Oud-president Georgië gouverneur in Odessa

Kiev stelt Saakasjvili aan als corruptiebestrijder, tot ongenoegen van het Kremlin

Waarom uitgerekend de oud-president van Georgië? Die vraag blijft hangen na de benoeming van Michail Saakasjvili tot gouverneur van de Oekraïense regio Odessa.

Oud-president Saakasjvili krijgt zeggenschap over een gebied waar een grote Russische minderheid leeft. Russisch is er de voertaal. Hoewel de oorlog Odessa (nog) niet heeft bereikt, is de regio verdeeld. Vorig jaar mei raakte pro-Russische en pro- Oekraïense voetbalsupporters slaags met elkaar. Die confrontatie liep uit op een grote brand in een vakbondsgebouw. 42 mensen kwamen om het leven.

De spanningen zijn niet verdwenen. De stad en de regio worden regelmatig opgeschrikt door bomaanslagen. Aan Saakasjvili de taak om hieraan een einde te maken, net als aan de voortdurende corruptie en de economische achteruitgang. Maar het is de vraag of hij daar de geschikte persoon voor is. Sterker nog: de benoeming van Saakasjvili is olie op het vuur, menen analisten. De spanningen tussen Kiev en Moskou zullen toenemen.

In Rusland wordt Saakasjvili gezien als marionet van de Amerikanen. Spottend en boos werd er dit weekend gereageerd op zijn benoeming. Premier Medvedev schreef op Twitter: "Saakasjvili wordt gouverneur van Odessa. Het circus gaat door. Zielig voor Oekraïne."

Een Russische gezant voor de mensenrechten noemde de benoeming op Twitter de Oekraïense manier van democratie bedrijven: "Saakasjvili wordt beschuldigd van misdaden tegen het Georgische volk."

De verstoorde verhoudingen tussen de oud-president van Georgië en Rusland hebben alles te maken met het verleden. Saakasjvili was in 2003 de aanjager van de Rozenrevolutie in zijn thuisland. In 2004 werd hij gekozen tot president. Onder zijn leiderschap sloeg Georgië een compleet andere weg in. Hij bond de strijd aan met corruptie, hij koos voor een pro-Westerse koers, papte aan met Europese leiders en was van plan zijn land de Navo binnen te loodsen.

Maar de verhouding met Rusland kwam pas echt onder druk te staan toen de Russen in 2008 de inmiddels afvallige regio's Abchazië en Zuid-Ossetië binnenvielen.

Na die confrontatie bleef Saakasjvili nog tot 2013 aan de macht, maar zijn populariteit daalde in snel tempo. Na de laatste presidentsverkiezingen ontvluchtte hij zijn land en inmiddels woont hij afwisselend in New York en Oekraïne.

Bij de Georgiërs heeft hij het verknald, omdat politieke hervormingen werden doorgevoerd zonder naar het volk te luisteren. Terug naar eigen land kan hij niet meer, want de huidige regering beschuldigt hem van machtsmisbruik en het schenden van mensenrechten. Hij zou uit de staatskas een bedrag opzij hebben gezet voor zijn familie.

De beschuldigingen lijken de Oekraïense president Porosjenko niet te deren. Hij noemde Saakasjvili dit weekend 'een grote vriend van Oekraïne'. Porosjenko, die samen met Saakasjvili studeerde aan een universiteit in Kiev, is ervan overtuigd dat de Georgiër de voortdurende corruptie in de haven van Odessa zal aanpakken. Hij weet als geen ander hoe dat moet, aldus Porosjenko. Bovendien adviseerde Saakasjvili de Oekraïense regering al langer op dit gebied.

Het is overigens niet de eerste keer dat Porosjenko Georgiërs een belangrijke baan toeschuift. De minister van gezondheid is ook een Georgiër, net als de onderminister van binnenlandse zaken. Door buitenlanders te benoemen op belangrijke posities hoopt de Oekraïense president definitief af te rekenen met de corruptie en de belangen van de oligarchen. Saakasjvili kan daar een belangrijke bijdrage aan leveren, is de stellige overtuiging van Porosjenko. Dat de spanning met Moskou daardoor oploopt, neemt hij op de koop toe.

'Saakasjvili wordt beschuldigd van misdaden tegen het Georgische volk.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden