Orangisten bij Portadown lijken handdoek in de ring te gooien

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - De Britse regering heeft gisteren positief gereageerd op de “bemoedigende signalen” die erop wijzen dat de Noord-Ierse terreurbeweging Ira bereid is een deel van haar wapens in te leveren.

Ontwapening van de paramilitaire loyalistische en republikeinse groepen is een essentieel en omstreden punt in het vredesakkoord voor Noord-Ierland. Tot op heden heeft het Ierse republikeinse leger Ira, de belangrijkste en zwaarst bewapende beweging, ontwapening steeds van de hand gewezen. Argument van het Ira daarbij was dat de door de meeste katholieke republikeinen verfoeide, want overwegend protstantse RUC, de Noord-Ierse politiemacht, ook 'gedemilitariseerd' diende te worden. En daar piekert Londen niet over. Er is nog niets bekend over hoe en hoeveel wapens het Ira zou opgeven. Een woordvoerder van de Britse premier Tony Blair zei dat het Ira “accepteert dat de ontmanteling van het wapenarsenaal een onontkoombaar bestanddeel vormt van de vredesovereenkomst van Goede Vrijdag”. Het akkoord geeft gewapende groepen tot mei 2000 de tijd wapens op te geven of te vernietigen. Gevangen zittende leden van de bewegingen zouden in ruil vervroegd vrijkomen.

Het Ira heeft verreweg het grootste arsenaal van alle terreurgroepen, met naar verluidt onder meer drie ton Semtex-explosieven, mortieren, 650 snelvuurgeweren, een veertigtal raketwerpers en zelfs een Russische Sam-7 luchtdoelraket. Het Londense dagblad The Express meldde gisteren dat het Ira van plan is tegen de honderd geweren en pistolen over te dragen voordat in september de nieuwe Noord-Ierse Assemblee bijeenkomt om een uitvoerend lichaam te kiezen, een dagelijkse 'regering' onder leiding van First Minister David Trimble.

De verantwoordelijke persoon voor de ontwapening van de terreurgroepen, de Canadese generaal John de Chastelain, zei voor de BBC te hopen dat de inlevering van de wapens in elk geval vóór kerstmis plaatsvindt. Hij gaf toe dat er problemen te verwachten zijn indien het proces van ontwapening niet zou zijn begonnen op het moment dat de Assemblee volgend jaar februari met haar uitvoerende taken begint.

De kranten The Express en The Mirror schreven gisteren dat Londen en het Ira al plaatsen hebben uitgekozen om wapens over te dragen. Ook zouden er al onafhankelijke waarnemers benaderd zijn om daarbij aanwezig te zijn.

Indien het Ira wapens inlevert kunnen protestants-extremistische organisaties als de Loyalist Voluteer Force of de Ulster Defence Association niet achterblijven. Ook kan de unionistische leider David Trimble er dan bijna niet meer omheen om Gerry Adams, leider van de politieke arm van het Ira, Sinn Fein, en aanvoerder van de achttien man sterke Sinn Fein-fractie in de Assemblee, op te nemen in zijn kabinet. Menig unionist, die Adams ziet als terrorist, ligt daarvan wakker.

De positieve signalen van de Iers-republikeinse extremisten komen tegen de achtergrond van een ruim tien dagen durend maar inmiddels sterk geluwd oplaaien van het geweld in Noord-Ierland. De RUC en Britse militairen hebben sinds 5 juli de handen vol gehad aan het in toom houden van radicale Oranjemannen. De belangrijkste krachtmeting tussen ordetroepen en de Orangisten was in de plaats Portadown, waar tienduizenden Oranjemannen, ondanks een verbod, door een katholieke wijk wilden marcheren. De mars moest een wapenfeit worden voor de radicaalsten onder de protestantse unionisten, die het vredesakkoord verwerpen. Ze lijken hun marsplannen te hebben opgegeven.

Betoogmoeheid en de onverzettelijkheid van politie en leger hebben de toch al slinkende Oranjetroepen in Drumcree murw gemaakt. De dood van drie jongetjes bij een aanslag zondag heeft bovendien grote verdeeldheid gebracht in de gelederen van de Oranjemannen. Tenslotte is het 'marsseizoen', waarin elk jaar de historische Orangistische overwinningen op de katholieken worden gevierd, sinds afgelopen maandag voorbij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden