Orgelpark exploreert improvisatievormen

(ANP) Beeld
(ANP)

Deze maand is het Amsterdamse Orgelpark begonnen met een eerste muziekwetenschappelijk researchprogramma.

Orgelpark Researchprogramma Orgelimprovisatie op 7, 13 en 14 november, Orgelpark Amsterdam

Een team van musicologen en musici gaat gedurende drie jaar diverse aspecten van orgelimprovisatie onderzoeken.

In een jaarlijks symposium zullen hun bevindingen openbaar worden gemaakt. Als startschot werden afgelopen dagen tijdens concerten uiteenlopende vormen van orgelimprovisatie ten gehore gebracht.

„Improvisatie mag wellicht nieuw zijn in de hedendaagse, algemene muziekcultuur, maar in de orgelcultuur is het vanouds een gewone zaak. Iedereen weet dat organisten de enige groep van westerse musici vormen die de improvisatiekunst levend heeft gehouden. Vandaar dat het voor ons vanzelfsprekend was dat het eerste Orgelpark Researchprogramma over improvisatie zou gaan”, aldus onderzoeksleider Hans Fidom. Tijdens zijn lezing bij de aftrap van het researchprogramma betoogde hij dat organisten in de afgelopen halve eeuw improvisatie als eigentijdse kunstvorm hebben heruitgevonden; met name het Internationaal Orgelimprovisatieconcours Haarlem heeft nieuwe standaards gezet op dit gebied.

Die ’Haarlemse’ manier van improviseren werd op het openingsconcert, vrijdag 7 november, gedemonstreerd door de Duitse organist Ansgar Wallenhorst, een van de onderzoekers van het researchprogramma. Hij bespeelde het Sauer-orgel in een hedendaags, maar desondanks toegankelijk idioom. De milde orgelklank was een zalfje voor de oren na het decibellengeweld eerder die avond in het project ’Computer Aided Breathing’, uitgevoerd door Kirstin Gramlich, orgel, Stelios Manousakis, elektronica en Stephanie Pan, zang. Zij onderzoeken in het Orgelpark momenteel hoe orgel, stem en elektronica in gestructureerde improvisatievormen te integreren zijn.

Het resultaat was een magisch hoor- en schouwspel, met reminiscenties aan het minimalisme van Philip Glass en experimentele popmuziek. Helaas viel het beoogde ruimtelijke effect grotendeels weg, doordat ook de klank van de orgels versterkt werd en al het geluid uit dezelfde luidspreker schalde.

Vervolgens had het Orgelpark een ware coryfee op improvisatiegebied naar Amsterdam gehaald: de Parijse orgelmeester Jean Guillou, die vrijdag liet horen dat hij ondanks zijn leeftijd (78) nog prachtig kan kan improviseren. Vooral in zijn tweede improvisatie was de bekende, flamboyante wijze van de jongere Guillou nog volop aanwezig. Sterk waren vooral zijn fantasievolle ritmes, zijn fijnzinnige harmoniek, zijn gevoel voor dramatiek en zijn vertellende manier van musiceren. Op het gegeven dat een musicus altijd een verhaal moet vertellen hamerde Guillou een dag eerder voortdurend tijdens een meestercursus die het Orgelpark hem aan orgelstudenten had laten geven. Op een prettige manier lukte het hem sommige nogal stijfjes spelende deelnemers een stuk meer uitdrukking in hun spel te geven

Op hetzelfde concert waren ook Guillou’s fameuze bewerkingen van orgel- en orkestwerken van Liszt te horen, niet door hemzelf uitgevoerd maar door de jonge, Slowaakse organiste Zuzana Ferjencikova. Qua virtuositeit bleek deze rasmusicienne meer dan de evenknie van Guillou in haar overrompelende vertolkingen van deze hondsmoeilijke, en soms te overdadige transcripties.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden