Oslo-akkoorden kreunen onder de pijnbomen van Har Choma

TEL AVIV - Om tien voor drie arriveren de vier bulldozers aan de noordkant van de berg.

Na twee weken zenuwenoorlog effenen gele Caterpillars de weg naar de plek bovenop de berg waar een nieuwe joodse wijk moet verrijzen. Twee uur later worden de gevaartes weer op trailers afgevoerd. Netanjahoe, premier van Israël, heeft zijn rechtervleugel en de wereld bewezen dat Jeruzalem hem aan het hart gaat. “Wij bouwen vandaag in Jeruzalem”, roept hij 's ochtends tegen een klas scholieren. 's Avonds in het journaal herhaalt hij het: “Drieduizend jaar hebben wij voor Jeruzalem gebeden, een zee van tranen gelaten”. Zijn volk is even verdeeld als altijd: 49 procent voor uitstel, 47 voor onmiddellijke bouw ondanks alle dreigingen van geweld. Op de westelijke Jordaanoever hadden de Palestijnse ziekenhuizen de dag tevoren al de minder ernstige gevallen naar huis gestuurd, om bedden vrij te maken. Uit voorzorg is de toegang tot het nabijgelegen Bethlehem en Hebron afgesloten. De gezamenlijke Israëlisch-Palestijnse patrouilles zijn afgelast.

Op de berg zelf kan in de middag de groeiende Israëlische troepenmacht slechts in aantal wedijveren met de journalisten. Aan de zuidkant maakt een groepje Palestijnen onder leiding van Faisal Hoesseini, de Palestijnse 'minister' voor Jeruzalem, zich op de bulldozers tegemoet te gaan. Soldaten dringen hen terug. De Palestijnen hebben de nacht doorgebracht in een grote tent. Het Israëlische bevel voor zeven uur in de ochtend te vertrekken hebben ze beantwoord met het opzetten van nog twee tenten. Hun primitieve verwarming, een primus, verliest het van de ongewone kou en de striemende regen, afgewisseld met donderslagen, bliksem en wolkbreuken. Met het ochtendgloren komen de eerste bezoekers, linkse Israëliërs en parlementsleden. Hoesseini herhaalt de waarschuwingen die hij al zo vaak ten beste heeft gegeven: als Israël zijn bouwplannen doorzet, zal het bloedvergieten niet uitblijven. Har Choma heet de heuvel in het Hebreeuws, Muurberg. Djabl Aboe Ghnaim in het Arabisch. Een nieuwe wijk van Jeruzalem zal hier verrijzen, stellen de Israëliërs. Het is een nederzetting, zeggen de Palestijnen, die er geen boodschap aan hebben dat Israël het gebied in 1967 bij Jeruzalem inlijfde - een nederzetting die de omsingeling van het Arabische deel van Jeruzalem moet voltooien. Beide partijen zijn het eens dat Har Choma/Aboe Ghnaim het symbool is geworden van de strijd om Jeruzalem en mogelijk een keerpunt in het zelfs niet meer sukkelende vredesproces. Zowel Israëliërs als Palestijnen waarschuwen dat dit niet zomaar de zoveelste crisis is, dat het best eens het einde kon inluiden van het vredesproces. In de filosofie van de akkoorden van Oslo moesten de partijen naar elkaar toegroeien in hun visies over de oplossing van het Palestijns-Israëlische conflict. Op de koude berg, nu nog onaangetast met prachtige pijnbomen en anemoontjes, klinken de waarschuwingen over een oplaaien van geweld en het einde van de toenadering tussen Israël en de hele Arabische wereld. Slechts een minderheid gelooft dat de partijen onder druk van buiten (Amerika) het vredesproces zullen voortzetten. Zij denken dat Arafat nu al de politieke prijs opeist voor Har Choma/Aboe Ghnaim in de vorm van concessies op andere gebieden. De onderhandelingen daarover gaan door, ondanks de waarschuwingen van Arafat dat hij er niets aan kan doen als er 'spontane' uitbarstingen van geweld en terreuraanslagen plaatsvinden. Verleden week al liet de Palestijnse leider bewust wereldkundig maken dat hij een kopstuk van de Hamas, een van de organisatoren van de aanslagen van verleden jaar, had vrijgelaten.

- Vervolg op pagina 5

Arafat lust kluiven niet VERVOLG VAN PAGINA 1

Gisternacht had premier Netanjahoe van Israël nog een laatste poging gedaan Arafat tot een gesprek te verleiden. De Israëliërs hadden naar eigen zeggen een aantrekkelijk pakket voorstellen gedaan ten aanzien van een Palestijns vliegveld en een haven in Gaza, waarbij Nederland geldschieter is.

Arafat weigerde de 'kluif', zoals Jossi Sarid, de voorman van de linkse Merets-partij, de voorstellen betitelde. Het was een afgekloven bot, want aan de opening van de luchthaven had Israël 34 restricties verbonden.

Koning Hoessein van Jordanië had zondag tijdens zijn bezoek aan Israël nog de 'toezegging' van Netanjahoe gekregen dat Har Choma de laatste Joodse wijk in Jeruzalem zou zijn.

Arafat hapte niet. Hij kon onmogelijk 's nachts met Netanjahoe om de tafel zitten, als deze prompt daarop met de bouw in Jeruzalem zou beginnen. Gisteravond maande Arafat zijn volk tot kalmte, maar niemand durft te voorspellen of die kalmte ook bewaard zal worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden