Orkest weer gezond, opera problematisch

'Het gaat erg goed met het orkest. Santa Cecilia gaat vaak op tournee, is laatst ook in Amsterdam geweest en heeft voor het eerst - met koor en al - opgetreden op het prestigieuze Salzburg Festival. De cd met Puccini's 'Madame Butterfly' heeft in 2009 een Gramophone Award gewonnen. Het prestige stijgt, waardoor we makkelijker sponsors vinden."

Carlo Fuortes is enthousiast over het orkest van de Accademia Nazionale di Santa Cecilia, het bekendste en beste orkest van Rome. Fuortes is president-directeur van het auditorium Park van de Muziek, een modern muziekcomplex met drie concertzalen, dat in 2002 open ging. Sinds negen jaar is dat het vaste honk van het Santa Cecilia orkest.

Het orkest is vijf eeuwen oud maar zwierf sinds de Tweede Wereldoorlog in feite dakloos door de Italiaanse hoofdstad. Daar leed de kwaliteit onder. In de jaren zeventig en tachtig daalde het aanzien van het orkest naar een dieptepunt; critici hekelden de middelmaat en het provincialisme. Maar de laatste jaren zit het Santa Cecilia orkest in de lift.

Carlo Fuortes legt uit: "In 2005 is Antonio Pappano, een van de beste dirigenten ter wereld, aangetrokken als muzikaal directeur. Dat heeft het orkest enorm versterkt. En Pappano heeft bij ons een fantastische concertzaal, met 2.800 plaatsen. Door dit alles is het orkest internationaler en beter geworden." Sandro Cappelletto, muziekcriticus voor onder andere dagblad La Stampa, is het daar mee eens. "Santa Cecilia is kerngezond", zegt hij. "Het publiek neemt toe; er is een grote behoefte aan mooie muziek en emotie. Santa Cecilia een middelmatig orkest? Niet meer."

Niet dat het orkest geen problemen kent: sinds 2003 krijgt het alsmaar minder subsidie omdat het ministerie niet anders doet dan bezuinigen. Fuortes: "Vorig jaar was dramatisch: het orkest zou in één klap 15 procent minder subsidie krijgen. De bezuiniging is na veel protest teruggedraaid. Dit jaar zijn we niet gekort en gaat het weer."

Dat kan niet worden gezegd van de opera, die andere pijler van het klassieke muziekleven in Rome. Het Teatro dell'Opera leed jarenlang miljoenen verlies. Muzikanten die bij de opera hebben gewerkt maar niet met hun naam in de krant willen, zeggen dat er vreselijk veel geld over de balk werd gesmeten. "Iedere politieke partij zette er vriendjes en vriendinnetjes neer. Banen werden uitgedeeld aan zussen, neven en minnaressen van politici, die absoluut niet de kwaliteiten in huis hadden die de opera nodig had. Maar die wel een fijn salaris kregen", aldus een pianist.

In 2008 keek de opera tegen een tekort van 11 miljoen euro aan en greep de burgemeester van Rome in. Een bewindvoerder begon te saneren. Dit jaar is er een zeer bescheiden winst gemaakt. "De situatie rondom het Teatro dell'Opera is problematisch", zegt muziekcriticus Sandro Cappelletto. "De kwaliteit was de afgelopen twintig jaar niet wat je in een hoofdstad verwacht. Maar sinds Riccardo Muti met het Teatro is gaan samenwerken, zijn er een paar heel mooie voorstellingen geweest."

Maestro Muti, in Italië door velen op handen gedragen, besloot in 2009 zijn diensten aan de opera te verlenen door er enkele opera's per jaar te dirigeren. Hij kreeg dit jaar gunstige kritieken voor zijn 'Nabucco' van Giuseppe Verdi. Ook 'Die Entführung aus dem Serail', gedirigeerd door Gabriele Ferro, was een succes. Alle voorstellingen van het afgelopen seizoen waren uitverkocht.

Cappelletto: "Het gaat duidelijk beter nu. Het publiek gelooft er weer in." Carlo Fuortes is een stuk voorzichtiger: "De productiviteit van de opera laat nog altijd te wensen over. Er worden te weinig producties op touw gezet, te weinig voorstellingen gegeven. Muti probeert daar iets aan te doen. De gemeente wil dat hij muzikaal directeur wordt. We zullen zien. Vooralsnog kan het Teatro dell'Opera niet tippen aan La Scala in Milaan."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden