Oudere met voltooid leven krijgt recht op hulp bij zelfdoding

Ouderen die uitzichtloos en ondraaglijk lijden zonder medische klachten, kunnen hulp krijgen om hun leven te beëindigen, onder strenge voorwaarden. Beeld ANP

Naast de euthanasiewet komt er een aparte regeling voor ouderen die hun leven 'voltooid' vinden. Zij kunnen hulp krijgen om te sterven.

Dat mensen steeds ouder worden is fijn, maar niet voor iedereen, ziet het kabinet. Daarom komt de coalitie van VVD en Partij van Arbeid met een eigen antwoord op de maatschappelijk roep om meer zelfbeschikking bij het levenseinde.

"Er zijn mensen die vinden dat het voor hen genoeg is geweest en voor wie iedere dag een dag is waarop ze wachten op de dood. Deze mensen vragen of zij op een waardige manier hun leven kunnen beëindigen".

Regie voeren
Het kabinet wil dat ook voor deze groep ouderen iets regelen. Ook als ze medisch niet uitzichtloos lijden, moeten ze 'de regie over hun eigen levenseinde kunnen voeren'. Het kabinet wil het wetboek van strafrecht hiervoor aanpassen. Hulp bij zelfdoding aan deze groep is dan niet langer strafbaar.

Er komen 'stervenshulpverleners', een nieuwe beroepsgroep van speciaal opgeleide artsen, verpleegkundigen of psychologen. Zij moeten uitsluiten of er andere, medische redenen zijn voor het uitzichtloze 'lijden aan het leven' van de oudere die zegt klaar te zijn met het leven. Er mag geen enkele druk van familie of anderen spelen bij de stervenswens van de oudere.

De hulp bij zelfdoding komt als nieuw traject naast euthanasie. De euthanasiewet blijft zoals die is, en maakt mogelijk dat ouderen die medisch uitzichtloos lijden, kunnen vragen om actieve levensbeëindiging.

Meerderheid
Minister Ard van der Steur (VVD, justitie) en Edith Schippers (VVD, volksgezondheid) hebben hun voorstel vandaag naar de Tweede Kamer gestuurd. Daar lijkt een meerderheid te zijn voor het plan. D66 en GroenLinks zijn voorstanders van meer zelfbeschikking voor ouderen met een stervenswens.

Met deze plannen drukt het kabinet alsnog zijn stempel op de discussie over levensbeëindiging en zelfbeschikking. Van der Steur en Schippers verwijzen naar het regeerakkoord. "Zelfbeschikking in de zorg is daarin één van de leidende beginselen". Ook voor ouderen is autonomie belangrijk, schrijven zij. "Het is een fundamentele waarde (...) een grondbeginsel waarmee het ideaal en recht dat iedereen zelf zijn of haar eigen leven vorm moet kunnen geven, tot uitdrukking wordt gebracht".

Weloverwogen
Een leeftijdgrens noemt het kabinet niet. In de Tweede Kamer werkte D66 aan een eigen wetsvoorstel, maar dan alleen voor 80-plussers.
De ministers schrijven dat zij zich bewust zijn van de gevoeligheid van de discussie. "Autonomie is geen absolute waarde". De ministers zeggen dat zij zich ook verantwoordelijk voelen voor "de bescherming van kwetsbare leden van de samenleving". Maar mensen die "weloverwogen menen dat hun leven voltooid is, die uitzichtloos lijden aan het leven, moeten in staat worden gesteld dit leven op voor hen waardige wijze af te sluiten."

Het voorstel komt onverwacht, omdat een 'commissie van wijzen' dit voorjaar nog adviseerde om alle wetgeving te laten zoals die is. Volgens de commissie is de groep van ouderen die zonder medische klachten vraagt om zelfbeschikking, te klein om de bestaande wetgeving overhoop te halen.

Hoofdpunten
-Ouderen die uitzichtloos en ondraaglijk lijden zonder medische klachten, kunnen hulp krijgen om hun leven te beëindigen, onder strenge voorwaarden.
-Het wetboek van strafrecht wordt aangepast. Hulp bij zelfdoding is onder voorwaarden niet langer strafbaar.
-Net als in de euthanasiewet staat voorop dat de wens van de patiënt weloverwogen, consistent en vrijwillig moet zijn.
-Ouderen die vanwege lichamelijke ouderdomsklachten een stervenswens hebben, kunnen om euthanasie vragen. Het kabinet gaat ouderen voorlichten over de criteria.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden