Oude oorlogstijden herleven in Beiroet

BEIROET - Als dinsdag om tien over vijf de stroom uitvalt in vele huishoudens, weet iedereen dat het ernstig is. Na twaalf jaar te hebben geleefd met een uniek systeem van kaarsen, tl-buizen op auto-accu's aangesloten en lijnen naar privé-generatoren in de wijk, was het drie maanden geleden eindelijk zover: de Libanese regering kon 24 uur per dag stroom leveren.

Na de aanvallen op twee elektriciteitscentrales in Oost-Beiroet, is daar een abrupt einde aan gekomen. De schade is op ruim 120 miljoen gulden geraamd. “Ik heb de hele avond in het donker gezeten. Mijn natte was zat in de trommel,” klaagt een huisvrouw. Geen stroom, daar komt veel meer bij kijken dan alleen maar geen licht in huis. Liften werken niet meer, dus als je op zes hoog woont, is het klimmen geblazen. Er staat geen druk op het Libanese waterleidingnet, en water moet altijd omhoog gepompt worden. Geen stroom, geen water. Winkels sluiten, want zonder licht kun je geen hand voor ogen zien in ondergrondse supermarkten en kledingwinkels. “De stroom wordt nu gerantsoeneerd, wat inhoudt dat ik weer, net als tijdens de oorlog, midden in de nacht moet opstaan om mijn was te kunnen doen.”

Op straat klinkt een oorverdovend gebrom van balkonnetjes en portieken; zij zijn de gelukkigen die hun kleine generatoren niet hebben weggegooid. Elektriciens leggen lijnen van huizen en kantoren naar buurtgeneratoren, die hun stroom aan particulieren verkopen.

Het conflict uit zich in vele kleine details. Een parkeerplaats is bijna niet te vinden in Beiroet, nadat er ruim 80 000 auto's uit het zuiden zijn bijgekomen. Syrische soldaten dragen hun helmen in plaats van baretten. De kranten staan vol kleine advertenties van mensen die hun huwelijks- of openingsreceptie “in verband met de evenementen” uitstellen. Veel benzinestations zitten zonder brandstof, de maatschappijen verkopen niets meer omdat ze een prijsverhoging afwachten, voor benzinestations die nog wel hebben staan lange rijen. In de supermarkten staan families met karren volgeladen met melkpoeder, olie, meel en rijst voor de kassa's. De prijs van citroenen, sinaasappels, komkommers en aardappels is al omhoog gegaan, omdat de aanvoer vanuit het zuiden stilligt. Ook door de havenblokkade zullen de prijzen van de meeste levensmiddelen stijgen.

In vele buurten zijn particuliere initiatieven op gang gekomen om de ruim 400 000 vluchtelingen uit het zuiden te voorzien van voedsel, kleding en medicijnen. Er is geen tekort aan hulpgoederen, maar de voorzieningen in de scholen zijn niet berekend op een langdurig verblijf van families. Het sanitair is onvoldoende, er zijn geen kookgelegenheden, en daarbij komt ook nog eens dat de scholen van Beiroet hun deuren gesloten hebben.

“We zijn geraakt, net als iedereen”, vertelt Ramzi, directeur van een reclamebureau. “We hebben drie maanden voorbereidingswerk erop zitten, en plotseling zeggen alle klanten 'stopzetten en wachten wat er gaat gebeuren'. Dat kunnen ze gemakkelijk zeggen maar ik heb zeven man personeel die betaald moeten worden.”

Ziad, manager van het Cadmos hotel, een luxueus hotel aan zee dat luchtafweergeschut van het Libanese leger voor de deur heeft staan: “We zijn drie maanden open, sinds 1984 gesloten geweest, de renovatie na de oorlog is net achter de rug. De zakenmensen hebben het hotel al verlaten, de toeristen komen hier bezorgd vragen of het leger ergens anders kan gaan schieten, want één raket van die Israëlische boot die je notabene vanaf mijn lobby kan zien, en het hotel ligt in duigen. Ik heb al een heleboel annuleringen gehad. In een tijd van zes dagen, is het werk van vijf jaar teniet gedaan.”

De Libanese minister-president Rafik Hariri reist het halve Midden-Oosten af om een snel staakt-het-vuren te bereiken en een terugkeer naar het akkoord van 1993, waarin Hezbollah beloofde Noord-Israël met rust te laten als Israël niet meer op burgers zou schieten.

- Vervolg op pagina 5

Hezbollah wint aan sympathie VERVOLG VAN PAGINA 1

De bombardementen hebben tot gevolg dat Hezbollah meer sympathie krijgt, ook van de meest gematigde Libanezen.

“Wij zijn niet zo radicaal, en scharen ons zeker niet achter de Hezbollah-ideologie, die uiteindelijk moet leiden tot de 'Bevrijding van Jeruzalem'. “Maar wij moeten ons verzet tegen de bezetter staken; de bezetter moet zich niet uit bezet grondgebied terugtrekken,” zegt Ramzi, de reclame-bureau directeur. Hij is een gematigde moslim, die rookt, 's avonds het café induikt, samenwoont met zijn vriendin en niet vast in de Ramadan. “Ik hoop dat Hezbollah nog lang Noord-Israël blijft bombarderen.”

Zijn standpunt wordt gedeeld door het Libanese kabinet. Er is geen sprake van dat zij Hezbollah ontwapenen. “Laat Israël zich terugtrekken uit Zuid-Libanon, volgens resolutie 425, en dan heeft het verzet geen legitieme bestaansreden meer. Dan kan het Libanese leger hen ontwapenen, en wat je dan overhoudt is een legale politieke partij, die 12 zetels heeft in het Libanese parlement”, zegt minister-president Hariri. “En natuurlijk hebben zij extreme denkbeelden, waar wij het zeker niet mee eens zijn, maar in Israël heb je ook politieke partijen in het parlement die willen dat Israël zich uitbreidt van de Eufraat tot aan de Nijl, en daar maken wij ons ook geen zorgen over.”

Hezbollah heeft zich de afgelopen dertien jaar een sterke machtsbasis verworven onder de arme Libanezen, voornamelijk sjiitische moslims in Zuid-Libanon en Zuid-Beiroet. Zij helpen waar de Libanese regering in gebreke blijft. Zo organiseren zij drinkwater voor wijken waar het waterleidingnet nog niet is gerepareerd, verlenen ze studiebeurzen, hebben ze ziekenhuizen en klinieken waar je je voor een habbekrats kan laten behandelen, een netwerk van weeshuizen en sociale woningbouwprojecten, geven ze bijstand aan weduwen en moeders van omgekomen zonen en hebben ze nu een groot deel van de vluchtelingen onder hun hoede genomen die ze voorzien van alle simpele levensbehoeften.

Mocht de regering overgaan tot het ontwapenen van een beweging die als één van de weinigen opkomt voor de zuidelijke Libanezen, lees: sji'itische moslims, dan krijgen ze een groep van ruim anderhalf miljoen Libanezen tegen zich, terwijl ook de meer welgestelde Libanezen niet zullen accepteren dat hun zuiderburen ondanks massieve bombardementen weg komen zonder represailles.

De enige die goed zaken deed was de boekhandel. ''Iedereen komt vragen naar het boek van John Steinbeck, 'The Grapes of Wrath'. Ze willen zien of er een link is, weten wat hun boven het hoofd hangt. Maar dan kennen ze hun klassiekers niet. Dat komt uit het Oude Testament, en bijbels heb ik toevallig niet in het assortiment. Met de blokkade zal het ook wel even duren voordat die binnenkomen,'' zegt de boekhandelaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden