Oud en verzopen

BERT KEIZER

Over het voorstel van de ministers Schipper en Van der Steur om oudere mensen die er genoeg van hebben de overdosis dan ook maar te overhandigen is flink wat verontwaardiging uitgekieperd. Je zou haast gaan denken dat oud worden leuk is. Ik verneem echter uit zeer betrouwbare bron dat dat niet het geval is.

Wat vinden we eigenlijk van die laatste levensjaren? Ovidius: "Wanneer de rozen zijn afgevallen, veracht men de doornen." Shakespeare: "En terwijl zijn lichaam lelijker wordt verkankert zijn geest." Beckett: "Mijn benen zijn het net zo zat om mij te dragen, als ik om gedragen te worden." Reve: "Oud en verzopen, blij als iemand je nog groet." Elsschot: "Zij scheen te begrijpen dat ze iets begrijpen moest, kwam voorover in haar zetel en staarde mij aan met een gespannen gezicht en zwellende slaapaders: een uitgaande lamp die dreigt te ontploffen bij wijze van afscheid." La Rochefoucauld: "Ouderen geven graag goed advies. Het is hun troost voor het feit dat ze niet langer in staat zijn een slecht voorbeeld te geven." Nogmaals Shakespeare: "U ziet een herfst in mij, waarin er nog slechts een enkel vergeeld blad aan de takken hangt." Raymond van den Boogaard: "Aan het eind van een lang leven wordt in zekere zin iedereen een balling in zijn eigen bestaan."

Keek u als twintiger ook altijd naar tachtigers met de gedachte: "Ha fijn, dat wil ik straks ook?" Ziet u weleens dertigers die alles proberen om er uit te zien als tachtigers? En andersom? Oud worden is nog nooit leuk geweest en ik weet niet goed of het nu een grotere vloek is dan het was in 1819 of in 1619.

Het meest bizarre bezwaar tegen het plan is dat het iets zou zeggen over de liefdeloosheid van 'de huidige maatschappij'. Ik zou willen zeggen: elk beleidmakend of herderlijk type dat vindt dat 'de huidige maatschappij' er de schuld van is dat ouderen soms liever dood willen, die moet met een werkbaar initiatief komen dat binnen enkele weken succes heeft. Of anders voor eeuwig zijn mond houden. Of, wacht even, als tussenoplossing mogen ze ook één naar de dood verlangende oudere onder hun hoede nemen en er voor zorgen dat die weer een beetje zin krijgt in het leven. Dus niet gaan zitten tetteren in praatprogramma's over die liefdeloosheid, maar gewoon aan de slag als vreugdebrenger in een oud en verdord leven. Na zes maanden terugrapporteren om eens te zien wat hun liefde aanrichtte.

Liefdeloze maatschappij? Lees nog eens in 'De Grote Zaal' van Jacoba van de Velde uit 1953, toen onze maatschappij nog zo schattig was. Haar moeder werd in een tehuis opgenomen toen het thuis niet meer ging. Jacoba mag haar alleen op zondag, dinsdag en donderdag bezoeken, tenzij moeder ernstig ziek is. Dat is extra schrijnend omdat ze helemaal uit Parijs naar Nederland moet komen. Als je het leest denk je: hoe durfden ze mensen zo te behandelen? Als het duidelijk wordt dat de moeder niet meer terug kan naar haar woning komt er een meneer op bezoek in het gesticht. Ze moet een papier ondertekenen dat ze afstand doet van haar meubels. "Van mijn meubels? Ik schrok ervan. Waarom? Als u niet naar huis teruggaat hebt u er toch niets meer aan. Nee, maar misschien kan mijn dochter ze dan gebruiken. Dat gaat niet, zei hij, uw geld is niet toereikend en nu legt Sociale Zaken het tekort erbij."

Voordat haar huis wordt leeggehaald door Sociale Zaken weten de buren nog een paar dingetjes achterover te drukken, die aan de dochter gegeven worden. Liefdevolle maatschappij. Waarom zeggen mensen zulke stomme dingen over 'de huidige maatschappij'?

Bij de meeste levensverhalen denk je: dat laatste jaar, die laatste twee jaar, had ze liever overgeslagen. Ga het maar eens na in uw eigen omgeving. Mag een mens, na een blik op het menu, op een gegeven moment zeggen: voor mij zit er niks aantrekkelijks meer bij? Ik vind van wel. Daar is niks schandaligs aan. Het gaat daarbij niet alleen om lichamelijke problemen, want elke tachtiger sleept een zichzelf steeds sneller vullend kerkhof met zich mee. Dat is geen maatschappelijk probleem, dat is hoe dingen gaan op deze vaak zo vervelende planeet.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden