Interview

Oud-correspondent in Turkije had de vluchtkoffer altijd klaar staan

Beeld ANP

De Nederlandse journaliste Ans Boersma is vanmorgen Turkije uitgezet. Volgens een woordvoerder van president Erdogan omdat zij banden zou hebben met terroristen, hetgeen het Openbaar Ministerie inmiddels onderschrijft. Maar hoe is het om correspondent te zijn in een land als Turkije? Een gesprek met Marijn Kruk, oud-correspondent Turkije van Trouw.

Wanneer werkte u in Turkije?

“Ik werkte eerst in Noord-Afrika tijdens de Arabische Lente en daarna van 2015 tot 2017 in Turkije. Toen ik in Turkije zat had ik veel te maken met aanslagen. Opmerkelijk kreeg ik geen persvisum. Ik was daar als toerist en ik heb er als journalist gewerkt. Dat was toen al een stressfactor, maar nu kan dat echt niet meer. Als je geen persvisum krijgt, moet je weg.

Waarom kreeg u geen persvisum?

“Daar is nooit een officiële reden voor gegeven. Ik hoorde ook pas dat ik geen visum kreeg toen ik al in Turkije was. Via informele politieke kanalen ben ik er uiteindelijk achter gekomen dat het waarschijnlijk komt doordat ik contacten had met de Turks-Koerdische afscheidingsbeweging PKK. Ik heb, voordat ik naar Turkije ging, voor De Groene Amsterdammer een groot artikel geschreven waarvoor ik acht weken door zowel Turks, Iraaks als Syrisch Koerdistan heb gereisd. Daarbij heb ik ook gesproken met leiders van de PKK. En voor de Turkse staat ben je af, zodra je praat met mensen die zij als terrorist beschouwen.

Was u bang om uitgezet te worden?

“Ja, alle journalisten weten dat het plotseling klaar kan zijn. Je bedrijft journalistiek door met verschillende partijen te praten, ook al bestempelt de Turkse regering die als terroristisch. Dat is voor Turkije een probleem, volgens hen bedrijf je dan terroristische propaganda. Dat is waarom er in de jaren dat ik in Turkije zat zoveel lokale journalisten zijn opgepakt en vastgezet.

“Mijn ervaring is dat het erg stressvol is als journalist in Turkije. In het vliegtuig terug naar Nederland merkte ik pas hoe slopend het was. In Nederland moest ik altijd eerst drie dagen slapen om bij te komen. 

“In die tijd was het heel spannend in Turkije. Overal om je heen zag je media sluiten, werden er journalisten opgepakt. Buitenlandse journalisten met een dubbel paspoort werden dwars gezeten. Er was een moment dat we als journalisten een koffer klaar hadden staan, voor het geval we uitgezet zouden worden. Die kans was altijd aanwezig.”

Kon u wel uw werk doen als journalist?

“Je moest heel erg oppassen dat je niet aan zelfcensuur deed: dat je onderwerpen of mensen vermeed omdat je anders het land uit zou worden gezet. Het lastige is dat je als je alleen maar denkt aan zelfcensuur, je er al aan doet. Je moest er eigenlijk gewoon vanuit gaan dat je sowieso al verdoemd was en werken alsof je niets te verliezen had.”

U had geen perskaart, wilden mensen wel met u praten?

“Nee. Ik kwam er achter dat er echt iets aan de hand was toen ik iemand van de AK, de partij van president Erdogan, wilde interviewen. Het lukte niet om een afspraak te maken, dus vloog ik naar Ankara en liep ik gewoon naar binnen. De communicatiemedewerker zette me in een wachtkamer en ging vervolgens iemand zoeken die met mij wilde spreken. Maar eerst moest ze even checken wie ik was. Ondertussen maakte ik een praatje met de mensen van de afdeling. Opeens kreeg de medewerker een telefoontje. Gingen iedereen plotseling een meter van me vandaan staan. De beveiliging kwam erbij en ik werd afgevoerd naar buiten. 

“Er stond blijkbaar een code achter mijn naam waar Turkse ambtenaren ontzettend zenuwachtig van worden. Dat betekende ook dat ik niet meer binnenkwam bij officiële persconferenties. Ook als ik een vergunning aanvroeg om naar het grensgebied met Syrië te reizen, werd dat direct afgekeurd. Toen besefte ik dat werken in Turkije lastig ging worden.” 

Is dat waarom u in 2017 bent gestopt als correspondent in Turkije?

“Dat speelde inderdaad mee. Ook waren er vanuit de redactie van Trouw zorgen over of het nog wel veilig was om er te werken. Het klimaat verhardde en ze vonden dat het onverantwoordelijk om mij zonder perskaart in Turkije te laten blijven. Minister Koenders zegt dat hij zijn best heeft gedaan om een visum voor me te regelen, maar dat is helaas niet gelukt. Nu ben ik correspondent in Frankrijk voor verschillende media.”

Lees meer interviews met journalisten van Trouw op trouw.nl/achterdeschermen.

Lees hier ook enkele artikelen van Marijn Kruk toen hij correspondent in Turkije was:

Erdogan, dictator of vader des vaderlands?

Februari 2017 - De Turkse president Erdogan presenteert zich graag als vader des vaderlands. Tegenstanders benadrukken vooral dat Turkije onder hem verwordt tot een dictatuur. Een biografie maakt veel duidelijk over zijn regeerstijl.

Een coup die gedoemd was te falen

November 2016 - Ruim vier maanden na de coup in Turkije is er nog steeds geen overtuigend bewijs geleverd dat de Gülenbeweging erachter zat. Wat weten we wel?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden