Oude flat wordt bewoond museum

Corporaties en Openluchtmuseum vangen tijdsbeelden in authentieke huurhuizen, met echte huurders

ARNHEM - Hij opent voorzichtig een houten vouwdeur in het granito keukentje van een gestripte jarenvijftigflat in Arnhem. Hierachter zat de grootste verrassing voor directeur Gerrit Breeman van de corporatie Volkshuisvesting en zijn inspecteurs. "Dit is het allermooiste", zegt hij met pretogen en toont een originele wasbak en douchehoek. Ook helemaal granito. "Van voor de tijd van het lavet." De toegift: het authentieke droogkamertje dat erachter schuilgaat. Daarin werken vandaag twee schilders.

Breeman heeft haast met deze portiekflat aan de Johan de Wittlaan in de volkswijk Arnhemse Broek. De komende maand moet het huis in museumstaat worden opgeleverd. De oude meubels zijn al aangeschaft. Verdwenen inbouwkasten zijn teruggebracht, evenals de bakelieten stopcontacten. Twintig Arnhemse huurhuizen uit de periode 1890-1970 veranderen de komende jaren in bewoonde minimusea, is de bedoeling van drie Arnhemse corporaties en het Nationaal Openluchtmuseum.

"Ons doel is om woningen in hun oorspronkelijke staat te behouden", zegt Breeman. "We willen uit elk decennium een of twee huizen bewaren en zoeken daarvoor huurders. Mensen die een keer per maand hun huis openstellen. Denk aan verzamelaars van servies of blikken uit een bepaalde periode. Eén museaal rijtjeshuis hebben we al verhuurd. Deze portiekflat gaan we eerst eens inrichten. Daarna nodigen we de buurt uit. Dat maakt de tongen misschien los. We beginnen met vier woningen."

Bij Breeman groeide museumwoningidee nadat het Openluchtmuseum voor een bijzonder huis van een collega-corporatie had bedankt. Niet alles kun je herbouwen in het museumpark, zeker geen flat. "Het museum vindt dat je huizen pas echt in hun waarde laat op hun eigen plek", zegt Breeman. Dus toen een woninginspecteur belde over deze vrijgekomen portiekflat met de mededeling 'dat wordt een dure renovatie' wist hij wat hem te doen stond.

Drie Arnhemse corporaties besloten te voorkomen dat complete tijdsbeelden worden weggevaagd. Na de oorlog bouwde het verwoeste Arnhem massaal portiekflats die nu even grootschalig worden gesloopt. "Maar aan de Johan de Wittlaan blijven ze", verzekert Breeman. Hij wijst op de bijzondere dakoverstekken en balkonhekjes. Corporaties brengen in museumhuizen niet het comfort van weleer terug. Moderne verwarming mag.

Terugbrengen in authentieke stijl of moderniseren: het is even duur. De museumhuizen gaan niet goedkoper in de verhuur. Volkshuisvesting controleert de motivatie van belangstellenden. Mensen die alleen maar wachtlijsten willen omzeilen, blieft de corporatie niet. Breeman stelt dat het project de Arnhemse huurwoningmarkt amper verstoort. "Het gaat om twintig op de 22.000 huurhuizen."

Sinds een jaar bezit Volkshuisvesting arbeiderswoninkjes uit 1896. "In huizen met bedstedes vragen we niet van huurders om daarin te slapen", zegt Breeman. "Hun slaapkamer blijft buiten het museale deel."

Maar wat als de huurders uitblijven, afgeschrikt door de maandelijkse kijkdagen? "De huurders moeten het leuk vinden. En anders stellen we niet elk huis open. Als huurders alles maar oorspronkelijk laten."

De laatste portiekflatbewoner aan de Johan de Wittlaan weigerde tientallen jaren mee te doen aan renovaties. Zijn huis zou als set kunnen dienen voor de tv-comedy 'Toen was geluk heel gewoon'. Op het achterbalkon denkt Breeman een raamluikje open te wrikken bij het kolenhok. Het blijkt een bergkast vol stoffige verfblikken en cola- en bierflessen uit grootmoeders tijd. "Wauw", slaakt hij een vreugdekreet. Hoe zelfs de koppigste huurder een corporatie blij kan maken.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden