Ov-bedrijven zetten in op lightrail in de Randstad, belbus in krimpgebied

Vervoer Grote steden en snelwegen slibben dicht door verkeersdrukte. Het ov biedt uitkomst, blijkt uit een nieuwe toekomstvisie.

In een uur van deur tot deur binnen de Randstad blijft voor veel reizigers voorlopig nog een sprookje. Maar toch is de toekomstvisie die vier regionale openbaarvervoerbedrijven en de NS gisteren naar buiten brachten, zo gek nog niet.

Dat zeggen vervoersdeskundigen in reactie op het document van NS, HTM, GVB, Qbuzz en RET. "Op de lange termijn is dit niet onrealistisch", zegt vervoersexpert Erik van der Kooij van adviesbureau APPM.

De ov-bedrijven signaleren in hun toekomstvisie dat grote steden dicht dreigen te slibben door de verkeersdrukte. Tegelijkertijd is er in krimpgebieden juist minder vervoer nodig in de toekomst. Op die ontwikkeling willen de vervoerders inspelen door te investeren in betere en snellere verbindingen in en tussen de grote steden. Concreet betekent dat voor de reiziger dat hij in de toekomst binnen de Randstad van deur tot deur maximaal een uur onderweg is. Tussen stations van verschillende steden is dat een half uur.

Dit laatste kunnen ov-bedrijven zeker waarmaken, zegt Van der Kooij: "De maximumsnelheden worden nu lang niet altijd benut. Denk aan het traject Amsterdam-Utrecht. Als er meer nieuwe treinen zijn, kun je ook harder gaan rijden." En op de lange termijn, zo rond 2040, kan het zelfs lukken om van deur tot deur op een uur reistijd uit te komen, denkt Van der Kooij. "Bijvoorbeeld via de ov-fiets, waarbij de e-bike natuurlijk een belangrijke ontwikkeling is. En ook nieuwe diensten, zoals taxi-delen spelen een belangrijke rol."

Ook vervoersdeskundige Wijnand Veeneman van de TU Delft is enthousiast. "Op de dikke lijnen met veel reizigers kunnen ov-bedrijven meerwaarde blijven bieden. Ook in de toekomst heb je immers liever 1000 reizigers in een dubbeldekstrein dan 1000 reizigers in zelfrijdende auto's. Dan komen er namelijk alsnog files."

De ov-bedrijven denken dat er jaarlijks 1 miljard euro nodig is om de Randstad goed bereikbaar te houden. Zij wijzen daarbij naar scenario's van het Planbureau voor de Leefomgeving die tot 2050 een groei van de mobiliteit voorspellen van 20 tot 42 procent per trein. "Daar moeten we ons als ov-bedrijven op voorbereiden", zegt Jaap Bierman, directeur van het Haagse vervoerbedrijf HTM.

Drukke ov-lijnen worden alleen maar drukker, zegt Bierman. "Meer hoogfrequent ov kan daar een oplossing voor zijn. Je ziet bijvoorbeeld dat het aantal bezoekers van de Randstadrail, een tussenvorm tussen tram en trein, de afgelopen veertien jaar enorm is toegenomen. We moeten kijken naar meer van dat soort lightrailverbindingen, die in het hart van een stad stoppen."

De vraag is wel of de overheid de 1 miljard euro extra aan jaarlijkse investeringen wil uitgeven. Een woordvoerder van het ministerie wijst erop dat er al heel veel geïnvesteerd wordt in het ov. "Wij zien dit visiedocument vooral als een boodschap aan de schrijvers van de verkiezingsprogramma's voor 2017."

Maar de ov-bedrijven willen niet alleen maar investeren, maar ook afbouwen, omdat stille lijnen naar verwachting alleen maar stiller worden. Bierman: "De bekende streekbussen van 12 meter zullen steeds vaker verdwijnen om plaats te maken voor openbaar vervoer op afroep, in de vorm van zelfrijdende auto's of deelauto's. Een soort belbus, maar dan geregeld via een app." Logisch, vindt vervoersdeskundige Veeneman. "In rustige gebieden is het veel goedkoper en handiger om in de toekomst vier zelfrijdende auto's te laten rondrijden dan een lege bus."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden