Oudere vaders krijgen vaker kinderen met stoornissen

null Beeld Trouw
Beeld Trouw

Oudere vaders krijgen vaker kinderen met een psychiatrische stoornis dan jonge vaders. Dat komt waarschijnlijk doordat de kwaliteit van hun sperma in de loop der jaren achteruit gaat. Zaadcellen worden telkens opnieuw aangemaakt, en tijdens dit proces van delen en kopieren kunnen foutjes ontstaan in de DNA-structuur. Het gevolg kan een kind met bijvoorbeeld ADHD of autisme zijn.

Iris Pronk

Dat vaders op leeftijd meer kans hebben op een autistisch kind, is eerder al aangetoond. Maar een grote Amerikaans-Zweedse studie, die vandaag in vakblad Jama Psychiatry verschijnt, laat zien dat ze ook vaker kinderen krijgen met andere stoornissen.

Zo heeft een kind van een 45-jarige vader 13 keer meer kans op ADHD en 25 keer meer op een bipolaire stoornis dan het kind van een 24-jarige man. Ook zijn de zonen en dochters van 45-plussers vaker suïcidaal en psychotisch en doen ze het gemiddeld slechter op school.

Onderzoekers van de universiteiten van Indiana en Stockholm trokken deze conclusies uit een gigantische database: ze hadden toegang tot alle gegevens van Zweedse kinderen, geboren tussen 1973 en 2001. Dat waren er ruim 2,6 miljoen. Alleen al door de omvang van de onderzoeksgroep is dit 'een zeer interessante studie', zegt Jan Buitelaar, hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Door de omvang van de groep konden de onderzoekers de kinderen van seniorvaders vergelijken met hun oudere broertjes en zusjes. Ze vergeleken bijvoorbeeld 'de eerste leg' van papa met zijn tweede leg; de kinderen die hij kreeg met zijn nieuwe (en jongere) vrouw. Die tweede leg had beduidend vaker psychiatrische problemen, zo bleek.

Dat is een vernieuwend inzicht, zegt Buitelaar, die gespecialiseerd is in ADHD, autisme en ontwikkelingsstoornissen. "Kritiekpunt bij vorige studies was: 'Wie wordt er nu vader op z'n vijftigste of zestigste? Zijn dat niet gewoon vreemde mannen die eerder niet aan de vrouw konden komen? Zijn ze zelf niet autistisch, en dus hun kinderen ook?' De vergelijking met broers en zussen haalt die kritiek onderuit. Kinderen van dezelfde man, maar dan tien jaar eerder geboren, hebben veel minder vaak een stoornis."

Voor dit verschil hebben de onderzoekers een hypothetische verklaring, die Buitelaar aannemelijk vindt: de zaadcellen van een 45-plusser zijn zo vaak gedeeld dat er mutaties kunnen optreden. "Een man van die leeftijd maakt al ruim dertig jaar zaadcellen aan. Dan gaat er weleens iets mis. Vergelijk het met een brief die je duizend keer gaat overschrijven. Dan heb je ook kans dat er kleine problemen ontstaan."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden