Oranje-sjerpen paraderen in spergebied

BELFAST - Kanunnik Peter McCann van de Maria Magdalena-parochie is het onbegrip over zoveel onwil nog van het gezicht te lezen als hij van het voorval in een zijstraat van Belfasts Ormeau Road vertelt. “Vanuit een bovenwoning vroeg een jong stel of ik misschien een fles melk voor hun kindje kon halen. Ze konden hun huis niet uit, want een politievoertuig blokkeerde hun deur. Ik vroeg een van de agenten of de auto iets kon worden verzet. Het werd geweigerd. Het ging maar om een meter.”

Spergebied, huisarrest, internering, uitgaansverbod, de termen vallen met regelmaat. Het lijkt wel of voor Lower Ormeau Road, in het oostelijke deel van het centrum van de hoofdstad van Noord-Ierland, de staat van beleg van kracht is. Het wemelt er van het donkerblauw van de politie-uniformen van de RUC, de Noord-Ierse politie. Negentig procent is gestoken in een kogelvrij vest. Ook de camouflage-kleding van het Britse leger is ruimschoots voorhanden.

De grimmigheid begint bij Ormeau Bridge, die het centrum verbindt met het oosten van de stad, een protestants bolwerk waar de aanhangers van dominee Ian Paisley heer en meester zijn. Aan de centrumzijde van de brug blokkeren legertrucks de toegang. Agenten en militairen bewaken de barricade. Een tweede linie, 150 meter verder, vormen de acht grijze pantserwagens van de politie. Ook hier weet de politie die enkele superslanke, die zich nog tussen twee voertuigen door weet te wringen meteen op te vangen.

Vanaf donderdag-namiddag, enkele uren nadat in Portadown alsnog toestemming is gegeven voor de Oranjemars, houden politie en leger Lower Ormeau Road hermetisch afgesloten voor iedereen die niet in het kleine katholieke wijkje woonachtig is. Er is een lijst met de namen van alle 2500 bewoners van het gebied. Wie zich niet kan legitimeren komt er niet in; wie binnen is komt er alleen voor noodgevallen nog uit. Het toegangsverbod geldt voor iedereen; Gerry Adams, de leider van Sinn Fein, de politieke vleugel van het Ira wordt onverbiddelijk teruggestuurd.

Ook de zijstraten van Ormeau Road zitten op slot. Allemaal bieden ze de aanblik van politiegrijs en legergroen gepantserd staal. De autoriteiten willen geen enkel risico lopen als op vrijdagmorgen de leden van de Oranje-orde uit het aangrenzende oosten over Ormeau Road naar het centrum van Belfast zullen marcheren waar op het hoogtepunt van het marsseizoen 'The Twelfth' zal worden herdacht en gevierd. Op 12 juli brachten de protestantse legers van 'King Billy' in 1690 in de Battle of the Boyne de katholieken de genadeslag toe.

Formeel heet het dat tot in de vroege ochtend de politie nog niet heeft beslist of ze, tegen de wil van de katholieke onwonenden, de Orangemen toestemming zal geven deze route te volgen. Maar het is onwaarschijnlijk dat die na 'Portadown' zal worden geweigerd.

Politie en leger zijn op alles voorbereid. Ormeau Road ligt er over een lengte van ruim een kilometer uitgestorven bij. De rolluiken in de winkels zijn naar beneden. De enkeling die wil demonstreren is verwijderd.

Even voor half toen kondigt het ijle geluid van pijpers en het geroffel van trommelslokken de komst van de parade aan. De stoet bestaat uit vijf loges met hun entourage uit het tiende district van Belfast, ofwel de wijk Ballynafeigh. Voorop gaat het vaandel van de Ormeau Apprentice Boys & Temperance. Tientallen loge-leden volgen, de meesten in hun klassieke outfit: zwart pak, witte handschoenen, een zwarte bolhoed en een sjerp om de schouders, waarin in elk geval de kleur oranje is verwerkt.

- Vervolg op pagina 4

Een gruwel en een spektakel VERVOLG VAN PAGINA 1

Het muziekkorps heeft zich in zijn mooiste en kleurigste uniform gestoken voor de mars over Ormeau Road. Achter hen loopt L.O.L. (voor Loyalist Orange Lodge) nummer 837, ofwel The Pride of Ballynafeigh. Dan komt 'Star of the South', gevolgd door 'Cromwells Ironsides' en 'Ormeau True Blues' sluit de parade af.

De vaandels zijn schitterend. Ze geven in warme heraldieke kleuren een tafereel weer uit de geschiedenis van het Noord-Ierse protestantisme en loyalisme. Op die van 'Cromwells Ironsides' staat de voorman van de Puriteinen pontificaal afgebeeld met zijn bekende lijfspreuk 'Vertrouw op God en houd je kruit droog'. En 'Ormeau True Blues' voert 'King Billy' in het vaandel met het onderschrift 'In glorieuze gedachtenis'. Katholieken en republikeinen moet al dat triomfalisme een gruwel zijn, maar indruk maakt het spektakel wel.

De groep van enkele honderden mannen en jongens legt strak voor zich uitkijkend de route af. Er wordt niet gelet op de spandoeken die uit sommige ramen hangen met teksten als 'Waarom staat de Oranje-orde bij ons op de drempel?', 'Oranje KKK, verbrand je kruisen maar in je eigen tuin' en 'Politieke gevangene, elf jaar'. Vanachter de pantserwagens scanderen bewoners van Rutland Street 'Ga weg'.

Militairen staan of liggen met de karabijn in de aanslag, in het geval sluipschutters een poging willen doen de zaak in het honderd te schoppen. Hun helmen met onbreekbaar glas moeten beschermen tegen stenen uit de straten. Het blijkt niet nodig. Er is geen enkel geweld; binnen zes minuten is de gebeurtenis die met vrees tegemoet was gezien voorbij en marcheert de stoet Ormeau Avenue op.

Frustratie

Binnen het afgesloten gebied mogen bewoners zich weer tussen de agenten en de honderden journalisten en fotografen mengen. De politie wordt over het algemeen geen blik waardig gekeurd. Tegenover de media ventileren de omwonenenden hun boosheid en frustratie. “Kennen jullie een plaats waar je je moet legitimeren voor je je huis in mag” vraagt Mary. “Het is belachelijk dat dit kan, dat de politie dit toelaat”, fulmineert Margaret.

Gerry Adams heeft zich tijdens de mars geschaard onder de medewerkers van de Lower Ormeau Community Action Group. Als hij naar buiten komt, beklemtoont hij dat de buurt zich buitengewoon beheerst heeft gedragen. Parlementslid Joe Hendron van de gematigde SDLP is bitter over het gebrek aan ruggegraat van de verantwoordelijke politici, die volgens hem de politie onder druk hebben gezet.

De Orangemen mogen verdwenen zijn het gebied blijft ook vele uren later nog voor buitenstaanders gesloten. Na lang soebatten mag een vrouw naar haar zuster in een van de zijstraten. Een man die het ook probeert moet echter terug.

In de loop van de middag gaan de loges uit district 10 naar het oosten van de stad terug. Het feest zit er voor een jaar op. Dit keer wordt een andere route gevolgd. Aan het begin van de avond is Ormeau Road nog steeds gebarricadeerd. Dat zal zeker tot de volgende ochtend zo blijven, is de verwachting.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden