'Oudere wacht niet op arts'

UTRECHT - Als artsen de richtlijnen voor euthanasie strikt toepassen zal het aantal zelfdodingen onder hoogbejaarden in Nederland verdubbelen, voorspelt psychiater B. Chabot. Hij zei dit gisteren in Utrecht tijdens een bijeenkomst van de artsenkoepel KNMG ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van het euthanasie-debat in Nederland.

Volgens Chabot willen veel ouderen het niet zover laten komen dat er sprake is van een ondraaglijk lijden en een uitzichtloos bestaan. Al voor het zover is, zijn zij toe aan een zelfgekozen dood. Of aan die zelfgekozen dood een arts te pas zal komen, hangt af van de bereidheid van artsen af te wijken van de richtlijnen.

In het initiatief-wetsontwerp voor een euthanasieregeling, dat opgesteld is door het D66-Kamerlid Van Boxtel en nu bij de Raad van State ligt, is geen sprake meer van ondraaglijk lijden, maar nog wel van een uitzichtloze noodsituatie. Daarbij kan het ook gaan om psychische nood. Wel moet daarbij meer dan anders beoordeeld worden of de arts die de euthanasie uitvoerde aan de zorgvuldigheidseisen voldaan heeft. Van Boxtel wil euthanasie uit het wetboek van strafrecht halen, als de arts zorgvuldig gehandeld heeft en de euthanasie gemeld heeft.

Prof. Legmaate, juridisch adviseur van de KNMG, ziet een juridische paradox in de regeling: “Die maakt het mogelijk op een zorgvuldige manier een strafbaar feit te plegen.” De KNMG steunt het initiatief-wetsontwerp van Van Boxtel, die euthanasie een speciale plaats geeft in de wetgeving, ergens tussen de gewelddadige en de natuurlijke dood in.

Vijf regionale toetsingscommissies, met een jurist, een ethicus en een arts moeten beoordelen of de arts zorgvuldig handelde. Alleen als de arts in de ogen van de commissie dat niet gedaan heeft, wordt de euthanasie gemeld bij justitie en komt het in de sfeer van het strafrecht.

Volgens Chabot zullen in de toekomst veel ouderen het heft in eigen hand nemen en óf een arts om hulp bij zelfdoding vragen, óf zelf een eind aan hun leven maken. Daar komt dan geen regionale toetsingscommissie meer aan te pas.

Nu al is het suïcidecijfer in Nederland het hoogst onder mannen van boven de tachtig, aldus Chabot. Door de vergrijzing en de secularisering zal zelfdoding onder ouderen alleen maar toenemen. Het gaat dan niet om ondraaglijk lijden, maar om te verwachten verlies van zelfredzaamheid, onophefbare ziekten of gebreken en 'onstuitbare aftakeling'.

Een bijkomende factor is de twijfel onder ouderen aan de kwaliteit van de zorg. “Als er geen doeltreffende ouderenzorg is, zal de zelfdoding onder ouderen steeds meer toenemen”, zei Chabot.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden