Oranje kan vergelijking met ploeg uit 1988 niet aan

Er wordt vóór de kwartfinale van vanavond tegen Zweden al gemijmerd over 1988. Er kunnen zich overeenkomsten voordoen, maar wie de Europese kampioen van toen en het huidige Oranje vergelijkt ziet ook grote verschillen.

ALBUFEIRA - Het hoge woord is er nu alweer uit. Het zou zo kunnen gaan als in 1988, mijmerde assistent-bondscoach Willem van Hanegem daags nadat Oranje met veel fortuin alsnog de nooduitgang naar de kwartfinale van het EK had gevonden.

Laat vooropgesteld zijn dat hij het niet uit hoogmoed zei. Hij was juist relativerend begonnen, aan de rand van het trainingsveld dat werd omzoomd door talrijke oranje gekleurde supporters die alweer droomden van een gouden toekomst voor hun nog niet zo lang geleden bijkans verketterde helden. ,,We hebben mazzel gehad'', sprak Van Hanegem in zijn karakteristieke jargon, en juist daarom kwam hij uiteindelijk uit in het jaar waarin Oranje zijn enige prijs ooit, de Europese titel, won.

Het is waar: (ook) in 1988 had Oranje het geluk aan zijn zijde - zoals elke kampioen dat op weg naar de glorie heeft. En er zouden zowaar meer parallellen kunnen gloren. Zestien jaar geleden leed Nederland in de eerste ronde ook een ontmoedigende nederlaag, toen in de eerste wedstrijd tegen de Sovjet-Unie. Nu kreeg Oranje in zijn tweede duel een gevoelige tik, van Tsjechië (2-3).

Destijds won de nationale ploeg de overige groepswedstrijden, van Engeland (3-1) en Ierland (1-0). Zo goed is het rapport nu niet, met een gelijkspel tegen Duitsland (1-1) en een 3-0 zege op Letland. Maar daar staat tegenover dat zich vanaf nu weer overeenkomsten zouden kunnen voordoen.

Nederland treft, als eerst vanavond kan worden afgerekend met Zweden, in de halve finale het gastland, evenals in 1988. Nu zou de opponent Portugal zijn, toen was het Duitsland. En daarna zou, jawel, in de finale de ploeg de tegenstander kunnen zijn waarvan in de eerste ronde werd verloren. In 1988 trof Oranje (opnieuw) de Sovjet-Unie in de eindstrijd, nu is een finale tussen Nederland en Tsjechië (nog) mogelijk.

In het kamp van Oranje lopen twee mensen rond die met veel recht zouden mogen vergelijken. Assistent-trainer Jan Wouters en keeperstrainer Joop Hiele waren erbij in 1988, de eerste als onbetwistbare centrale middenvelder, de tweede als reserve-doelman. Ze zullen zich er niet aan wagen, zeker niet in dit stadium waarin de staf van Oranje na de stormen van kritiek op bondscoach Advocaat één front heeft gevormd. Omdat het pas net hervonden vertrouwen nog broos is, zijn ze niet gebaat bij een vergelijking die in het nadeel van de huidige ploeg zou uitvallen.

Wie eerst de spelers van toen en nu tegen elkaar afzet en daarna de teams ook in breder perspectief beschouwt, kan tot geen andere conclusie komen. Het beeld zou er als volgt uitzien, waarbij zij aangetekend dat de koppeling op het middenveld en in de aanval enigszins gekunsteld moet zijn omdat de systemen verschillen: in 1988 stelde coach Michels vier middenvelders en twee aanvallers op, nu kiest Advocaat voor drie middenvelders en drie aanvallers.

Doel: Van Breukelen (1988)/Van der Sar. Van der Sar is technisch beter. Van Breukelen compenseerde veel met zijn mentale kracht, waarmee hij bijvoorbeeld in de finale een strafschop stopte. Dat is nu net niet de specialiteit van Van der Sar, en het angstbeeld van de strafschoppenseries doemt alweer op. Misschien komt het er vanavond al van. Daarom: onbeslist.

Rechtsachter: Van Aerle/Heitinga of Reiziger. Punt voor 1988. De altijd wat onderschatte Brabander Van Aerle was een moderne verdediger avant la lettre: snel en vasthoudend in de duels, en dreigend genoeg als hij diep ging.

Centrumverdediger: Rijkaard/Stam. Onbeslist, met enige clementie voor het team van nu. Rijkaard was completer, als meedogenloze verdediger die ook aan de opbouw van het spel kon bijdragen. Stam moet meer op eigen kracht oplossen dan Rijkaard in de stevige defensie van destijds.

Centrumverdediger: Ronald Koeman/Bouma of Frank de Boer. Punt voor 1988. De Boer kan in de passing nog enigszins wedijveren met Koeman, maar in essentiële facetten als hardheid én sturend vermogen legt het duo van 2004 het af.

Linksachter: Van Tiggelen/Van Bronckhorst. Ook een onbetwistbaar punt voor 1988. Van Bronckhorst is een gemaakte verdediger, Van Tiggelen was een echte.

Rechtermiddenvelder: Vanenburg/Seedorf. Onbeslist. De vergelijking is moeilijk, omdat Vanenburg ondanks zijn technische gaven in een dienende rol speelde en juist daardoor van zoveel waarde bleek te zijn. Seedorf wil en moet in het huidige nog fragiele team dominant zijn, en de knock-outfase van Euro 2004 zal tonen of hem dat lukt.

Centrale middenvelder: Wouters/Cocu. Punt voor 1988, en Cocu en de anderen hebben ook afgelopen week op het trainingsveld weer enkele keren kunnen zien waarom. Nog steeds beheerst Wouters door zijn inzicht het simpele spel.

Linkermiddenvelder: Erwin Koeman/Davids. Punt voor 2004. Koeman was sterk, maar Davids is sterker.

Rechterspits: Gullit/Van der Meyde. Oneerlijke vergelijking, niet alleen omdat hun posities niet overeenkomen. Misschien is het eerlijker om Gullit af te zetten tegen Seedorf en Vanenburg tegen Van der Meyde, maar dat zou de balans nog meer in het voordeel van 1988 doen doorslaan. Gullit was de leider die Seedorf nog niet is.

Centrumspits: Van Basten/Van Nistelrooij. Punt voor 1988, daar zal ook Van Nistelrooij het mee eens zijn.

Linkerspits: Arnold Mühren/Robben. Niet te vergelijken: verschillende posities, de een (Mühren) oud en de ander jong. Het is enigszins oneerbiedig voor Mühren, maar onbeslist dan maar, ook omdat Robben nog beter kan worden.

Slechts één speler, Davids, troeft zo beschouwd zijn tegenvoeter van 1988 af. Daar komt bij dat de som der delen, die de werkelijke kracht van een team bepaalt, destijds hoger uitviel dan nu. Op rechts voelden Van Aerle en Vanenburg elkaar aan, op links gold dat voor Erwin Koeman en Mühren en de verdediging was gesloten. Ook omdat dat alles nu niet kan worden gezegd, kan er voorlopig maar beter niet op worden gerekend dat het zal gaan als in 1988.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden