Ouwerkerk, een Don Quichot tegen het kwaad op straat

GRONINGEN - Met een grote dadendrang strijdt burgemeester Hans Ouwerkerk tegen het kwaad op straat: drugdealers, junks, zwervers, alcoholisten en prostituées. Maar de 'Don Quichot van Groningen' komt daarbij steeds vaker in aanvaring met de formele regelgeving.

Afgelopen vrijdag ontstak Ouwerkerk in woede. Hij was ergens in den lande, toen hij hoorde van de uitspraak van bestuursrechter mr. P. Vermeulen. Die bepaalde dat de burgemeester eind juli ten onrechte de coffeeshop Number One had laten sluiten, wegens 'escalerende overlast en de handel van harddrugs'. Het ontbrak Ouwerkerk formeel aan harde bewijzen voor de handel in heroïne en cocaïne vanuit het café. Bovendien had hij verzuimd de eigenaresse te waarschuwen, alvorens de tent te laten sluiten, zo wees de rechter vonnis. Number One heeft de deuren weer geopend.

Ouwerkerk reageerde furieus. Hij gaf de rechter, populair uitgedrukt, onderuit de zak. “De man in de straat snapt hier niets van. Drughandelaars lachen zich rot om zo'n uitspraak”, aldus een getergde burgemeester. Vele omwonenden hebben last van de samenscholende drugscene aan de Nieuweweg, ieder weldenkend mens vindt dat de overheid moet optreden. Maar door tussenkomst van de rechter zijn de veroorzakers van de verloedering op straat de lachende derde, redeneert Ouwerkerk.

Wie is eigenlijk de baas op straat?, vraagt de burgemeester zich af. Hij ergert zich mateloos aan het woud van al die formele, juridische, Nederlandse regeltjes. Natuurlijk dient een burgemeester in onze democratie verantwoording af te leggen aan de rechter, vindt hij. Die toetst het overheidsbeleid en dus ook het optreden van een burgemeester. “Maar de regelgeving loopt altijd achter op de maatschappelijke realiteit. Dat baart mij grote zorgen. Het wordt ons steeds moeilijker gemaakt op te treden tegen overlast in relatie tot drugs en prostitutie.”

Het verbaast Ouwerkerk dat de rechter een verklaring van een anonieme informant als onvoldoende betitelde. En ook getuigenissen van politieagenten, die hadden gezien dat bezoekers van de coffeeshop met zakjes wit poeder naar buiten kwamen, niet steekhoudend vond. “Kennelijk is voor de rechter alleen op heterdaad betrappen voldoende, en dat is lastig te realiseren.”

Ouwerkerk vreest dat omwonenden van een overlasthaard elk vertrouwen in de overheid zullen verliezen. “De rechter doet een uitspraak vanachter zijn bureau zonder de gevolgen ervan te overzien. Ik zou wel eens een dag met hem van baan willen wisselen.”

Het is niet de eerste keer dat Ouwerkerk zijn neus stoot op zijn kruistocht naar orde en veiligheid in de zesde stad van Nederland. De Registratiekamer dwarsboomde zijn oplossing voor het rondjesrijden langs de rosse buurt. Zijn plan om kentekens van hoerenrijders te noteren - en ze vervolgens een vermanende brief toe te sturen - oordeelde de Kamer een onaanvaardbare aantasting van de privacy. In een andere zaak dreef de Raad van State Ouwerkerk tot wanhoop. Wegens een procedurefout werd de sloop van de gekraakte Westerkerk maandenlang vertraagd.

En anders is het wel de gemeenteraad die vindt dat de burgemeester te hard van stapel loopt. De instelling van een tippelzone liep stuk op boze buurtbewoners en een hopeloos verdeelde politiek. Als antwoord nam Ouwerkerk een bepaling in de APV op, die de klanten van straatprostituées strafbaar stelt. Deze maatregel moet vooral afschrikken. Ze heeft althans nog niet geleid tot een proefproces, waarvan de bewijsvoering al evenmin een peuleschil is.

Deze zomer begon Ouwerkerk een zomeroffensief tegen de verloedering op straat. Hij legde de binnenstad 'droog' door het nuttigen van alcohol binnen de diepenring te verbieden. Met betrekking tot coffeeshops wilde Ouwerkerk buiten de diepenring geen enkele nieuwe zaak meer toestaan. Hij moest echter genoegen nemen met een limitering van het aantal coffeeshops. Het weerhield hem er niet van, via de APV, hard tegen excessen op te treden. In de Peperstraat en aan de Bedumerweg liet hij twee coffeeshops dichttimmeren. In Number One vond de burgemeester zijn Waterloo.

In een verklaring laat Ouwerkerk weten spoedig met de justitie en politie in overleg te willen “om te bekijken hoe de overlast van coffeeshops kan worden bestreden”.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden