`Oude filosofen twitteren erop los'

Erasmus, Spinoza, Wittgenstein en andere filosofen leven voort op Twitter. De mensen achter hun accounts hebben één doel: kennis over de denkers vergroten bij het publiek met een aandachtsspanne van 140 tekens.

Wie twittert, zou zweren dat de feministe Mary Wollstonecraft nog leeft. Bijna dagelijks verstuurt ze berichten - in totaal zo'n 8500 - op het internetmedium, reagerend op iedereen die haar vermeldt. "Mevrouw, u noemt mijn naam. Wilt u meer weten over mijn leven?"

Wollstonecraft, die in 1797 overleed, is niet de enige filosoof uit het verleden die op Twitter voortleeft. Desiderius Erasmus, Baruch Spinoza, Ludwig Wittgenstein: ze hebben allemaal een account. Het doel van de twitteraars die erachter schuil gaan: de kennis over de denkers vergroten bij het publiek dat gewend is om informatie in hapklare brokken van 140 tekens voorgeschoteld te krijgen.

De Britse Roberta Wedge, die verantwoordelijk is voor tweets van Wollstonecraft, noemt zichzelf geen fan van de 'moeder van het feminisme', maar wil wel haar gedachtengoed verspreiden. "Haar verhaal moet worden verteld en haar inzichten moeten worden bestudeerd. Door een veel bredere groep dan nu weet van haar bestaan."

Twitter is een geschikte plek om mensen te bereiken die normaal niet met filosofie in aanraking komen, vindt ook Adrie van der Laan, conservator bij het Erasmus Center for Early Modern Studies. Hij heet op het medium Desiderius Erasmus. Elke dag haalt Van der Laan een quote uit de ruim driehonderd werken die er van de humanist zijn overgebleven. "Zo willen we Erasmus' gedachtengoed bekendmaken. Dat is nodig, want die kennis is schaars. Sommige Rotterdammers denken dat hij de ontwerper van de brug is."

Dat elke quote niet langer dan 140 tekens mag zijn, vindt Van der Laan geen probleem. Je moet volgens hem je middel aanpassen aan het publiek dat je wilt bereiken. Dat was al een gedachtengang van de oude Grieken, aldus de conservator. "En voor degene die meer wil weten, staat er een verwijzing bij naar het werk waar de quote te vinden is. We blijven een wetenschappelijk instituut."

Toch heeft Twitter ook zo zijn grenzen. Daan Roovers, hoofdredactrice van het Filosofie Magazine: "Het account kan oppervlakkig worden gebruikt, bijvoorbeeld zomaar wat citaten geven zonder context. En ook is er kans dat een naam van een filosoof wordt uitgebuit om een eigen punt duidelijk te maken."

Twitteren namens een filosoof lijkt dan misschien makkelijk, niet alle accounts zijn even succesvol. Sommige moeten het doen met een handvol volgers, zoals de mensen die de berichten regelmatig bekijken in het twitterjargon heten.

Als je succes wilt hebben, moet je echt veel van de filosoof weten, denkt Roovers. "Elke auteur heeft zijn eigen stijl en toon. Een twitteraccount komt pas tot leven als je dat weet te gebruiken. Als een account door een redactie wordt beheerd, zie je het meteen."

Het Filosofie Magazine zit zelf achter een twitteraccount van de Oostenrijks-Britse denker Ludwig Wittgenstein. De ruim 1100 volgers krijgen uiteindelijk zijn leven in zeshonderd berichten te zien. Oorspronkelijk was het bedoeld als reclame voor een biografie die het tijdschrift uitgaf over de man. Maar nu het project in volle gang is, blijkt Wittgenstein volgens Roovers erg geschikt voor Twitter. "Hij gebruikte zelf korte zinnen en heeft een spannend leven gehad, waardoor hij boeiend blijft om te volgen. Zo was hij homoseksueel, wat zijn omgeving niet mocht weten."

Zolang de tweets laagdrempelig zijn, maar alsof door een echte filosoof geschreven, blijken Twitter en filosofie prima hand in hand te gaan, vindt Roovers. Al zullen degenen die het gedachtengoed echt tot zich willen nemen, er een naslagwerk bij moeten pakken.

Speciaal voor de mensen die dat niet van plan zijn: Het account @wittgtweet heeft nog driehonderd berichten te gaan en de meest dramatische momenten van Wittgensteins leven moeten nog komen, alddus de hoofdredactrice. "Dus iedereen kan nog makkelijk instappen."

Twitteraccount van:
Desiderius Erasmus
Ludwig Wittgenstein
Mary Wollstonecraft

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden