Oudere werknemers laten floreren vereist maatwerk

Louise Boelens is arbeidspsycholoog en jurist. U kunt haar uw vraag over de omgang met collega's, chefs en personeel, promotie, stress en andere kwesties rondom werk voorleggen. Een van die vragen beantwoordt zij wekelijks op deze plek.

Vorige week schreef ik over een vrouw van 59, die vanuit de ouderenzorg overstapte naar de ggz-sector en ontdekte dat ze haar recht op extra leeftijdsverlof verspeelde. Een collega die vanuit een andere instelling binnen de ggz-sector was gekomen, krijgt bijna vier weken meer verlof dan zij. Hij valt onder een overgangsregeling, zij niet. Zij krijgt alleen de extra uren uit het nieuwe levensfasebeleid.

Op deze rubriek kreeg ik veel reacties. Sommige oudere werknemers stellen dat er met ze wordt gesold, anderen benadrukken dat het bij het ouder worden hoort om 'je verlies te nemen'. Zo raadt een mevrouw de vragenstelster aan om zich te richten op wat blijft, namelijk een vaste baan met verder goede sociale voorzieningen. "Ik zelf probeer deze vertaalslag ook keer op keer te maken. Ik wil niet bitter worden", schrijft ze nog. Deze twee standpunten geven in mijn ogen goed weer wat er moet gebeuren in bedrijven en instellingen die aan het vergrijzen zijn. Ik ga daar nog wat dieper op in.

In veel arbeidsorganisaties wordt onvoldoende geanticipeerd op de veroudering van de beroepsbevolking. Er gaat nog steeds veel geld naar extra verlof voor 55-plussers. Deze regelingen, zoals het genoemde overgangsrecht, blijken echter weinig bij te dragen aan de motivatie en vitaliteit van medewerkers. Daarvoor is volgens deskundigen een meer individuele benadering nodig. Ook moeten medewerkers boven de veertig mee blijven draaien in opleidingsprogramma's. Dat gebeurt nog te weinig.

Veel senioren functioneren prima in het werk. Dat zijn vooral de mensen die zich 'op waarde geschat' weten. Voor een goede werkmotivatie hebben mensen nodig dat ze zich kunnen ontwikkelen, dat er doelen zijn om na te streven, dat ze hun werk betekenis kunnen geven en dat ze zich gesteund en gezien voelen. Bij het ouder worden blijft dat zo, maar de inhoud van deze zaken kan wél anders liggen. Het werk kan van betekenis veranderen.

De verlangde steun kan bijvoorbeeld ook over verlies gaan. Iemand vertelde over grootse dingen die hij had gedaan voor het bedrijf, maar van de jonge managers weet niemand daar iets van. Voor zijn grootsheid is geen plek, en dat is verlies. Veel leidinggevenden realiseren zich dat niet. Dat is begrijpelijk. In grote lijnen verwacht een mens dat de ander net zo in het leven staat als hijzelf. Voor het deel waarin hij 'anders' is hebben we vaak een blinde vlek.

Wil een bedrijf of instelling zijn oudere medewerkers (weer) laten floreren dan ligt de allereerste stap in waardering tonen voor senioren. Dat vereist maatwerk. Geef erkenning en benader ze individueel. Investeer in het gesprek tussen leidinggevende en oudere medewerker, maak zo mogelijk koppels van oud en jong, en verdiep je in wat zij aan elkaars sterke kanten kunnen hebben.

Bij een individuele, waarderende aanpak blijken de lastige kanten, zoals eventuele aanpassingen van taken of van de werktijden, gemakkelijker op te lossen dan je zou denken. Ook voor gevoelige kwesties rond inkomen (demotie, vroegpensioen en dergelijke) blijken mensen open te staan wanneer ze zich gewaardeerd voelen.

'Oudere werknemers, neem je verlies!', schreef die ene mevrouw. Zij heeft gelijk. Zie dat de wereld ingrijpend is veranderd. Stel je open en nieuwsgierig op en investeer in je eigen toekomst. Als het meezit ga je nog jaren mee in je eigen leven. Blijf je slimheid en behendigheid ontwikkelen. Gebruik je werk daarvoor en breng je werkgever zover dat hij je echt laat meedoen. Dan leidt verlies tot een stukje winst.

l.boelens@bureauboelens.nl Maximaal 200 woorden. Anonimiteit verzekerd.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden