Orgelpark

Klassiek

Via crucis ****

Het waren de Franciscaner monniken die in de dertiende eeuw begonnen op Goede Vrijdag Christus' kruisweg te herdenken in de vorm van een processie. Traditioneel bestaat zo'n 'Via crucis' uit veertien staties, vanaf Jezus' veroordeling tot en met zijn graflegging. In rooms-katholieke kerken zijn deze staties afgebeeld, doorgaans als bas-reliëf of mozaïek.

De 'Via crucis' inspireerde talrijke componisten. In een minifestival laat het Amsterdamse Orgelpark daar deze week oude en gloednieuwe voorbeelden van horen.

Woensdag klonk de 'Via crucis' van Franz Liszt. Gecomponeerd in 1878/79 stamt de cyclus uit Liszts laatste, sterk versoberde en opmerkelijk experimentele scheppingsperiode, waarin stilte even betekenisvol is als klank. Hij schreef zijn 'Via crucis' voor bariton, gemengd koor en piano, orgel of harmonium, waarop de veertien staties ook zonder de vocale stemmen gespeeld kunnen worden. Deze avond werd een Frans drukwindharmonium bespeeld door Dirk Luijmes, een meester op dit instrument. Een voordeel van harmonium boven orgel is dat de dynamische expressie er veel beter op tot uiting komt.

Samen met kamerkoor Studium Chorale en dirigent Hans Leenders gaf Luymes een indrukwekkende vertolking van dit aangrijpende en kwetsbare werk, dat nogal altijd eigentijds klinkt. Zo eigentijds dat het in Liszts tijd nooit uitgevoerd kon worden en pas voor het eerst in 1938 tot klinken kwam.

Wat een prachtig, perfect zuiver en gelijk zingend koor betoonde Studium Chorale zich! Jammer alleen dat bariton Mitchell Sandler zijn luide stem niet de ingetogen intensiteit wist te geven van de koristen. De 'Via crucis' is geen opera.

Voor dezelfde bezetting (kamerkoor met harmonium) maar veel jonger is 'The Seven Last Words' van Daan Manneke, dat mooi aansloot bij Liszt. Deze Nederlandse componist schrijft zeer effectief en origineel voor koor. In Studium Chorale vond hij het ideale ensemble voor zijn geraffineerde stijl. Heel subtiel was de dictie in het op z'n Frans elegant uitgesproken Latijn. De kwaliteiten van het koor bleken nogmaals in het 16-stemmige Adagio uit Mannekes 'Konzert für Chor'. Maar bij het passiethema paste de tekst van Hermann Hesse niet zo goed.

In het Orgelpark speelt vanavond Ben van Oosten de Via Crucis van Marcel Dupré. Zaterdag om 20.15 uur laten compositiestudenten van het Koninklijk Conservatorium hun versies van de veertien kruiswegstaties horen. De uitvoering van Liszts 'Via Crucis' voor pianosolo (Willem Brons) is vanavond in de Waalse Kerk te Amsterdam.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden