Oranje deelt pas in slotfase beslissende tik uit

ROTTERDAM - Toen de hele Kuip zich gisteravond tegen kwart voor tien angstig afvroeg of het - net als tien jaar geleden tegen de Belgen - alsnog op het laatste moment fout zou gaan, gaven Marc Overmars en invaller Youri Mulder de Noren wat zij verdienden: de beslissende tikken. Met 3-0 ging Oranje over naar Liverpool, waar het nabij gelegen Ierland wacht.

MATTY VERKAMMAN

Drie-nul. Het is een uitslag die de Noorse tegenhouders maar zelden te verwerken krijgen. Hoewel Noorwegen al lang niet meer als een klein voetballand wordt beschouwd, zien de vikingen zich zelf nog altijd als outsiders. Toch was de afloop in kwalificatiegroep vijf gisteren een ware ontgoocheling voor het team van coach Egil Olsen. Het grootste gedeelte beheerste Noorwegen de poule. Als een tennisser die achter elkaar een serie matchpoints laat liggen, werden door dit team echter de finales afgewerkt. Drie keer lag de EK-eindronde voor het grijpen: thuis tegen Tsjechië, uit tegen Tsjechië en tenslotte uit tegen Nederland. Drie keer ging het mis, meestal in de slotfase, gisteren ook al meteen na de rust. Het was een sukkelig doelpunt dat de sterke jongens van streek bracht. Clarence Seedorf was na een flankbal van Ronald de Boer het zicht op de kans al grotendeels verloren, toen Erland Johnsen hopeloos in de kluts ging. Via zijn uitglijer en het lijf van Seedorf plofte de bal in het doel. Het was het lelijkste doelpunt sinds jaren in een interland van het Nederlands elftal, maar meteen ook het belangrijkste. Noorwegen moest na die 1-0 immers overschakelen op de aanvallende variant. Dat concept wordt alleen in noodgevallen aangesproken. Toch kreeg de bibberende ploeg van Guus Hiddink het steeds benauwder. Dat had te maken met spelers die niet meer zeker genoeg aan de bal waren. In die categorie was linksbuiten Helder de gevaarlijkste klant. Enerzijds viel de winger van Arsenal op door enkele knappe aanvallende rushes. Diverse keren achter elkaar leed hij echter ook op een levensgevaarlijke manier balverlies. Bovendien had hij niet het juiste, afstoppende antwoord op de van achteruit sterk opkomende invaller Haland. Met het bange scenario van 1985 nog voor ogen - toen de Belg Georges Grün in de gong toesloeg - liet Oranje zich terug drukken. In het slotkwartier resulteerde dat in twee situaties die de Noren alsnog in Engeland hadden kunnen brengen. Eerst ging Blind de mist in, waarna Flo zijn kans met een afzwaaier vergooide. Vier minuten later was een gave, door Haland aan Fjörtoft geschonken kans, ook niet aan Noorwegen besteed. Voor iemand die in de Engelse competitie altijd spitsroeden loopt, was de kopbal van de enige echte spits van de Noren wel heel zwakjes. Na die afknapper boog Noorwegen in feite het hoofd. Marc Overmars en Youri Mulder kregen vrij spel. Dat bracht uiteindelijk met twee doelpunten de rust waar iedereen al een half uur naar snakte.

Twee goaltjes had Oranje voor gisteren in de voorafgaande vier en een half uur tegen de even ervaren als geblokte verdedigers van Noorwegen gemaakt. Dennis Bergkamp versloeg doelman Erik Thorstvedt met een scherpe trap en Bryan Roy zowaar met de rechtervoet. Geen score dus om al te veel vertrouwen in de goede afloop te hebben. Een voordeel was echter wel dat de bijna honderd-voudige international Thorstvedt verstek moest laten gaan. Zijn vervanger Frode Grodas was ook al toe aan zijn achttiende cap, maar vaak zag hij er uit als een hoogst nerveuze debutant. Hij had alle moeite met terugspeelballen en vooral tijd nodig om zijn blijkbaar onderontwikkelde linkervoet te ontwijken. Daar lag een extra kansje voor de thuisploeg. Het publiek voelde dat ook en begon al na een kwartiertje veelbetekenend te joelen zodra Grodas aan de bak moest. Maar minstens zo slordig was de balvoering van de vier aanvallers. Dennis Bergkamp wilde zo graag afrekenen met alle ellende die deze Europese campagne hem heeft gebracht. Maar zie, al meteen sprong de bal van zijn voet, een euvel dat bij de man van Arsenal maar niet voorbij ging en in vrij kansrijke situaties besmettelijk werkte op Helder, Ronald de Boer en Seedorf. Vlak voor de rust was Bergkamp eens even los van Berg, maar toen hem door Overmars in de lucht een mooie kans werd geboden, was niet te zien dat Bergkamp tegenwoordig in Engeland meer dan in andere landen met luchtgevechten heeft te maken. Zijn kopbal was slapper dan slap en ging roemloos over.

Hoe was het eigenlijk mogelijk in die eerste helft: technisch toch hoogwaardige voetballers als Ronald de Boer, Bergkamp, Helder en Seedorf komen in de goede positie maar kunnen niet echt tot het stadium van de ware kans komen omdat het balletje zo maar weg huppelt. Meer had ook bepaald verwacht mogen worden toen Frank de Boer op slag van rust op voor hem min of meer ideale afstand een vrije trap mocht nemen. Seedorf begon in de muur voor onrust te zorgen en het eind van het liedje was dat het een loze trap op de afweerlinie werd.

Het was natuurlijk al weken duidelijk hoe de Noren de zaakjes wilden aanpakken. Aan Overmars, Ronald de Boer en Helder werden respectievelijk Björnebye, Johnsen en Löken geplakt. Berg organiseerde de boel en nam Bergkamp van Rekdal over, zodra de ex-Ajacied in de buurt van het strafschopgebied kwam. Het was een aanpak, die af en toe wel ruimte bood voor een individuele actie, maar gaandeweg sloop er onzekerheid in het spel. Frank de Boer wist zich na een wurggreep contra zijn kwelgeest Fjörtoft geconfronteerd met zijn vierde gele kaart in dit toernooi, hetgeen hem automatisch op een nieuwe schorsing kwam te staan. Schrikken was het drie minuten voor rust ook toen Flo door Fjörtoft werd vrijgezet. De opponent van Numan had echter net zo min controle over de bal als de Nederlandse aanvallers.

Direct na de rust zette Johnsen Oranje dus op het goede spoor. Het nam niet weg dat een aantal Nederlandse spelers onder de maat bleef. Vooral Bergkamp bleef weer tegenvallen. Voor het bejubelde slotstuk was ook Overmars niet erg op dreef. Dat was allemaal vergeten toen hij twee minuten voor tijd eerst Mulder in zijn vijfde interland diens derde doelpunt liet maken. Een minuutje later ging de roadrunner er zelf vandoor om beheerst 3-0 aan te tekenen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden