Oranje weggezakt naar diepste krochten

AMSTERDAM - Op de kop af 207 toeschouwers, niet-betalende vips inbegrepen, waren zaterdagavond getuige van de verdere neergang van het nationale basketbal, die iedere keer nog een stukje dieper blijkt te kunnen. De sfeerloze Sporthallen Zuid vergrootten de illusie dat hier iets ten grave gevoerd werd; in menig mausoleum gaat het er vrolijker aan toe.

De ijzige uitstraling miste haar weerslag op de spelers niet. ,,Sommige spelers keken eens naar de tribunes en dachten: als zij er niet in geloven, dan wij ook niet'', sprak bondscoach Maarten van Gent. De kilte verklaarde niet echt het 84-68 verlies tegen Oekraïne, met daaraan gepaard de bijna zekere uitschakeling voor de EK van 2003. Daarvoor zijn nog wel andere redenen aan te wijzen.

Het nationale team is weggezakt naar de diepste krochten van het Europese basketbal. Er zijn heus wel goede Nederlandse basketballers, maar die spelen in het buitenland, zijn niet beschikbaar of willen dat niet zijn of eisen voor hun beschikbaarheid revenuen die ze niet waar kunnen maken. Dus blijven slechts goedwillende positivo's over.

De negen spelers die zaterdag hun stinkende best deden, ontbeerden echter kracht, overtuiging, geloof en dadendrang. Ze waren minder lang en bovenal frêler dan de bonkige Oekraïense krachtmensen. Het paste wel bij het optreden van de cheerleaders, negen met schrille stemmen 'defense, defense' roepende sprietjes, die vergeefs trachtten met hun hiphopgespring nog enige sfeer te brengen in de frigidaire. Maar het bleef armoede.

Nederland miste vooral een leider. Er is geen speler die in staat is het team op sleeptouw te nemen. Geen type dat voorgaat in de strijd. Geen Rik Smits die vorig jaar bewees dat hij dat kon. Geen Francisco Elson die dat zou moeten kunnen. Geen inspirator à la Bennes die zijn carrière in Oranje heeft afgesloten. Geen Marcel Huijbens, die een natuurlijke leider zou kunnen zijn, maar ook bedankt heeft. Geen Geert Hammink die zijn internationale ervaring en allure zou kunnen inzetten, maar die gedemotiveerd is door de hetze tegen hem in De Telegraaf.

Wat bezielt Van Gent, dat hij met deze ploeg de doodlopende weg bewandelt? Vorig jaar was er een opleving, dankzij Smits, Hammink, Elson en Heinen, die erbij waren. Nu is de middelmaat troef en kan hij slechts verlies incasseren. En dan staan er ook nog wat betweters met een hang naar het verleden langs de kant te roepen, zonder overigens bereid te zijn een snippertje verantwoordelijkheid op zich te nemen.

,,Het is bekend dat dit een moeilijke klus is, anders zou ik het niet doen'', zegt Van Gent. ,,We spelen met mannen die in de Nederlandse competitie soms niet eens mogen schieten van hun coach, want dat moeten de Amerikanen doen. In dit team moeten zij de aanval maken. Daar bakken sommigen dus helemaal niks van.''

Van Gent is de afgelopen weken intensief bezig geweest spelers voor zijn ploeg te recruteren, maar hij ervoer dat sommigen helemaal niet willen. ,,Wat hij eraan gedaan heeft, grenst aan het ongelooflijke'', zegt Jos Smulders van de Nederlandse Basketbal Top (NBT), die de nationale ploegen zakelijk begeleidt. ,,Er wordt gezegd dat er wel andere, betere spelers willen komen, maar ik zou niet weten wie. We kunnen beter stoppen met pseudo-vedetten als Elson die van alles zeggen, maar op wie je toch niet kunt rekenen.''

Ook Van Gent is allerminst onder de indruk van de roep om de 'kanjers' uit het buitenland te halen. ,,Ik hoor dat sommige jongens geweldige spelers zijn, maar als ik dan ga kijken, zie ik dat ze op de bank zitten. Ook zij stellen internationaal echt niet veel voor. Met hen redden we het ook niet. We denken in Nederland dat we heel wat zijn, maar het begint zo langzamerhand door te dringen dat men in het buitenland ook heel aardig kan basketballen.''

Hoe het verder moet? ,,We moeten opnieuw beginnen'', is de remedie van Van Gent. ,,Met helemaal niks. Dat is een moeilijk karwei en daarom doe ik het. Maar wil ik het team een beetje op niveau krijgen, dan heb ik vijf jaar nodig.''

,,Alles op de jeugd zetten. Dit team is een doodlopende weg. Ze doen hun best, maar er zit geen toekomst in'', zegt Smulders. NBT heeft een jeugdplan opgesteld dat de steun heeft van NOC-NSF en dat onderdeel is van het jeugdbeleidsplan van de basketbalbond. Maar wat zegt dat als diezelfde bond gelijktijdig met de interland een competitieprogramma vaststelt? Smulders: ,,Ja, als zo'n bond zelf niet wil ...''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden