Over de bestorming spreekt Woerden niet

Twee mannen uit het voetbalteam van zijn buurman zitten nog vast. Zij behoren tot de groep die vorige week een sporthal met 150 vluchtelingen in Woerden bestormden. Martin Kuijn (53), die net brood haalt bij de bakker op de markt van Lopik, begrijpt het wel. "Door de crisis zijn veel bedrijven in deze regio over de kop gegaan. Jongeren hebben geen werk, geen huurwoning en dan komen die vluchtelingen. Sommigen met wapens, anderen zijn vrouwenhandelaren. Tja..."

Vijf van de belagers die zijn opgepakt komen uit Montfoort, een stad met 14.000 inwoners waar alleen al dit jaar dertien bedrijven (met name in de transport en bouw) failliet zijn gegaan. De andere relschoppers komen, naast Woerden en Utrecht, uit Schoonhoven, Harmelen en Lopik. Het percentage niet-westerse allochtonen is in deze kleinere dorpen en steden laag (tussen de 2 en 4 procent) en de gemeenschappen zijn hecht.

Is hier sprake van structurele angst of onwetendheid jegens vluchtelingen of zijn de verdachten 'gewoon' een stel relschoppers? Jongerenopbouwwerker Inger van Dijk denkt vooral het eerste. Zij spreekt in Woerden en Harmelen regelmatig met groepen jongeren die 'anti-allochtoon' zijn. "Als je dan doorvraagt, blijken ze bang voor hun toekomst. Het is angst voor het niet kunnen vinden van woning en werk. Ze denken dat elke asielzoeker 40 euro per dag krijgt en als je vraagt hoe ze bij dat bedrag komen zeggen ze: 'Ergens op Facebook gelezen'." 40 euro is de vergoeding per persoon per nacht die het Coa geeft aan de gemeente die de crisisopvang verzorgt.

De burgemeester van Montfoort, Theo van Eijk (CDA), begrijpt de zorgen rondom vluchtelingen in zijn regio wel, 'maar de angst niet'. Hij ging onlangs in gesprek met leden van de groep Ons Montfoort Vluchtelingenvrij, die zich overigens distantieert van geweld. Actief op Facebook bestaat de kern uit dertig personen die bezwaar hebben tegen de komst van vluchtelingen omdat daar volgens hen moslims en leden van Islamitische Staat tussen zitten. "Gewone jongelui", volgens burgemeester Van Eijk.

Wel 'jongelui' die in de hele gemeente spandoeken hebben opgehangen met 'Sluit de grenzen. Eigen Volk Eerst', 'Stop de islam' en een vuist met daarnaast de tekst: 'Wij zijn niet serieus genomen, laat ze maar komen'. Dat de bibliotheek moet sluiten vanwege bezuinigingen en er dit jaar wel een miljard euro naar de vluchtelingenopvang gaat, is lastig te rijmen voor de inwoners van Montfoort.

Over wat er in Woerden is gebeurd, wordt volgens de tachtigjarige Gerard van de Berg amper gepraat. "Niemand hier heeft iets tegen allochtonen. Die wonen hier ook amper, maar wat wel belangrijk is: wij zeggen elkaar hier allemaal netjes gedag op straat."

Ook in Harmelen kent iedereen elkaar. "Een rustig dorp, gemoedelijk", zegt Vikas Chhabra (27). Hij werd in Nederland geboren uit Indiase ouders. Samen runnen ze een cafetaria in het centrum. "Ik spreek hier het hele dorp en iedereen veroordeelt wat er gebeurd is. Alleen weet ik ook dat het gedaan is met de rust als hier een opvangcentrum zou komen."

Een lastige groep om zaken mee te doen, noemt Victor Molkenboer (PvdA), burgemeester van Woerden, de belagers. "Jongeren en jongvolwassenen schermen zich van de samenleving af. Ze willen er niemand bij. Het is niet makkelijk hun uit te leggen waarom er opvang moet komen. De meerderheid van de tegenstanders is kritisch, maar begrijpt het wel. Zij willen vooral betrokken worden. Een klein deel is extremer in hun denken en doen."

"Wij laten jongeren in gesprekken zien hoe reeël deze angsten zijn", zegt jongerenopbouwwerker Van Dijk. "We houden ze een spiegel voor en laten ze zien dat ze angsten onderling aanwakkeren. Of dat werkt? Wij hebben een voetbaltoernooi georganiseerd tussen Marokkaanse jongeren uit Woerden en vluchtelingen. Jongens van SC Woerden zijn toen spontaan mee gaan doen. Meer mensen zetten zich in voor vluchtelingen dan zich afzetten tegen hun komst."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden