Oranjefonds profiteert van contacten prins

Willem-Alexander en Máxima zetten zich ook na inhuldiging in voor 'hun' fonds

In de beelden die deze week over het scherm rolden, zat-ie er weer bij: konining Beatrix die geconcentreerd een labradoodle schoondoucht. Ze deed het als vrijwilligster voor NL Doet, de jaarlijkse actie van het Oranjefonds, het huwelijkskado van de bevolking aan kroonprins Willem-Alexander en prinses Máxima.

De koning heeft, zo zegt de Grondwet, een samenbindende, vertegenwoordigende en aanmoedigende rol. In die drie zit geen hiërarchie, maar samenbindend wordt wel als eerste genoemd.

Op de site van het koninklijk huis wordt dat als volgt uitgelegd: "De koning verbindt mensen en groepen en steunt het werk van mensen en organisaties die een samenbindende rol in onze samenleving hebben. Hij is daarbij onpartijdig. Zo draagt hij bij aan stabiliteit in de samenleving en aan de continuïteit en vooruitgang van het land."

Willem-Alexander en Máxima hebben die opdracht vanaf hun huwelijk samen ingevuld. Ze vroegen bij hun trouwen in 2002 van de bevolking een fonds om de sociale samenhang in het land te versterken. Er kwam drie miljoen euro, maar het Oranjefonds kon met meer geld van start, omdat het werd samengevoegd met het Juliana Welzijnsfonds. Die organisatie, in 1948 opgericht, was vooral gericht op hulp aan hulpbehoevenden.

Het Oranjefonds heeft van meet af aan een bredere doelstelling gehad: het werkt aan sociale samenhang, maar ook aan sociale participatie. Het gaat dus om mensen die zich vrijwillig inzetten voor anderen, om mensen die hulp nodig hebben, en om meedoen aan de samenleving. Het fonds steunt jaarlijks zo'n 6500 initiatieven, hoofdzakelijk van vrijwilligers, alle bedoeld om de sociale betrokkenheid te vergroten. Daar gaat zo'n 27 miljoen heen.

Het fonds heeft 170 miljoen aan eigen vermogen, waarmee het belegt. Het krijgt geld uit de Postcodeloterij, de lotto, en uit giften en legaten.

Op het hoofdkantoor in Utrecht, waar inmiddels 52 mensen werken, wordt de betrokkenheid van het prinselijk paar uitbundig geprezen. Aanvankelijk leek het alsof vooral Máxima zich op het sociale terrein stortte, maar de laatste jaren is Willem-Alexander ook meer vóór de schermen actief.

Jaarlijks stellen ze samen met directeur Ronald van der Giessen en voorzitter Joop Wijn (oud-staatssecretaris, nu ABN-Amro), het programma samen. Over nieuwe projecten, zoals voor jonge mensen, wordt intensief overlegd. De medewerkers van het Oranjefonds maken daarbij dankbaar gebruik van de kennis en contacten die Máxima en Willem-Alexander hebben.

Zo'n twintig keer per jaar gaan ze, alleen of samen, op werkbezoek. En er is de jaarlijkse uitreiking van de Appeltjes van Oranje, voor de succesvolste projecten. Net als NL Doet is dat een publicitair hoogtepunt.

Het Oranjefonds is begonnen in de jaren waarin er heftig werd gediscussieerd over de multiculturele samenleving. Diversiteit, het betrekken van nieuwe Nederlanders, is een van de peilers. Maar een mikpunt van politieke kritiek is het nooit geweest.

Dat had wel gekund; sociale samenhang lijkt misschien een a-politiek thema, maar rond het aantreden van het gedoogkabinet van VVD en CDA in 2010 liet PVV-leider Geert Wilders weten 'niets met sociale cohesie te hebben'. Maar bij die opmerking heeft hij het gelaten.

De verwachting is dat Willem-Alexander en Máxima zich ook als koninklijk paar net zo hard zullen inzetten voor hun fonds. Het programma voor dit jaar was al vastgesteld, en is niet gewijzigd. De komende jaren wordt het accent vermoedelijk gelegd op eenzaamheid bij ouderen, op het wegvallen van voorzieningen in krimpgebieden en op armoede onder kinderen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden