Oslo pleit Solidaridad vrij en blijft geld doneren

Het keurmerk van Max Havelaar, dat eind jaren tachtig is bedacht door Solidaridad. De organisatie viert donderdag het 50-jarig bestaan. Beeld anp

De Noorse overheid heeft na langdurig onderzoek vastgesteld dat Solidaridad geen misbruik heeft gemaakt van een juridische structuur in Panama. Maar Noorwegen wil niet dat de ontwikkelingsorganisatie nieuwe subsidies via Panama laat lopen.

De Noorse overheid is weer in zee gegaan met de Nederlandse ontwikkelingsorganisatie Solidaridad. De financiering vanuit Oslo lag meerdere jaren stil vanwege het onderzoek naar de Panama Papers. Noorwegen steekt geld in projecten van Solidaridad in Brazilië, Peru en Colombia. Het doel ervan is bijna 7000 boeren te ondersteunen en ontbossing te voorkomen.

De samenwerking verloopt via het Noorse agentschap voor ontwikkelingssamenwerking Norad. Dat is een belangrijke donateur voor Solidaridad. Norad steekt nu zo’n zes miljoen euro in de projecten voor de periode 2018-2020. Een woordvoerder van Norad laat weten dat dit belastinggeld niet via Panama loopt.

De subsidie uit Noorwegen was in 2015 goedgekeurd, maar werd een jaar later bevroren toen Solidaridad in de Panama Papers opdook. Er volgde langdurig onderzoek. Pas in december vorig jaar is een nieuwe overeenkomst gesloten met Norad. Solidaridad kondigde de nieuwe projecten onlangs aan.

Panama Papers

In 2016 dook Solidaridad op in de Panama Papers, waarover deze krant publiceerde. Uit de uitgelekte administratie van juridisch dienstverlener Mossack Fonseca in Panama bleek dat Solidaridad daar een stichting had opgezet. De publicaties zorgden voor ophef, omdat Panama een hoge mate van geheimhouding aanbiedt en vaak wordt gebruikt voor belastingontwijking.

Oprichter Nico Roozen, die met pensioen gaat en een afscheidsinterview geeft in deze krant, zegt dat van belastingontwijking geen sprake was. “Solidaridad is sterker uit de kwestie gekomen. We zijn namelijk in staat geweest om donoren die navraag hebben gedaan onze netwerkstructuur zo uit te leggen, dat ze de kracht en de betekenis ervan hebben gezien. Alle donoren hebben hun samenwerking verlengd, omdat ze vinden dat onze juridische structuur aan alle eisen van behoorlijk bestuur voldoet.” De Noorse overheid vindt echter dat er risico’s schuilen in die juridische structuur. “Op verzoek van Norad worden er geen fondsen meer via Panama geleid”, zegt een woordvoerder van Norad. “Dit is om risico’s te vermijden die samenhangen met de aangeboden geheimhouding, ook al heeft Norad geen aanwijzing gevonden dat Solidaridad heeft geprofiteerd van deze mogelijkheid. In plaats daarvan worden fondsen overgeboekt van Nederland naar de drie genoemde landen.” Solidaridad zegt in een reactie dat het aan de Noorse wensen kon voldoen.

Groot onderzoek

Norad heeft achttien maanden onderzoek verricht naar Solidaridad en daarvoor onder meer accountantsbureau Deloitte ingehuurd. De Noren laten weten dat in het onderzoek geen misstanden zijn vastgesteld. Het Noorse agentschap wilde weten wat de reden was voor Solidaridad om zich in Panama te registreren. Ook wilden ze de risico’s beoordelen van registratie in een jurisdictie met een hoog geheimhoudingsniveau.

Het onderzoek door Norad was volgens Roozen het meest gedetailleerde van een donor naar de structuur van Solidaridad in verband met de Panama Papers. “Het was een zwaar accountantsteam. Ik denk dat het ons 40.000 euro heeft gekost aan tijd en energie om gedurende een jaar steeds weer alle vragen te beantwoorden.”

Naar aanleiding van de kwestie had Norad in 2016 al een bredere analyse gemaakt van de geldstromen en financiële structuren van partners. Als gevolg hiervan zijn de richtlijnen aangescherpt. Voortaan moet de financiële organisatie van een subsidie-ontvanger duidelijk zijn.

Sterk verbeterd

Het Nederlandse ministerie van buitenlandse zaken heeft, mede dankzij de Panama Papers, in 2016 een audit van de organisatie- en toezichtsstructuur van Solidaridad laten uitvoeren door PWC. Hieruit bleek dat de situatie in orde is.

Panama behoort volgens de woordvoerder tot de groep landen die hun belastingbeleid, wat betreft samenwerking en gegevensuitwisseling met andere belastingdiensten, de afgelopen twee jaar sterk heeft verbeterd. Solidaridad heeft twee grote financieringsprojecten met buitenlandse zaken lopen met een gezamenlijk bedrag van 89 miljoen euro voor grofweg vijf jaar.

Lees ook:  

Nico Roozen neemt afscheid terwijl de koffieprijzen nog steeds laag staan: ‘We zijn terug bij af’

Nico Roozen neemt afscheid van Max Havelaar: ‘Afrika moet zijn eigen steden gaan voeden’.

Lees alles over de Panama Papers in ons dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden