Oudste moskee lekt niet meer

JERUZALEM - Het begon met een pesterij van de Saoediers vlak na de oorlog in de Golf. De Saoedische koning Fahd bood aan om nu eindelijk de al jaren lekkende gouden koepel van 's werelds bekendste en zeker oudste moskee, de Dom van de Rots in Jeruzalem, te laten repareren. Het aanbod was minder genereus dan het leek.

Hoessein, koning van Jordanie, kon het slechts opvatten als een aantijging aan zijn adres en een ondermijnen van zijn gezag. In de Golfoorlog hadden beide vorsten tegenover elkaar gestaan. Saoedi-Arabie behoorde tot de landen die de strijd aanbonden met Irak. Jordanie koos voor Saddam Hoessein en verwekte zo de toorn van de Saoedische vorst.

Toen Hoessein dan ook vernam dat Fahd zich wilde ontfermen over 'zijn' moskee in Jeruzalem, was het zijn beurt in toorn te ontsteken.

Het Jordaanse koninkrijk beschouwt zichzelf als de beheerder van de heilige islamitische plaatsen in Jeruzalem. De band met wat Hoessein meer dan eens 'de ziel van de islam' heeft genoemd, symboliseert bovendien zijn betrokkenheid met de stad Jeruzalem en de westelijke Jordaanoever, gebieden die hij kwijtraakte in de oorlog van 1967 met Israel. In zijn hart heeft hij het verlies nooit echt aanvaard. Ook nu nog voedt hij dagelijks de speculaties dat zijn rol daar nog niet is uitgespeeld. Voor de Jordaanse vorst is er zelfs een traumatische bloedband. Als kind was hij getuige hoe zijn grootvader na het gebed in de moskee in Jeruzalem op de 'Haram a Sjarief' ('het Waarachtige Heilige') bij een aanslag om het leven kwam.

Vandaar dat de Jordaanse koning het Saoedische aanbod terstond pareerde en zelf de restauratie van de koepel op zich nam - zijn door de Golfoorlog niet bijster florissante bankrekening ten spijt. Hij verkocht een van zijn huizen in Londen, hield een kleine inzameling onder de welgestelden in Amman en huurde de diensten in van een Noordiers bedrijf, gespecialiseerd in dit soort restauratie-werkzaamheden.

Baardgroei

Meer dan twee jaar later en enkele tientallen miljoenen dollars armer, zal de koning vandaag de wereld, en vooral de Saoedische koning, tonen, dat hij, de nakomeling van de profeet, zijn heilige plichten nakomt. Notabelen uit de gehele islamitische wereld, en zelfs uit Israel, zijn uitgenodigd om het voltooien van de restauratiewerkzaamheden luisterrijk te vieren. Voor de gelegenheid heeft Hoessein, net als in de Golfoorlog, zijn baard laten staan,

Het gaat ook niet om zomaar een moskee. De Dom van de Rots - ook de Omar-moskee genoemd, hoewel hij niet door Omar maar door kalief Abd El Malik is gebouwd - herbergt de rots waarvandaan de profeet Mohamed zijn reis naar de hemel ondernam. Met een beetje goede wil valt zijn voetafdruk nog in de rots te zien. Op dezelfde rots zou Abraham zijn zoon Isaac aan God hebben willen offeren, en hier ook verzamelde God het stof voor de schepping van Adam. De rots, de steen der fundering, geldt als de navel, het centrum van de wereld.

Vlak tegenover de Dom van de Rots staat de El Aksa-moskee. Beide moskeeen bevinden zich op de plaats waar vroeger de eerste en tweede Tempel van de joden stonden. Nog altijd zijn er joden die menen dat de moskeeen weer plaats dienen te maken voor de Tempel. Vandaar dat Hoesseins restauratie van de gouden koepel ook in dat opzicht politieke betekenis heeft.

De koning voelde zich kennelijk ook verplicht de moskee in goud te hullen, al was, met uitzondering van de eerste honderd jaar, het achthoekige bouwwerk twaalfhonderd jaar lang bedekt met een donker loden koepel. Pas in 1964 maakte het lood plaats voor het goudkleurige geanodiseerde aluminium. Egyptische restaurateurs dachten met dit moderne materiaal voorgoed een oplossing te hebben gevonden voor het eeuwige probleem van het lekkende dak.

Emmers

Niets bleek minder waar. Al de eerste winter goot het als vanouds in de moskee. Sindsdien staan er 's winters binnen tal van emmers om verdere schade aan de prachtige tapijten en mozaieken te beperken. Speciale ploegen hebben opdracht om al bij het kleinste beetje sneeuw het dak schoon te vegen.

Dankzij de pesterij van Fahd, de dollars van Hoessein en de kennis van de Noordierse ondernemer zijn de emmers en de sneeuwruimploegen voortaan (hopelijk) overbodig. De gouden koepel schittert zelfs meer dan ooit. In de namiddag lijkt er een gouden gloed over de oude stad te schijnen. Dat kan haast niet anders want koning Hoessein heeft het niet op zich laten zitten: op de koperen platen van de koepel is honderd kilo puur goud aangebracht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden