Ovatie voor Frans Timmermans, ‘het gezicht van Europa’

PvdA-Eurocommissaris Frans Timmermans bij zijn eerste optreden als spitskandidaat voor de Europese sociaal-democraten tijdens het partijcongres van SDP, de Duitse sociaal-democraten in Berlijn.Beeld EPA

Frans Timmermans is zijn Europese verkiezingscampagne zondag begonnen in een van de moeilijkste landen voor de sociaal-democratie: Duitsland. Met een staande ovatie werd de kersverse spitskandidaat vandaag verwelkomd bij het Europese partijcongres van de SPD in Berlijn.

“Frans is het gezicht van het democratische Europa”, zei Udo Bullmann, de huidige voorzitter van de sociaal-democratische fractie in het Europees Parlement. “Hij heeft zich opgericht waar anderen zijn weggedoken.”

Timmermans was een dag eerder in Lissabon bij acclamatie aangewezen als ‘spitskandidaat’ voor de Europese sociaal-democraten. Hij is daarmee kandidaat-opvolger van zijn baas Jean-Claude Juncker als voorzitter van de Europese Commissie. Er waren geen tegenkandidaten.

De SPD heeft het zwaar in Duitsland, na een reeks nationale en regionale verkiezingsnederlagen en een moeizame regeringsvorming met de CDU van Angela Merkel.

Zwart en bruin

In het Duitse politieke kleurenjargon gaat die CDU door het leven als ‘zwart’. “Zijn de zwarten nog wel te vertrouwen als de bruinen opmarcheren?”, aldus Bullmann, daarmee suggererend dat de conservatieven in Europa de oren laten hangen naar het extreem-rechtse populisme. “Frans geeft ons het antwoord: wij zullen dat niet toestaan.”

De SPD congresseerde in Berlijn met een stevig pro-EU-platform. De partij gaat de Europese verkiezingen van volgend jaar mei in met het motto ‘Europa is het antwoord’. De huidige justitieminister Katarina Barley, half Brits, half Duits, werd gekozen tot lijsttrekker.

Timmermans probeerde de veelgeplaagde SPD’ers een hart onder de riem te steken maar tegelijkertijd ook de Duitse rol in Europa te relativeren. “Als we iets voor elkaar willen krijgen in Europa, hebben we Duitsland nodig. Al is dat geen garantie dat het dan ook gebeurt. Maar zonder Duitsland lukt niets. In landen als Italië heerst soms de opvatting dat Duitsland, samen met onder meer Nederland, zijn zin in Europa doordrukt. Maar als wij dingen doordrukken die niet in het belang van heel Europa zijn, gaat het mis. Daarom hebben we de Duitse sociaal-democraten nodig in Europa.”

Voor Timmermans was het SPD-congres een toegift, na tweeënhalve dag Lissabon. Ook daar werd de oud-PvdA-minister luid bejubeld. “Een groot spreker, iemand die een uitmuntende campagne kan voeren, een echte leider”, zei de Slowaakse Eurocommissaris Maros Sefcovic zaterdag over de Nederlander. Sefcovic had zich eerder gemeld als mogelijke spitskandidaat, maar trok zich terug toen Timmermans op het toneel verscheen.

Ook de Spaanse premier Pedro Sánchez prees Timmermans in Lissabon uitbundig voor diens inzet “voor gelijkheid van mannen en vrouwen, voor de circulaire economie, voor duurzaamheid, voor vrijheden en democratie”.

In het systeem met de spitskandidaten zou de partijfamilie met de meeste stemmen volgend jaar de opvolger van Jean-Claude Juncker mogen leveren. Diens christen-democraten hebben de Duitser Manfred Weber naar voren geschoven, de Groenen het koppel Ska Keller/Bas Eickhout (GroenLinks). De liberale familie overweegt begin volgend jaar een ‘spitsenteam’ te presenteren, een groep partijprominenten.

Het is overigens nog maar de vraag of een van de spitskandidaten daadwerkelijk commissievoorzitter wordt, want de regeringsleiders blijven, net als vijf jaar geleden, bedenkingen houden bij dit systeem. Hoe dan ook zal een aspirant-voorzitter zowel bij die regeringsleiders als in het Europees Parlement een meerderheid achter zich moeten krijgen.

Volgens Timmermans hebben de Europese burgers straks drie keuzes. “De eerste is datgene wat de autocraten voorstellen, de weg van vernietiging, van ‘laten we Europa afbreken’. De tweede is het bevriezen van Europa, om alles zo te houden zoals het is. De christen-democraten bezetten nu alle sleutelposities in Brussel. Wij, de progressieven, willen ons aanpassen en voorwaarts gaan. Wij zijn de enige politieke macht met de wil én de capaciteit tot aanpassing.”

Lees ook

Gisteren werd Frans Timmermans in Lissabon door de Europese sociaal-democraten officieel benoemd tot ‘spitskandidaat’  voor de Europese verkiezingen in mei. “Een overweldigende uitdaging”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden