Oud-president Gerald Ford overleden

(Novum/AP) - De vroegere Amerikaanse president Gerald Ford is op 93-jarige leeftijd overleden, heeft zijn vrouw Betty dinsdagavond in haar woonplaats Rancho Mirage bekendgemaakt. Ford was de 38ste president van de Verenigde Staten en de enige die niet door verkiezingen aan de macht kwam: Hij loste in 1974 Richard Nixon af, die moest aftreden in verband met het Watergate-schandaal. Tijdens het presidentschap van Ford kwam in 1975 een einde aan de Vietnam-oorlog. Bij de verkiezingen van november 1976 werd de Republikein Ford verslagen door de Democraat Jimmy Carter, die begin 1977 aantrad.

Nixon ontkwam na zijn aftreden aan strafvervolging doordat Ford hem na zijn vertrek uit het Witte Huis amnestie verleende. Volgens waarnemers kostte deze beslissing hem in 1976 de verkiezingsoverwinning. Later oogstte Ford toch waardering voor het besluit, omdat het land het schandaal achter zich kon laten en vooruit kon kijken.

"De Amerikaanse bevolking zal Gerald Fords toewijding, karakter en het eerbare gedrag van zijn regering blijven bewonderen", zei de Amerikaanse president George Bush dinsdagavond na het bekend worden van Fords overlijden. Hij prees Ford omdat hij na het Watergate-schandaal met zijn stille integriteit, gezond verstand en vriendelijke inborst hielp het vertrouwen van de bevolking in het presidentschap te herstellen en het land te helen.

Vice-president Dick Cheney, die ooit Fords stafchef was, zei dat hij president werd na de grootste constitutionele crisis sinds de Burgeroorlog en dat hij het land voorzag van de kracht, wijsheid en het goede beoordelingsvermogen die het op dat moment nodig had. Oud-president Carter omschreef hem als een van de meest bewonderenswaardige overheidsfiguren en mensen die hij heeft gekend.

Ford werd als Leslie King geboren op 14 juli 1913 in Omaha in de staat Nebraska. Zijn ouders scheidden toen hij nog geen jaar oud was. Zijn moeder verhuisde naar Grand Rapids in de staat Michigan en hertrouwde met Gerald R. Ford senior, die de jongen adopteerde en hem een nieuwe naam gaf. Ford was geen onverdienstelijk American-footballspeler, maar hij koos ervoor rechten te studeren aan de universiteit van Yale. Daar kwam hij voor het eerst in aanraking met de politiek, toen hij in 1940 als vrijwilliger in het campagneteam van de Republikeinse presidentskandidaat Wendell Willkie werkte.

Nadat Ford in augustus 1974 als president was aangetreden sprak hij de leden van het Congres, waartoe hij zelf vanaf 1948 had behoord, aan als mijn voormalige collega's en beloofde samenwerking, compromissen en verzoening. Toch was zijn verstandhouding met de volksvertegenwoordiging soms moeizaam. Hij sprak zijn veto uit over 66 wetsvoorstellen en het Congres deed twaalf daarvan weer teniet. In zijn memoires schreef hij later dat hij toen hij zelf lid van het Congres was meende dat het zijn werk op verantwoordelijke wijze deed, maar dat hij daarover van mening veranderde toen hij president was geworden.

Tweemaal ontkwam Ford aan een aanslag op zijn leven. De 26-jarige Lynette Fromme, aanhanger van de seriemoordenaar Charles Manson, werd op 5 september 1975 gearresteerd nadat ze in Sacramento een semi-automatisch vuurwapen op Ford had gericht. Zeventien dagen later werd de 45-jarige activiste Sara Jane Moore aangehouden in San Francisco nadat ze op de president had geschoten. Beide vrouwen zitten een levenslange gevangenisstraf uit.

Van alle Amerikaanse presidenten tot nog toe was Ford de langstlevende. In augustus kreeg hij een pacemaker en in januari 2006 lag hij met een longontsteking bijna twee weken in het ziekenhuis. In 2000 werd Ford getroffen door een of meer beroertes. In 2001 nam hij drie dagen na 11 september met de oud-presidenten Carter, George Bush senior en Bill Clinton deel aan een herdenkingsdienst voor de slachtoffers van de terreuraanslag op het World Trade Centre.

In juni 2004 woonde hij met de drie andere ex-presidenten de rouwdienst voor de overleden ex-president Ronald Reagan bij. "Ronnie en ik hebben hem altijd beschouwd als een goede vriend en naaste politieke bondgenoot", verklaarde diens weduwe Nancy Reagan dinsdag. "Zijn prestaties en zijn toewijding voor ons land waren enorm, en zelfs na zijn presidentschap vond hij het belangrijk zich uit te spreken over kwesties die voor ons allen belangrijk waren."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden