WK voetbalNederland-Qatar

Oranje gaat door, maar alle frivoliteit lijkt uit het elftal geperst

Cody Gakpo viert al zijn derde goal op het WK, de 1-0 tegen Qatar. Beeld Reuters
Cody Gakpo viert al zijn derde goal op het WK, de 1-0 tegen Qatar.Beeld Reuters

Door een 2-0 zege op Qatar gaat het Nederlands elftal op het WK als groepswinnaar door naar de knockout-fase. Maar wat speelde het slecht.

John Graat

Onder het tentdoek van het Al Baytstadion werd nog eens helder hoeveel mazzel Nederland bij de loting van de WK-poules heeft gehad. De tegenstand van het al uitgeschakelde gastland was zo matig, dat Oranje weinig moeite had de groepswinst veilig te stellen: 2-0. Komend weekend staat Oranje in de achtste finale. Ondanks voetbal waar kraak noch smaak aan zat, tegen nota bene Qatar.

Bondscoach Louis van Gaal kon zich na afloop weer op de borst kloppen. Zijn elftal bleef voor de achttiende keer op rij ongeslagen, had de wedstrijd gecontroleerd en geen goal tegen gekregen. Oerdegelijk speelde Oranje, maar ook oersaai. Alle Qatarezen die hun stoeltje leeg hadden gelaten, kregen gelijk. Het zielloze geschuif van Oranje met de bal, waar amper een kans uitkwam, deed vrezen voor het vervolg van het toernooi.

Zoeken en ploeteren

Wie het Nederlands elftal amechtig zag zoeken tegen een armetierige tegenstander, vroeg zich af: wat is er gebeurd? De creativiteit, het bravoure, het tempo en de felheid - kenmerken waarmee Oranje eerder onder Van Gaal een paar keer indruk maakte - waren ver te zoeken. In de beginfase ging het nog redelijk, en warempel werd het 1-0. Cody Gakpo kreeg de bal na een van de zeer spaarzame goede aanvallen in de eerste helft van Klaassen. Vanaf de rand van de zestien toonde de PSV’er met veel beheersing nog eens zijn schiettechniek. Met drie goals behoort hij voorlopig tot de blikvangers van het WK.

Na die goal zakte het team langzaam weg in een moeras van besluiteloosheid. Verdedigend had Oranje weinig te duchten van Qatar, maar hoe moest de score verder opgevoerd worden? De spelers leken geen idee te hebben. Veel samenhang was niet te bespeuren. Frenkie de Jong liet een paar keer in gebaar zijn onvrede blijken.

Van Gaal had al een schaakwedstrijd voorspeld. Daar was niets aan gelogen. Te veel spelers durfden geen verantwoordelijkheid te nemen, of meer risico’s in het spel te leggen. Het riep de vraag op of Van Gaal zijn spelers niet overvoerd heeft met tactische opdrachten. Alle frivoliteit lijkt uit dit elftal geperst.

Geen chemie tussen Depay en Gakpo

Feitelijk begon dat al met de opstelling. Memphis Depay stond voor het eerst weer in de basis. Van Gaal wilde zien of hij met Gakpo een tandem kon vormen. Het antwoord lijkt duidelijk: veel chemie tussen beiden was er niet te bespeuren. Verder had Van Gaal nog maar één andere creatieveling in zijn team opgenomen: De Jong. Davy Klaassen valt niet in die categorie. Vreemd genoeg bleef het energieke handenbindertje Xavi Simons ook in de hele tweede helft op de bank.

Drie creatievelingen is simpelweg te behoudend tegen Qatar, een land dat niets op een mondiaal eindtoernooi te zoeken heeft maar mee mocht doen omdat de organisatie van het WK werd gekocht. Van Gaal had voor Marten de Roon gekozen, als controleur op het middenveld. Het idee was dat De Jong daardoor wat meer ontlast kon worden en zijn vrijheid kon pakken. Ook die opzet slaagde amper. Dat De Jong kort na de rust de 2-0 maakte, na een redding op een inzet van Depay, deed daar niets af aan. Lag dat aan De Jong of de spelers om hem heen?

De Roon is een tacticus en kent dit spelsysteem op zijn duimpje, maar geen man die Oranje vloeiender laat voetballen. In de eerste helft gaf hij diverse verkeerde ballen. Daarmee was hij geen uitzondering. Klaassen werkte hard, en was nuttig bij de goals, maar was ook regelmatig slordig. De Ajacied brengt evenmin de ideeën waar Oranje zo’n gebrek aan heeft. Maar het meeste viel Denzel Dumfries op, in negatieve zin. De man van Internazionale, die voor het gevaar vanaf de rechterflank zou moeten zorgen, kreeg dit keer veel meer mogelijkheden om op te stomen dan tegen Ecuador. Dumfries had echter weer veel last van zijn “harde voeten”, zoals Van Gaal zijn zeer matige balbehandeling eens omschreef. Na rust was Dumfries één keer gevaarlijk, toen hij in de korte hoek de keeper bijna verraste.

Qatar kon af en toe voor wat dreiging zorgen, ook nog in de slotfase. Dat het niets opleverde, kregen veel Qatarese toeschouwers niet meer mee. Bij het laatste fluitsignaal was het Al Baytstadion al akelig leeg, WK-onwaardig, maar gezien de amusementswaarde van dit WK-duel viel daar dit keer best iets voor te zeggen.

Lees hier alles over het WK in Qatar.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden