'Ouders moeten nu zelf het heft in handen nemen'

De schoolresultaten van Marokkaanse jongeren laten hevig te wensen over. Daarom wil de gemeente Utrecht ouders en vertegenwoordigers van de Marokkaanse gemeenschap - middels overleg en afspraken - meer bij het onderwijs van hun kinderen betrekken. Dinsdag werd op het stadhuis daartoe een officiële overeenkomst ondertekend.

Waarom wil dat hier maar niet lukken? vraagt Lazrag zich vertwijfeld af. Hoewel ze het moeilijk vindt er een vinger op te leggen, weet ze dat verschillende Marokkaanse ouders daar wel hun ideeën over hebben. “De een wijt de slechte leerprestaties van zijn kinderen aan de tweetaligheid. De ander vindt de scholen niet streng genoeg. En weer een ander zegt: 'Ik mag mijn kinderen niet met harde hand tot de orde roepen, want dan krijg ik meteen de kinderbescherming op mijn dak'. Ook leeft de opvatting dat de tolerante Nederlandse samenleving Marokkaanse jongeren heeft verpest.”

Kritiek

“Veel mensen hebben hun mond vol kritiek, maar daarmee schieten we weinig op”, stelt Mohamed Aroug, een van de participerende ouders. “Marokkaanse ouders moeten nu zelf het heft in handen nemen”, beaamt Lazrag. “De leerprestaties van hun kinderen intensief gaan volgen. Dat is voor hen niet zo vanzelfsprekend. In mijn geboorteland kleed je 's ochtends je kind aan, geeft het te eten en brengt het naar school. Daarmee houdt vervolgens je verantwoordelijkheid als ouder op. Marokkanen zien de school als een autoriteit. Maar in Nederland ligt dat anders. Dus zul je het daar mee moeten doen.”

Latifah Lazrag stelt dat ze een gevoelig onderwerp aansnijdt. “Veel Marokkaanse ouders komen van het traditionele platteland. Hebben weinig scholing gehad. Voor hen is het erg moeilijk om open te staan voor een ander systeem.”

En wanneer ze dat wel willen, pakt dat niet altijd goed uit, weet ze vanuit haar ervaring als opbouwwerkster bij het Buitenlandse Vrouwen Centrum in Utrecht.

Lazrag: “Tot november vorig jaar heb ik meegewerkt aan het ouder-participatieproject 'In gesprek met Marokkaanse ouders'. Van sommige moeders hoorde ik dat vaak hun medewerking werd gevraagd voor dingen die ze eenvoudigweg niet konden. Zo kregen ze bijvoorbeeld per briefje het verzoek om leesmoeder te worden, terwijl hun Nederlands te wensen overliet. Dat dat ook anders kan, weet ik uit eigen ervaring. Op de school van een van mijn dochters begeleiden allochtone moeders de kinderen tijdens een uitstapje naar de kinderboerderij of bibliotheek.”

Lazrag is in meerdere opzichten blij met het samenwerkingsverband tussen de gemeente Utrecht en de Marokkaanse gemeenschap. “Het project 'In gesprek met Marokkaanse ouders' had louter een voorlichtend karakter. Maar nu willen we de problemen echt bij de kop pakken. Bovendien gaat het er heel laagdrempelig aan toe. Een keer in de drie maanden hebben we op het stadhuis een gesprek, waaraan iedereen kan meedoen. Ouders mogen dan zelf aangeven waar ze tegenaan lopen. En lukt dat niet in het Nederlands, dan wordt er getolkt. Ook is het een goede zaak dat het nou eens geen project is met een beperkte tijdsduur. Dit project draait voornamelijk op de inzet en tijd van mensen. En kan dus net zo lang doorgaan als we zelf nodig vinden.”

Er liggen al suggesties, die de leerprestaties van jongeren mogelijk kunnen verbeteren. Lazrag: “Marokkaanse kinderen scoren meestal slecht met de Cito-toets, die in de laatste klas van de lagere school wordt afgenomen. Wij hebben er daarom voor gepleit de toets eerder af te nemen. Dan komen de zwakke punten van een kind niet in het definitieve stadium aan het licht en kan er nog aan worden gesleuteld.”

Volgens Lazrag nemen Marokkaanse ouders meestal genoegen met het schooladvies dat voortvloeit uit de Cito-toets. Ook al is het aan de lage kant. “Ze hebben vaak geen idee waar afkortingen als LEAO en IVBO voor staan. Daarom hebben we cursussen over het Nederlandse onderwijssysteem in de planning.”

De directeur van de moskee in de Utrechtse wijk Overvecht, die eveneens bij het overleg is betrokken, heeft ook een steentje bijgedragen. Hij opperde om in zijn moskee een jaarlijkse schoolmarkt te houden, waar ouders en kroost zich kunnen oriënteren op een vervolgopleiding. De opbouwwerkster vindt het een goed plan. De moskee, waar ook culturele activiteiten plaatsvinden, is voor veel Marokkanen een vertrouwde omgeving. Dus als daar iets wordt georganiseerd, zullen ze er waarschijnlijk eerder op afstappen.''

Lazrags 14-jarige dochter, een Mavo-scholiere, volgt dagelijks - na schooltijd - een huiswerkklasje in de Overvechtse moskee. “Op weg naar huis komt ze er toch langs, dus vind ik het beter dat ze daar haar huiswerk maakt. Want thuis grijpen kinderen meestal naar de afstandsbediening. Of er komen vriendjes en vriendinnetjes aan de deur.”

Het behoeft geen betoog dat Latifa Lazrag het plan van de gemeente Utrecht om meer voorzieningen te creëren voor buitenschoolse opvang - voor met name Marokkaanse jongens - haar goedkeuring kan wegdragen. Internaten voor probleemjongeren vanaf twaalf jaar, waar GroenLinks-kamerlid M. Rabbae dinsdag in de Tweede Kamer voor pleitte, doet haar in eerste instantie even slikken. “Het lijkt me geen pretje om van je kind te worden gescheiden. En gebeurt dat dan op vrijwillige basis? Misschien is het een oplossing als je als ouder geen uitweg meer ziet. Maar gelukkig heb ik alleen dochters, die geen kattenkwaad uithalen.”

De statig ogende Mohamed Aroug heeft minder reserves ten aanzien van het fenomeen internaat. “Het is geen gek idee”, vindt hij. “Waarom niet? Als het thuis niet lukt. Wanneer jongeren intern zijn, kunnen ze beter over hun kwaliteiten nadenken. Daar komen ze anders niet aan toe.”

Arougs telgen zullen in elk geval nimmer in een internaat belanden. Zijn vier dochters en twee zonen zijn inmiddels lang en breed de deur uit. En allen goed terecht gekomen. “Ik doe mee aan het overleg omdat ik opa ben en me het lot van mijn landgenoten aantrek.” “Mohamed Aroug heeft een voorbeeldfunctie binnen de Marokkaanse gemeenschap in Utrecht”, glundert Lazrag. “Hij is een orthodox man, maar heeft zijn zonen en dochters geen strobreed in de weg gelegd. Ze hebben allemaal hun vleugels uit kunnen slaan. En zo hoort het ook. Want de Koran zegt dat wij onze kinderen geen onderwijs mogen onthouden.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden