Ouders in rouw bepalen relatie Pakistan-VS

Tranen rollen over de wangen van Shamshad Ali als een foto van zijn levenloze 19-jarige zoon Fahim op het televisiescherm verschijnt. De vader staat verloren in een van de twee betonnen kamers van het kale huurhuis dat hij met zijn vrouw, kinderen, schoondochters en kleinkinderen bewoont.

Daarna zijn er beelden van zijn zoons moordenaar, de Amerikaanse CIA-agent Raymond Davis, die ook Fahims 21-jarige vriend Faizan Haider doodde op 27 januari. Davis schoot beide mannen neer op straat in Lahore, naar zijn zeggen uit zelfverdediging, omdat hij dacht dat de twee hem wilden beroven.

Davis stond gisteren kort voor de Pakistaanse rechter op aanklacht van moord, maar verwierp die en beriep zich op zijn diplomatieke onschendbaarheid.

¿Ik wil hem vermoorden als ik deze beelden zie¿, zegt Ali snikkend. Zijn vrouw kijkt huilend op vanachter haar koran, terwijl ze op een van de drie gevlochten bedden zit. ¿Als ik hem zie wil ik hem in stukken snijden, messen in hem steken en hem levend verbranden¿, zegt ze verbeten.

De nabestaanden van de twee gedode jongens spelen ongewild een sleutelrol in de toekomstige relatie tussen Pakistan en de VS, tussen hun veiligheidsdiensten en in binnenlandse politieke verhoudingen, zeggen analisten. Als zij Davis volgens het in Pakistan geldende islamitische recht vergeven, is een rechtszaak van de baan. Dat voorkomt dat er informatie naar boven komt over Davis activiteiten en contacten in Pakistan, die beide landen in verlegenheid kan brengen.

Het verhindert ook dat de Pakistaanse overheid stelling moet te nemen met verstrekkende gevolgen, welke het ook is. Als Davis gratie of immuniteit krijgt, is er grote kans dat protesten daartegen de zwakke, impopulaire overheid nog meer verzwakken. Veel Pakistanen zien Amerika al als een grote vijand die veel te veel invloed heeft in hun land.

Pakistans machtige geheime dienst, de ISI, wakkerde dat sentiment verder aan door te laten uitlekken dat het de druk van de CIA om Davis vrij te laten zat is. Maar als Davis berecht wordt en de maximale straf voor moord krijgt - doodstraf - is de relatie van de Pakistaanse overheid met de VS in gevaar.

Mogelijk daarom gaf de rechter de overheid uitstel tot 14 maart, ruim anderhalve maand na het incident, om uit te zoeken of Davis nu wel of geen diplomatieke status heeft die hem zou vrijstellen van berechting in Pakistan.

Van immuniteit willen veel Pakistanen niets weten. De wetten van het land moeten bepalend zijn, zegt ooggetuige Bahadur Khan, die een autoverhuurbedrijf runt aan het verkeersplein, geëmotioneerd.

Als we niet weg zouden gaan zou hij ons neerschieten, roept iemand uit de groep omstanders die zich bij Khan heeft gevoegd boos. Elke dag gaan demonstranten de straat op om te eisen dat Davis wordt opgehangen.

Verschillende politieke en extremistische groeperingen oefenen druk uit op de nabestaanden om vooral niet akkoord te gaan met verzoening. Murad Raas bijvoorbeeld, een lokale leider van de gematigde politieke partij Tehrik-e-Insaaf (beweging voor rechtvaardigheid). Ze moeten het recht laten zegevieren, want als er een mee wegkomt dan kan iedereen naar dit land komen, een paar burgers vermoorden en ermee wegkomen door een beetje geld te betalen, redeneert hij.

Geen Amerikaan heeft contact opgenomen met ze, zeggen de nabestaanden. Imran, een broer van Faizan, wil niet vergeven, zegt hij stellig. Voor vader Ali ligt het iets anders. Die partijen willen Davis zien hangen, zegt hij refererend aan de mensen die hem regelmatig bezoeken. Wij kunnen geen onafhankelijke beslissing meer nemen.

Zijn vrouw zucht vermoeid. ¿We hebben nog niet overwogen om hem te vergeven. Dat beslissen we later¿, zegt ze terwijl ze vermoeid van de emoties voor zich uitstaart.

Davis vuurde tien kogels af en zette zijn slachtoffers op de foto

Op 27 januari op klaarlichte dag schoot de gespierde Amerikaanse CIA-agent Raymond Davis vanuit zijn auto twee Pakistaanse jongemannen op een motor dood op een druk verkeersplein in de oostelijke stad Lahore. Davis stapte uit zijn auto, vuurde zijn tiende kogel, fotografeerde de 19-jarige Mohammad Fahim en de 21-jarige Faizan Haider en vroeg om versterking bij het Amerikaanse consulaat. Een derde Pakistaanse motorrijder kwam om het leven toen de versterkingswagen tegen het verkeer in richting Davis reed, zeggen ooggetuigen.

Davis werd even later opgepakt door de Pakistaanse politie en zit nu in de gevangenis. De Amerikaan verklaarde dat de motorrijders, beiden met strafblad voor kleine criminele vergrijpen en in het bezit van gestolen telefoons, hem hadden willen beroven. Ze hadden een pistool bij zich, volgens de familie vanwege een dispuut. De weduwe van Fahim pleegde zelfmoord, omdat ze vreesde dat Davis vrij zou komen, zei ze op Pakistaanse televisie kort voor ze stierf. Het maakte de Pakistanen nog woedender.

Tegenstrijdige uitspraken over wat Davis deed in Pakistan hebben tot ongeloofwaardige speculaties geleid. Zo zou Davis terroristen helpen met het plegen van aanslagen in Pakistan of Pakistaans nucleaire wapens proberen af te pakken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden