Oud-voorman PO in Actie wil beroepsvereniging

Jan van de Ven van PO in Actie overhandigt Kamerleden een petitie Beeld ANP

Docenten willen een beroepsvereniging voor en door leraren en gaan met het ministerie praten. Eerst wilden ze de steun van minstens 10.000 leraren hebben. Die handtekeningen zijn nu binnen, en dus gaan Jan van de Ven, Thijs Roovers en René Kneyber werk maken van hun plannen.

Op 1 januari 2020 hopen de docenten een nieuwe beroepsvereniging voor en vooral door leraren lanceren. “We gaan nu met het ministerie van onderwijs in gesprek”, zegt Jan van de Ven, basisschooldocent en oud-voorman van PO in Actie. De insteek is een brede beroepsvereniging voor alle docenten, van basisonderwijs tot universiteit. Er zijn wel vakverenigingen voor leraren in het voortgezet onderwijs. Maar tot een brede beroepsvereniging kwam het nooit.

En dat terwijl een sterke vertegenwoordiging van leraren juist nu zo belangrijk is, zegt Van de Ven – en niet alleen via vakbonden, die zich vooral met arbeidsvoorwaarden bezighouden. “Er spelen zoveel discussies: over het lerarentekort, de curriculumherziening, de eindtoets. Maar in plaats van mét ons te praten, wordt er over ons gepraat. Wij willen ook aan tafel zitten en weer speler worden in plaats van speelbal.”

Mislukt experiment

Toch lukte het nog niet om een goed functionerende beroepsvereniging van de grond te krijgen. In 2011 werd een poging gedaan met de Onderwijscoöperatie, een samenwerking tussen vakbonden, vakbonden en vakverenigingen. Maar de leiding kwam in handen van bestuurders en niet van mensen die zelf voor de klas staan. Veel leraren waren boos over hun gebrek aan invloed. Het was een ‘mislukt experiment’, zegt Van de Ven. De coöperatie werd opgedoekt.

De nieuwe vereniging wil het ‘heel anders doen’. De doelen zijn onder meer het ontwikkelen van een beroepsstandaard (een soort minimum om voor de klas te mogen staan), een ethische code, goede nascholing en het ‘etaleren van beroepstrots’.

Het zal niet makkelijk zijn, erkent Van de Ven, om de neuzen dezelfde kant op te krijgen. Het docentenkorps is groot en van een divers pluimage. “Over de hoge werkdruk zit iedereen wel op één lijn”, zegt Van de Ven. “Maar over andere zaken bestaat minder overeenstemming. Leraren vallen uiteen in drie categorieën: radicale vernieuwers, radicale traditionelen en een tussengroep. Die nemen elkaar vanuit hun eigen loopgraven de maat en knallen elkaar soms af.”

Een probleem is die verdeeldheid niet, denkt de docent. “We hoeven het niet over alles eens te zijn. Het gaat om beroepseer en binding van ons vak. Er spelen allerlei maatregelen die ons beroep devalueren, zoals zij-instromers die na twee weken voor de klas mogen staan. Dat doet iets met ons .”

Rinnooy Kan

De komende maanden gaan de initiatiefnemers in gesprek met het ministerie om te kijken wat de beste vorm is voor een nieuwe beroepsvereniging. Alexander Rinnooy Kan (D66) stelde eerder voor om een groepje ‘informateurs’ aan te stellen: gezaghebbende leraren uit verschillende sectoren die het voortouw nemen.

De kans is groot dat die leraren eerst in het basisonderwijs worden ‘geronseld’, zegt Van de Ven, aangezien veruit de meeste steunbetuigingen (90 procent) daarvandaan komen. Rinda den Besten, voorzitter van de PO-Raad, de koepelorganisatie van basisscholen, is blij met het grote animo. Zij hoopt dat een vereniging er nu echt van komt.

Lees ook:

De zoektocht naar draagvlak levert het onderwijs uit aan de markt

Vorig jaar zegden 127 Kamerleden het vertrouwen op in het bestuur van de onderwijscoöperatie. De coöperatie heeft niet gevonden wat er ook niet is, breed draagvlak voor een onderwijsmaatregel, in dit geval het lerarenregister, schrijft docent natuurkunde en filosofie Albert Mark van Leeuwen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden