Opinie

Oude vlam

Het nieuwe verjaardagscadeau is de dvd. Vrienden die je vroeger met een boek kwamen verrassen, nemen tegenwoordig het zilverkleurige schijfje mee, met een speelfilm erop, of een tv-serie.

Dat bevestigt dat de bronnen van onze beschaving langzaam verschuiven, we wisten het al. Ik kreeg op mijn afgelopen verjaardag de film ‘l’Eclisse’ uit 1962, van Michelangelo Antonioni met Monica Vitti en Alain Delon. Goed gezien. Ik heb boven de bank in de woonkamer een oud fotootje van Antonioni en Vitti hangen, in de jaren zestig gemaakt door de fotograaf Robert Frank. Het is een scene op de set, gewoon tussen de opnames door, maar ze kijken er prachtig filmisch op: hij wat ouder, peinzend en gesloten, zij met iets van bewondering en liefde naar hem.

Monica Vitti was mijn eerste, ik had bijna gezegd lustobject, maar daarvoor was ik te jong, mijn eerste schoonheidsbeleving. Ik gluurde naar haar in de filmladders, ze was mij nader dan mijn ouders en zusjes. En dus was de keuze raak. We keken naar ‘l’Eclisse’, die ik bij mijn weten nooit gezien had, omdat ik toen nog geacht werd meer om Pietje Bell te geven. De filmencyclopedie zegt: ‘Vrouw breekt met jaloerse minnaar en ontmoet jonge zakenman op wie ze ondanks zijn cynische houding verliefd wordt. Haar behoefte aan stabiliteit staat echter voorop en die kan hij haar niet geven.

Derde Antonioni-film over veranderlijkheid van gevoelens geeft minder aandacht aan personages dan aan hun omgeving in verontrustende of benauwende beelden’. Drie sterren, niet slecht. Maar kijkend naar de film moeten we vaststellen dat ze uit eerbied zijn gegeven. Grote genade, wat een tergend traag tempo. Het duurt tien minuten alvorens we erachter komen of we naar de Duitse of de originele Italiaanse versie zitten te kijken. Tot die tijd zwijgt het oorspronkelijke stel zich uiteen. Daarna gaan we een half uur, misschien wel drie kwartier naar de beurs, waar de jonge zakenman werkt.

Genadeloos worden we er losgelaten zonder onderbreking: schreeuwende speculanten, wisselende koersen, nog erger schreeuwende mannen, het houdt niet op. Steeds als je denkt, nu gaan we hier weer weg, duikelt er een nieuwe koers en moeten we weer even blijven in deze heksenketel. Dit moeten de benauwende beelden zijn. Dan maakt Alain Delon zich uit het gedoe los en wandelt met Monica Vitti door lange lanen, alvorens haar op de bank bij zijn ouders thuis te kussen. Mooi, hebben ze elkaar tenslotte, maar nu begint toch weer het trage peinzen en juist als je denkt, ze moet het nog uitmaken volgens de samenvatting, eindigt de film in stille beelden, lege straten, roerloze gebouwen, wuivende bomen. Fine.

Dat vonden beschaafde bioscoopgangers zeker mooi toen ik acht was. Maar hoezeer de film ons ook beproeft zonder veel waar te maken, ik ben er toch bijzonder verguld mee. Eindelijk kan ik bij mijn Monica zijn, zonder ouders in de buurt, en kijk ik haar de hele tijd aan, recht in dat prachtige gezicht waarmee ze niet al te veel zegt, precies zoals het hoort als je verliefd bent. De film eromheen neem ik op de koop toe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden