Oude auto kan blijven, eigenaar moet veranderen

Amsterdam bedrijft symboolpolitiek door oude auto’s te weren. Helpen zal het niet. De lucht wordt pas echt schoner als auto’s rustiger en langzamer rijden.

De plannen van Amsterdam om oudere auto’s uit de stad te weren hebben veel fijnstof doen opwaaien. In automedia vooral grof stof en boze reacties van verstokte autofanaten. In Trouw van 18juni riepen bekende Amsterdammers de politiek op het verbod te steunen. Amsterdam heeft de plannen al bijgesteld en –terecht– de grens niet meer gelegd bij de leeftijd van een auto (voor 1992), maar bij de technische uitrusting: wel of niet met geregelde katalysator, roetfilter of Euro-klassering.

Helaas kan Amsterdam het rendement van deze maatregel niet exact berekenen. Het lijkt erop dat de wethouders aan symboolpolitiek doen en een Prinzipienstreit met het kabinet aangaan. Een verbods- en sloopregeling wordt ingewikkeld en kan sociaal onrechtvaardig uitpakken. De uitvoering en handhaving zijn duur en arbeidsintensief, kortom een boel bureaucratie voor weinig milieuwinst.

Wethouders Herrema en Vos versterken zo de gemakkelijke reactie (in de Telegraaf) dat ’links weer aan autootje pesten doet’, terwijl er wel een groot draagvlak is voor andere maatregelen. Amsterdam overschat het milieurendement van een verbod. Al rijden er veel oudere auto’s in de stad, dat bewijst nog niet dat die een groot aandeel hebben in de overschrijdingen van de luchtkwaliteitsnormen.

De norm wordt vooral overschreden op en langs de drukste routes en de A10, niet in de woonstraten. Wie langs verkeersriolen als de IJtunnelroute of Amsteldijk gaat turven, ziet in de spits weinig oude auto’s. Oudere auto’s dragen veel minder bij aan de uitstoot van stikstof, Stikstofdioxide en fijnstof dan Amsterdam aanneemt. Op de A10 en doorgaande wegen bepalen vooral de vrachtauto’s, bestelauto’s en jongere diesels (leaseauto’s!) het beeld. Die veroorzaken de normoverschrijdingen.

Uit onderzoek van VROM blijkt dat er pas substantiële verbetering van de luchtkwaliteit optreedt als je de helft van het verkeer uitbant. Dáár wringt de schoen. Helaas zien zowel Amsterdam als de ministers Cramer en Eurlings enkele zeer effectieve maatregelen over het hoofd om de lucht schoner te krijgen.

Vooral door ander rijgedrag en snelheidsbeperkingen kan de uitstoot van stikstof en fijnstof omlaag. Recente onderzoeken van TNO Automotive, waar beide ministeries zelf opdracht voor gegeven hebben, tonen aan dat vooral die twee factoren bepalend zijn voor de uitstoot. Het was eerder al aanleiding voor de instelling van 80 km-limieten op de A13 en de A10-West. De luchtkwaliteit verbeterde daarna, dus waarom ook geen limieten op de rest van de ringweg A10 rond Amsterdam?

Minister Eurlings wil de 80 km-limiet variëren (lees: verhogen), om tijdverlies te verminderen. Hij geeft daarmee het verkeerde signaal.

Maar ook in de stad en op 50 km-wegen kan ander rijgedrag grote milieuwinst opleveren. Veel automobilisten rijden met te veel toeren rond, taxi’s en jonge automobilisten zijn nog dol op een ’sportieve rijstijl’, waardoor hun uitstoot vele malen hoger is dan nodig. (TNO 2000). In Nederland past al één op de vier automobilisten het Nieuwe Rijden toe.

Amsterdam en de ministeries zouden beter kunnen ijveren voor massale toepassing van het Nieuwe Rijden. Het huidige HNR-programma heeft aangetoond dat de investeringen in ander rijgedrag een fractie kosten van ombouw of sloop van oude auto’s. De HNR-tips, zoals rustig optrekken en opschakelen bij 2000 - 2500 toeren en niet nodeloos stationair draaien, hebben juist in stedelijk verkeer het grootste effect. Waar blijven dus de posters met ’Rij schoner, rij 50 in z’n 4’? De stad kan zelfs autobladen en de autobranche erbij betrekken.

Amsterdam kan nu al beginnen om een verbod op nodeloos stationair draaien van taxi’s, bussen, trucks, (wegen)bouwmachines en dieselauto’s te handhaven; in Zweden en Zwitserland kan dat ook. Ook kan de stad zorgen voor een betere afstelling van verkeerslichten.

De hoofdstad is met het parkeerbeleid al goed op weg om nodeloos autogebruik af te remmen. De vele miljoenen die de stad heeft klaarliggen voor de sloopregeling kunnen beter besteed worden aan gratis HNR-trainingen, subsidies op de aanschaf van een gezinsbakfiets of aan een fikse korting op het openbaar vervoer voor eigenaren van oudere auto’s en jeugdige bromfietsers. Goed voor milieu én de verkeersveiligheid, dat is pas sociaal verkeersmilieubeleid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden