Oranje niet toe aan seksuele vrijheid Happel

Op weg naar de WK-eindronde van 1974 in Duitsland, was het Nederlands elftal bepaald geen toonbeeld van rust en eensgezindheid. Het spel in de kwalificatiefase was teleurstellend. Tegen de Belgen was het twee keer een dubbeltje op z'n kant. In Antwerpen schoot de Belg Thissen buiten bereik van doelman Jan van Beveren op de paal en in het Olympisch Stadion werd Oranje in de laatste minuut gered door Russische scheidsrechter Khazakov. Op advies van de grensrechter annuleerde hij een zuiver doelpunt van Jan Verheyen.

Rond die ontsnappingen tegen België (tweemaal 0-0), was Oranje gaandeweg het platform geworden voor verdeeldheid, onderlinge twisten en eindeloos gemekker over de premies. Veel kritiek kwam neer op het hoofd van bondscoach dr. Frantisek Fadrhonc. Vooral de vedetten Johan Cruijff en Wim van Hanegem maakten zich aanvankelijk sterk voor de Tsjech, die een kwarteeuw eerder uit zijn vaderland was gevlucht. Fadrhonc was een lieve man, die als trainer van Willem II, SC Enschede en Go Ahead veel succes had gekend.

Fadrhonc was echter ook een chaotische man. 'De dokter', zoals de spelers hun coach nogal eens noemden, maakte al gauw een opgejaagde indruk. Dat kon niet los worden gezien van het feit dat hij officieel onder het personeelsbeleid van het KNVB-Bondsbestuur viel, maar in de praktijk bij Oranje met het sectiebestuur betaald voetbal onder aanvoering van Jacques Hogewoning had te maken. Het Bondsbestuur prees hem, het sectiebestuur niet.

Johan Cruijff kreeg nog wel eens een voorkeursbehandeling van Fadrhonc; Johan mocht af en toe thuis blijven. Ook ten aanzien van de andere vedetten kneep Fadrhonc regelmatig een oogje toe. Hij kreeg er veel voor terug van de belangrijkste spelers, maar pal na de kwalificatiewedstrijd in Noorwegen deed Barry Hulshof een boekje open. ,,Fadrhonc is een fijn mens, maar als bondscoach is hij ongeschikt. Qua discipline is het onder hem een puinhoop.''

Toen Hulshoff dat eenmaal zo had gezegd deed Wim van Hanegem ook een duit in het zakje. Eerder nog dan aanvoerder Johan Cruijff deed hij zijn mond open. ,,In Athene zijn we voor die vriendschappelijke wedstrijd tegen Griekenland achter Fadrhonc gaan staan. Toen wilde de KNVB hem op een rotmanier weg werken, dat vonden wij onmenselijk en toen hebben we ook voor Fadrhonc gespeeld. Nu ligt het anders. Cruijff kan wel zeggen dat de spelers eigenlijk ook zonder bondscoach kunnen, maar dat is natuurlijk niet waar.''

Het is bekend hoe het met Oranje afliep in Duitsland. Nooit was er een beter, nooit ook een harder Nederlands elftal. In Duitsland nam Johan Cruijff de ploeg op sleeptouw voor het onvergetelijke totaalvoetbal. Rinus Michels was de coach die het tactisch proces begeleidde. Het werd zilver, waar het goud had moeten zijn in München.

Minder bekend is dat Rinus Michels min of meer bij toeval de tijdelijke bondscoach in Duitsland was. Voor de vervanging van Fadrhonc was Ernst Happel de beoogde eerste man. Om een bijzondere reden ging hij uiteindelijk niet mee. Nadat Jacques Hogewoning op 13 december 1973 het bondsbestuur had geïnformeerd over het voornemen Happel voor de functie te benaderen, schakelde de Wener zich zelf uit. In Voetbal International sprak hij zo vrijmoedig over de seksuele behoeften van topvoetballers tijdens een langdurig toernooi, dat de bondsleiders schielijk voor de op dit terrein minder openhartige Michels kozen.

Dit zei Happel: ,,Een voetballer kan niet vijf weken lang zonder 'een dingetje', dat mag anno 1973 toch wel worden gezegd? Vijf weken zonder 'een dingetje' zou catastrofaal zijn. Hij zou tenslotte met 'een ding' gelijk dat van een olifant rond lopen. Eens moet het eruit.''

Happel vervolgde zijn betoog met de opmerking dat masturberen de oplossing niet was. ,,Daar komen alleen maar spierblessures van. Nee, er moeten mogelijkheden worden geschapen, individuele mogelijkheden. Voor de één is zes keer in de week gewoon, voor de ander twee keer. De een doet een vluggertje, de ander trekt er twee uur voor uit.'' Toen Happel ook nog zei dat de echtgenotes van de spelers niet voor 'de oplossing' konden zorgen ('die vrouwen zullen de sfeer alleen maar vertroebelen, incidenteel bezoek is ook niks, want dan wordt het zo'n verplicht nummertje') was de boot aan bij bondsleiders en spelersvrouwen en lag de weg voor Michels open.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden