Opvoeding

Ouderschapscursus waar 'het hele gezin van profiteert'

Ouders maken ruzie terwijl een meisje toekijkt.Beeld anp

Als ouders het samen goed hebben, kunnen ze beter voor hun kind zorgen. Vanuit die gedachte heeft het lectoraat Ouderschap & Ouderbegeleiding van Hogeschool Leiden een uitgebreide training ontwikkeld: acht gezamenlijke sessies, vier online. Negentig toekomstige ouderparen kunnen vanaf januari deelnemen. De baby's komen pas in juli.

Het gaat niet om opvoedtips, maar om een voorbereiding op het ouderschap. De training is gericht op communiceren, omgaan met lastige situaties en emoties, hechting. Belangrijkste is volgens lector Carolien Gravesteijn dat de stellen een realistisch idee hebben van het ouderschap. "Het overgrote deel weet niet dat ze een relationele dip kunnen verwachten. Ze kennen elkaar als geliefde, maar niet als opvoeder. Ze moeten van Romeo en Julia naar vader en moeder."

In de training leren de stellen hoe ze een team kunnen worden, welke waarden ze belangrijk vinden en welke beloften ze hun toekomstige kind willen doen. "Ze zitten straks met de zorg voor hun kind, werk, financiën. Een goede relatie is cruciaal om alles te kunnen combineren." Ze hoeven het niet altijd eens te zijn, maar moeten wel helder hebben hoe ze taken willen verdelen, wat ze belangrijk vinden in de opvoeding. Handig is ook als ze van zichzelf weten hoe ze in elkaar steken: zijn ze snel geneigd dingen voor de ander in te vullen, hebben ze moeite om emoties te laten zien?

Gratis deelname

Dertig professionals, zoals verloskundigen en kraamzorgers, maatschappelijk werkers en psychologen, kunnen het programma straks gaan geven. Voor de stellen is het gratis; verschillende stichtingen, Z&Z (Zorg en Zekerheid) en de gemeente Leiden betalen mee. Bedoeling is dat het zo uitwaaiert over Nederland.

Hulpverleners die betrokken zijn bij scheidingen of kindermishandeling roepen steeds vaker om preventieve cursussen. Vorig jaar was er de brandbrief aan gemeenten om ouders beter voor te bereiden op het partnerschap. De taskforce kindermishandeling stelde afgelopen maand zelfs dat elk paar verplicht op cursus moet voor het aan kinderen begint. Verloskundepraktijken - in Almere, Oss, Deventer - praten in groepsconsulten al wel meer over opvoeding en hechting, maar hebben geen tijd om de partnerrelatie er uitgebreid bij te halen.

Gravesteijn ziet de groeiende aandacht, maar waarschuwt voor losse initiatieven zonder wetenschappelijke onderbouwing. "De opvoedwereld heeft al behoorlijk last van hypes: positief opvoeden, onderhandelen, nu moet niet iedereen zich met programmaatjes storten op de partnerrelatie."

Leiden is de eerste met een doortimmerd aanbod. "We zijn geen commerciële club, investeren in professionals en trekken ons daarna terug", zegt Gravesteijn. Haar lectoraat is tweeënhalf jaar geleden begonnen met een studie naar effectieve programma's. De training die in januari begint, OuderTeam, is gebaseerd op een Amerikaanse methode, ontwikkeld door Penn State University en theoretisch onderbouwd. Het Leidse lectoraat heeft het vertaald en uitgewerkt.

Het hele gezin profiteert

Het hele gezin profiteert, zegt Gravesteijn. Ouders zitten beter in hun vel, moeders voelen minder angst en vertonen minder postnatale depressies. Kinderen hebben minder gedragsproblemen, slapen beter. En de gezinnen als geheel vertonen meer warmte. Omdat ouders meer samenwerken in de opvoeding, is streng optreden minder nodig. Gravesteijn: "De Amerikaanse deelnemers zijn zeven jaar gevolgd, die effecten werken door op de lange termijn." Ze heeft niet de illusie om scheidingen en kindermishandeling uit te bannen. "Maar ik denk wel dat we de problemen kunnen verminderen."

Een verplichting moet het volgens haar niet worden. Van bemoeizucht gaan ouders steigeren. "Het mooiste is als gemeenten straks de cursus aanbieden op plekken waar ouders al komen." Gravesteijn is juist tegen betuttelen. "We gaan ze niet vertellen hoe ze moeten opvoeden. Wel hoe belangrijk hun rol is."

Ideeënwedstrijd tegen vechtscheidingen

De Divorce Challenge van het ministerie van veiligheid en justitie laat vooral zien hoeveel mensen zich al met scheidingen bezighouden. De oproep om voorstellen in te dienen heeft meer dan 500 ideeën opgeleverd. 107 keer klonk een oproep tot samenwerken, 54 plannen richten zich op een wetswijziging, 17 indieners bieden therapieën.

Duidelijk is ook dat de meeste ideeën zich richten op het moment dat de scheiding niet meer terug te draaien is. Een expertpanel deelde de inzendingen in naar fases - als het nog goed gaat met de relatie, bij de eerste problemen, als de breuk definitief is, en de fase na de scheiding. Het gros richt zich op de breuk.

De experts kozen vijf ideeën uit als koploper. Meest concreet zijn een digitaal platform, waarmee ouders beter inzicht krijgen in scheidingsproces en hulpaanbod, en een protocol voor scholen, zodat zij kinderen en ouders kunnen ondersteunen.

Jaarlijks krijgen zo'n 35.000 kinderen te maken met de scheiding van hun ouders, 10 tot 15 procent draait uit op een vechtscheiding.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden