ProfielBenny Gantz

Oud-generaal Benny Gantz waagt politieke gok met ‘noodregering’ Israël

Benny Gantz nadat hij zijn stem had uitgebracht in de verkiezingen van maart 2020.  Beeld REUTERS
Benny Gantz nadat hij zijn stem had uitgebracht in de verkiezingen van maart 2020.Beeld REUTERS

Oud-generaal en oppositieleider Benny Gantz vormt vanwege het coronavirus een ‘noodregering’ met zijn grote rivaal, premier Netanyahu.

In zijn allereerste politieke toespraak in januari 2019 zei Benny Gantz (60): “Ik dank Netanyahu voor tien jaar trouwe dienst. Wij zullen het vanaf hier overnemen.” Dat moment laat nog iets langer op zich wachten. Voorlopig treedt Gantz aan als minister van defensie en vicepremier.

Maar als de aangekondigde noodregering niet voortijdig valt, wordt Benny Gantz in oktober 2021 premier van Israël. Hij is dan krap tweeënhalf jaar actief in de politiek. Een relatieve nieuwkomer dus, al was hij allerminst een onbekende toen hij begin 2019 zijn nieuwe politieke partij presenteerde. Van 2011 tot 2015 stond hij aan het hoofd van het Israëlische leger.

Gantz is de zoon van twee overlevenden van de Holocaust, zoals hij zelf graag vertelt. Zijn Hongaarse moeder en Roemeense vader kwamen na de Tweede Wereldoorlog naar Israël en voedden hun zoon en drie dochters op volgens met het mantra: ‘dit nooit meer’. Gantz ging in 1977 in militaire dienst; hij diende in totaal 38 jaar in het leger van Israël.

De Blauw-Wit-alliantie viel uit elkaar

Mede vanwege Gantz’ goede reputatie als legerleider deed zijn partij Blauw-Wit het goed in de peilingen. Maar het mocht niet baten. In drie achtereenvolgende verkiezingen eindigden Likud, de partij van Netanyahu, en Blauw-Wit nek aan nek. Netanyahu noch Gantz wist een coalitie te smeden en omdat Gantz weigerde toe te treden tot een regering met daarin de van corruptie verdachte premier, belandde Israël in een politieke patstelling.

Een kleine maand geleden kwam aan die impasse een einde, toen Gantz onder druk van het coronavirus een draai maakte en beloofde toch met Netanyahu te zullen praten. Het werd hem niet in dank afgenomen door zijn politieke bondgenoten. De Blauw-Wit-alliantie viel uit elkaar en de oud-ministers Yair Lapid en Moshe Ya’alon verbraken hun banden met de oud-generaal.

Het bracht Gantz in een lastige positie. Zeker toen vorige week de onderhandelingen met Netanyahu op niets dreigden uit te lopen en een vierde verkiezingsstrijd nabij leek. Voor Netanyahu, die net als veel politiek leiders in andere landen sinds het begin van de coronacrisis flink is gestegen in de peilingen, was dat wellicht een aantrekkelijk alternatief. Maar met een uiteengevallen achterban was Gantz er veel aangelegen toch een akkoord te bereiken.

Anderhalf jaar is lang in de politiek

Dat akkoord kwam er maandagavond. Gantz deed daarin grote concessies. Want waar hij tijdens de campagne volhield dat Netanyahu, zolang hij verdachte was in een corruptiezaak, onmogelijk premier kon blijven, stemde hij er nu onder meer mee in dat de premier een veto mag uitspreken over de benoeming van de procureur generaal en de openbaar aanklager.

Door deel te nemen aan de noodregering neemt Gantz een groot risico. Want anderhalf jaar is een lange tijd in de politiek. Of hij over achttien maanden echt plaats kan nemen op het pluche, zal hij moeten afwachten.

Lees ook:

‘Flinke vooruitgang’ in overleg over eenheidsregering Israël

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu en zijn voormalige rivaal Benny Gantz hebben “flinke vooruitgang” geboekt tijdens nachtelijke onderhandelingen over het vormen van een eenheidsregering.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden