Oud-leiders China toch niet vervolgd

Spanje stopt met juridische stappen

Het was een gewaagde juridische stap, door China bestempeld als verachtelijk, absurd en lasterlijk. En nu heeft het Spaanse Hooggerechtshof er een streep door gezet: de strafrechtelijke vervolging van Chinese oud-leiders is stopgezet.

Op grond van een klacht van een Spaans-Tibetaanse monnik, opende de Spaanse justitie in november 2013 een zaak tegen onder anderen de oud-presidenten Jiang Zemin en Hu Jintao, en oud-premier Li Peng. Zij hebben zich schuldig gemaakt aan genocide en schendingen van de mensenrechten in Tibet, zo voerde deze monnik - Thubten Wangchen -- aan. Het Spaanse recht gaf op dat moment ruimte aan vervolging van verdachten in het buitenland, als het ging om misdaden tegen de menselijkheid.

Dit leidde in 1998 bijvoorbeeld tot de arrestatie van de Chileense oud-dictator Augusto Pinochet in Londen, op verzoek van de Spaanse aanklager Baltasar Garzon. Spanje was hiermee een voorloper in de pogingen hooggeplaatste mensenrechtenschenders internationaal voor de rechter te brengen. België probeerde een tijdlang hetzelfde met de zogeheten 'genocidewet', hetgeen in 2002 leidde tot strafrechtelijk onderzoek tegen de toenmalige Israëlische premier Ariel Sjaron. Die zaak werd echter in 2003 gestaakt en de wet werd ingetrokken.

De Spaanse wet, in 2009 al afgezwakt, werd afgelopen maart nog verder aangepast: alleen bij daders of slachtoffers van Spaanse komaf is grensoverschrijdende vervolging mogelijk. Volgens negen van de zeven rechters van het hooggerechtshof was dat hier niet het geval. Een gedetailleerde motivering ontbreekt, maar blijkbaar valt Thubten Wangchen, een Tibetaanse vluchteling die in 1995 het Spaanse staatsburgerschap kreeg, wat hen betreft buiten de criteria.

De Chinese regering heeft opgetogen op het besluit gereageerd. Volgens een woordvoerder blijkt nu hoe sterk de 'traditionele vriendschap' tussen Spanje en China is. "Beide partijen zijn bereid het belang van de ander te respecteren", aldus een regeringswoordvoerder in Peking. Een half jaar geleden, toen de zaak tegen de Chinese oud-leiders begon, was de toon uit Peking zeer schril. "Spanje moet zijn foute beslissing terugdraaien", luidde de boodschap kortweg, en de woorden 'verachtelijk, absurd en lasterlijk' vielen.

De centrum-rechtse regering van premier Rajoy koos in maart voor een snelle wijziging van de wet. Druk van Peking heeft daarbij geen rol gespeeld, bezweert de regering.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden