Oranje favoriet tegen wil en dank

UTRECHT - Na een niet erg opwindend kwalificatietoernooi, zit er ineens weer muziek in het Nederlands elftal. Op een frivool-aanvallende manier wordt dezer dagen benadrukt dat Oranje weer tot de favorieten mag worden gerekend op de EKeindronde in Zweden.

Zaterdagavond werd in het sfeervolle Nieuw Galgewaard Wales met 4-0 het bos in gestuurd. Marco van Basten was de eerste om te zeggen dat deze opponent, gelijk Oostenrijk drie dagen eerder, niet tot de Europse top mag worden gerekend, maar 4-0 is toch een goede uitslag tegen een ploeg die met vijf man verdedigde en blijkbaar geen zin had in een nieuw pak slaag na de twee weken geleden zo desastreus begonnen WK-serie in Roemenie (5-1 nederlaag). Hoewel de Engelse competitie lang is geweest en Britse voetballers zich na het seizoen nog wel eens te buiten willen gaan aan een overmatig gebruik van alcohol, gaf Barry Horne meteen al aan uit te zijn op een echte wedstrijd. Via een grove actie met twee benen raakte hij Adri van Tiggelen na twee minuten vol op de onderbenen. Op de Hollandse bank hield Michels zijn hart vast, maar de schade bleef beperkt tot een bloeduitstorting.

De wedstrijd was dus van meet af aan niet echt vriendschappelijk. Jan Wouters zou Jan Wouters niet zijn geweest, als hij kort daarop geen poging had ondernomen Horne buiten gevecht te stellen. De wildeman van Southampton had geluk dat hij er bij die wraakzuchtige actie zonder kleerscheuren van afkwam. Gelukkig ontspoorde de wedstrijd vervolgens niet meer. Een ordinaire vechtpartij zou ook wel erg ongepast zijn geweest. Op de dag van de interland werd de vijftienjarige zoon van Wales-manager Terry Yorath begraven. De jongen, die juist een jeugdcontract bij Leeds United had getekend, was vorige week met zijn vader in de tuin aan het voetballen toen hij werd getroffen door een hartaanval. Hij overleed ter plaatse. In verband met deze tragiek droegen de spelers van Nederland en Wales rouwbanden. De gasten werden nu geleid door de juist bij Tottenham Hotspur ontslagen Peter Shreeves.

Door stuk voor stuk fraai uitgespeelde doelpunten van Bryan Roy, Marco van Basten (voor rust) en de invallers Aron Winter en Wim Jonk na de pauze werd het dus 4-0. Die ruime score vormde de kroon op het vaak bijzonder aantrekkelijke aanvalsspel. Bondscoach Rinus Michels kon na afloop dan ook niets anders dan positieve geluiden produceren: "Het enige nadeel is nog dat de verwachtingen steeds groter worden. Voor deze oefenwedstrijden behoorden we al tot de favorieten, dat hebben we nu alleen maar bevestigd. Ik ben benieuwd hoe we het volgende week in de laatste wedstrijd tegen Frankrijk zullen doen. Dat is een tegenstander die we in ieder geval hoger mogen aanslaan."

Het aantrekkelijke van het huidige Nederlands elftal is dat de ploeg volledig uitgaat van de eigen, offensieve en creatieve talenten. Dat is in het recente verleden wel anders geweest. Meteen na de hopeloze WK van 1990, zette Michels de toon door niet langer meer met originele buitenspelers te willen aantreden. Voor die zones lanceerde hij de nieuwe term 'operationeel gebied'. Ook al omdat Nederlandse voetballers van huis uit altijd aanvallend voetbal willen spelen, mislukten de defensieve plannen van Michels volledig. De eerste twee wedstrijden tegen Italie en Portugal waren niet om aan te zien. Onder druk van de vedetten Marco van Basten en Jan Wouters werd de speelstijl korte tijd later in de thuiswedstrijd tegen Griekenland op de Ajax-leest geschoeid. Zo bleef het, ook na zwaar tegenvallende thuiswedstrijden tegen Malta (1-0) en Finland (2-0), even voortgaan. Tot in de bijna beslissende thuiswedstrijd tegen de sluwe, extreem afwachtende Portugezen, onder druk van dezelfde vedetten werd teruggeschakeld op een meer defensieve variant. Het kostte linksbuiten Pieter Huistra de kop en bezorgde linkermiddenvelder Erwin Koeman een nieuwe kans. Nu, in de aanloop naar Zweden, zijn de rollen dus andermaal omgedraaid. Bryan Roy is de verpersoonlijking van het nieuwe/oude systeem. De linksbuiten van Ajax, over wiens rendement door Michels zo vaak is geklaagd, doet het momenteel voortreffelijk. "En dat doet mij deugd" , gaf Michels zaterdag toe, "want we hebben wel eens anders over Bryan gesproken." Met Roy op links, Ruud Gullit op rechts, Marco van Basten in de spits en Dennis Bergkamp achter de spits, zal het Nederlands elftal ongetwijfeld het meest aanvallende team van de acht deelnemers in Zweden zijn.

Braziliaans

Er wordt min of meer gewerkt naar de aloude Braziliaanse opvatting: in ieder geval vaker scoren dan de tegenstander. Dat de manier van spelen in verdedigend opzicht bepaalde risico's inhoudt, is ook wel duidelijk. Naast een opbouwende libero, blijft het aantal werkelijke verdedigers beperkt tot twee en een half: voorlopig zijn dat Berry van Aerle en Adri van Tiggelen, plus de corrigerende Jan Wouters. Links (Rob Witschge) en rechts (Frank Rijkaard) dienen de halfspelers wel regelmatig hun verdedigers bij te springen. Rob Witschge lijkt voor die taak beter berekend dan zijn jongere broer Richard, die vorige week niet fit in Noordwijk aankwam en meteen werd weggestuurd.

Het aardige van dit Nederlands elftal is dat het in ieder geval de warme steun van de liefhebbers en de supporters zal hebben. Ook in geval van een eventueel tegenvallend resultaat, zal iedereen vol lof zijn over dit avontuurlijke team. En is dat uiteindelijk niet meer waard dan een wereldtitel voor het saaie Duitsland met die vijfmans verdediging?

In details kan het voor sommige spelers nog wel een teleurstelling worden. Zo is het Danny Blind koud op zijn dak gevallen dat hij door Michels - tegenover journalisten - als reserve-libero achter de veelbesproken Ronald Koeman is gelanceerd. Volgens Michels krijgt Berry van Aerle de voorkeur aan de rechterkant, de positie waar de aanvoerder van Ajax de laatste twee seizoenen steeds, en goed, heeft gespeeld voor Oranje. Assistent-bondscoach Dick Advocaat heeft Blind na deze oukaze van Michels duidelijk gemaakt dat Van Aerle nog helemaal niet zo zeker van zijn plaats is. De PSV'er, die bij zijn club gewend is in een viermansverdediging te spelen, is tegen Oostenrijk en Wales uitgetest in een afweer met drie man. Daarbij kon een en ander worden aangemerkt op het spel van de Helmonder.

Hoopgevend is dat Oranje met een kwalitiatief zeer brede selectie aan de gang is. De drie Milanezen zijn gedreven bezig, al blijft Rijkaard ook nu weer onder het niveau dat voor hem bij AC Milan gebruikelijk is. Toen Michels tegen Wales meteen na de rust de drie van Milan wisselde, bleken hun vervangers Aron Winter, John van 't Schip en Wim Kieft moeiteloos het hoge peil te kunnen vasthouden. Hetzelfde gold voor Wim Jonk, de Volendammer die Jan Wouters een kwartier lang uitstekend verving.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden