reportage

Ouderen in China dromen van een tropisch eiland

Appartementencomplexen voor ouderen in Bloesemstad op het Chinese eiland Hainan hebben doorgaans een gemeenschappelijk bad. Aan het water worden helende krachten toegeschreven. Beeld leen vervaeke

Op het Chinese tropische eiland strijken elke winter meer gepensioneerden neer. De huizenmarkt is booming.

Voor iemand die niet goed tegen de kou kan, is Zhu Yejun op een onhandige plaats geboren. De voormalige textielarbeidster komt uit Beidahuang, wat zich laat vertalen als Grote Noordelijke Uithoek, bij de grens met Rusland. 's Winters is 20 graden onder nul heel normaal. Zhu voelde het tot diep in haar botten.

Daar heeft de 60-jarige Zhu geen last meer van, sinds ze eind vorig jaar met pensioen ging en een flatje op het tropische eiland Hainan kocht. Ze maakt er dagelijks wandelingen langs het strand en geniet van het mooie weer. "Het is hier veel beter voor mijn gezondheid", zegt ze met een glimlach. "Ik raad het al mijn vrienden aan: werk hard en koop een flat op Hainan."

Met Zhu zijn er steeds meer Chinezen die als pensionado door het leven gaan. Trekvogels worden ze hier genoemd. Elke winter vliegen ze van het koude en door smog geteisterde noorden naar het palmboomeiland Hainan. Overwinteren in de warme en zuivere lucht.

Exacte cijfers zijn er niet, maar naar schatting brengen 1 tot 2 miljoen trekvogels de winter op Hainan door. Best pittig voor een eiland met 9,2 miljoen vaste inwoners. De overwinteraars vormen een overbelasting van het openbaar vervoer, ziekenhuizen en het elektriciteitsnetwerk. Ook stijgen voedselprijzen.

Door een verdubbeling van de huizenprijzen op Hainan sinds 2015 komt de lokale bevolking moeilijker aan een woning. Onlangs legde de provincie de vastgoedsector strenge regels op om te voorkomen dat het eiland een ouderenreservaat wordt.

Wie in provinciehoofdstad Haikou rondloopt, kan de pensionado's uit het noorden geen ongelijk geven. Met wuivende palmbomen, pastelkleurige vakantieflats en goedkope visrestaurants lijkt Haikou op de Costa del Sol, alleen willen de badgasten hier juist geen kleurtje - ze bedekken zich ter bescherming tegen de zon. Aan het strand is een breed wandelpad aangelegd, en een schaduwrijk park waar een animator gymles voor senioren geeft.

Goed tegen de pijn

De pensionado's wonen in buurten als Rongcheng ('Bloesemstad'): vlakbij het strand, met flatjes van 40 tot 60 vierkante meter, een grote gemeenschappelijke tuin en een warmwaterbad met helende werking. "Het helpt tegen mijn rugpijn", zegt Chen Li (77) uit Shanghai, die er elke dag baddert. "Vroeger werden Chinezen oud op de plek waar ze geboren waren, maar ik ben liever op een plek die me gezond maakt."

De inwoners van Rongcheng komen allemaal van het vasteland, en zijn allemaal op leeftijd. De vierkantemeterprijs van 2300 euro is onbetaalbaar voor Hainanezen.

In Haikou is de gemiddelde vierkantemeterprijs 1700 euro. In badstad Sanya, de populairste bestemming van trekvogels, is dat al 3800 euro. Zo worden oorspronkelijke eilandbewoners, die minder verdienen, uit de markt geprijsd.

De prijsstijging is niet een direct gevolg van de komst van de pensionado's, zegt vastgoedconsultant Jincheng Wang Lu, maar een overloopeffect van de oververhitte Chinese vastgoedmarkt. Toen de huizenmarkt in Peking en Shanghai aan banden werd gelegd, weken speculanten uit naar Hainan, en sloegen projectontwikkelaars aan het bouwen. In 2016 en 2017 zijn massaal nieuwbouwprojecten aanbesteed.

"Die appartementen zijn vooral aan trekvogels verkocht en worden komende jaren opgeleverd", zegt Wang. "De grote instroom wordt in 2019 verwacht, naar schatting komen er dan 600 duizend tijdelijke bewoners bij. Dan krijgen we pas problemen."

Hainan heeft de afgelopen decennia twee zware vastgoedbubbels gekend, en wil er alles aan doen om een volgende te voorkomen. De provincie heeft ingrijpende maatregelen uitgevaardigd. Ontwikkelaars mogen geen appartementen bouwen kleiner dan 100 vierkante meter. Kopers van het vasteland moeten 70 procent aanbetalen. En in oude wijken mogen huizen alleen worden verkocht aan permanente bewoners.

Druk van buiten

Een goede zaak, zegt Wang over de regels. Het heeft het eiland jaren gekost om zichzelf uit het slop te trekken toen de markt instortte en herhaling daarvan moet koste wat het kost worden vermeden. Nog belangrijker, zegt hij, is dat de economie van Hainan minder afhankelijk wordt van de vastgoedsector. "Nu zijn we veel te gevoelig voor druk van buitenaf."

Misschien dat het plan van president Xi Jinping helpt. Hij kondigde eerder aan om in Hainan een vrijhandelshaven te vestigen, die internationale bedrijven moet aantrekken. Bovendien kunnen die grootse plannen de vastgoedspeculatie juist aanwakkeren, zoals in het verleden ook is gebeurd. De overheid zet zich alvast schrap.

De trekvogels zelf, die vinden het allemaal prima. Zij hebben hun flatje, zij badderen, zwemmen en wandelen, en trekken zich van de rest niet veel aan. "Ik ben zo gelukkig hier", zegt Zhu Yejun op het wandelpad langs het strand. "Het landschap is hier zo mooi als een schilderij, ik verbaas me er elke dag nog over. Ik ben voor Hainan, met heel mijn lichaam en heel mijn hart."

Lees ook: In het Aziatische Davos is het nieuwe China te zien

Begin april 2018 was het mondaine Bo'ao op het Zuid-Chinese eiland Hainan het tropische toneel voor de belangrijkste economische top van Azië. Twintig jaar geleden was Bo'ao nog een onbeduidend vissersdorpje.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden