Orang-oetangs krijgen koninklijk bezoek

BALIKPAPAN - “Nou heb je eindelijk een dochter!”, riep grootmeesteres Martine van Loon gisteren tegen koningin Beatrix, toen die haar zojuist geadopteerde orang-oetang in de armen sloot. De koningin betaalde, evenals de prinsen Claus en Willem-Alexander, 1500 dollar voor die adoptie.

FRED LAMMERS

Daarmee hebben drie jonge aapjes weer toekomstperspectief. Het koninklijk gezelschap brengt het drietal, dat naar hen is vernoemd, persoonlijk naar hun nieuwe tijdelijk leefruimte. Alexander vertelt lachend dat je een aap ook vliegen kunt leren. Dus zit het wel snor met zijn 'pleegzoon'.

De thuiskomst van de apen wordt een wonderlijke happening, als de oranje-familie ook in de kooi stapt. “Een mooi gezicht, hofhouding en pers achter de tralies. Daar moet ik beslist een foto van maken”, grapt prins Willem-Alexander. Het is maar hoe je het bekijkt. Voor de buitenstaanders zitten de koningin, prins Claus en de prins van Oranje achter de spijlen. Mevrouw Van Loon deinst verschrikt achteruit als een van de apen tegen haar broek plast. Ze kan er even later om lachen.

Dit alles speelt zich af in het orang-oetang rehabilitatiecentrum in Wanariset. Het is een prijzenswaardig project van onze landgenoot dokter Willie Smits. Tien jaar geleden plukte de Indonesische regering hem weg uit Wageningen, omdat hij een methode had ontwikkeld om beboste gebieden weer tropisch regenwoud te laten worden. Dank zij hem plantte de stichting Tropenbos in vele delen van Indonesië massaal hardhoutbomen. En met succes.

Het orang-oetang project komt voort uit het bossenproject. De 15 000 orang-oetangs die leven in de oerwouden van Kalimantan, het voormalig Borneo, worden ernstig bedreigd door stropers die het vooral op de moederapen hebben voorzien. De Indonesische regering bond daar, met hulp van het Wereldnatuurfonds, de strijd tegen aan. Op het handelen in apen staan nu strenge straffen. Onlangs is het bij wet verboden een aap als huisdier te houden.

Willie Smits kwam met de misstanden in aanraking, toen hij in 1991 op de markt in Balikpapan een jonge orang-oetang aantrof. De moeder van het dier was vermoord. “Ik heb die orang-oetang gekocht en zo werden Utje, spoedig gevolgd door Dodoy, de eerste apen van een project dat uit de hand is gelopen”, vertelt hij. Opzet is de orang-oetangs, die niet zelden TBC hebben, zodanig bij te spijkeren dat zij zichzelf weer kunnen redden. Dan worden ze uitgezet in een tropisch bosgebied dat de stichting beheert. Tussen het moment van aankomst en het vrije leven ligt een aantal jaren.

Het koninklijk gezelschap liet zich uitvoerig over de gang van zaken inlichten. Tot nu toe zijn 61 apen uitgezet. In het centrum worden er momenteel honderd behandeld. Driehonderd staan nog op de wachtlijst. “Geld is het enige waaraan het ons niet mankeert”, zegt Smits. “De Indonesische regering werkt reuze mee en ook de schoolkinderen in Balikpapan zamelen geld in.”

“Over belangstelling geen gebrek. Er zijn al vele regeringsleiders hier geweest, maar het heeft ons niet veel opgeleverd. Ik vlei me ook niet met de hoop dat het bezoek van de Nederlandse koninklijke familie iets zal opleveren. Hoewel er vandaag dank zij het koninklijk bezoek weer drie apen onderdak hebben gekregen. Maar het is zo weinig en die apen hebben recht op onze hulp.” Na tien jaar is Willie Smits ervan doordrongen dat de orang-oetangs en het tropenbos zijn levenswerk worden. “Het zijn zulke prachtige wezens. Hun samenleven is gebaseerd op het vermijden van conflicten. Als de mensen daar een voorbeeld aan namen, zouden we niet met zulke drama's als in Bosnië zitten.”

Koningin Beatrix, in lange broek met laarzen en zonder hoed maakte aansluitend een voettocht door het tropenbos. Het was de bedoeling de wandeling te laten eindigen in het bosgebied, waar de gerevalideerde apen naar toe gaan. Maar daarvoor had ze met een net gereedgekomen kabelbaantje een moeras moeten oversteken en dat vonden de organisatoren te veel van het goede.

De tocht voerde langs glibberige, vaak sterk hellende paadjes. Het transpiratievocht liep koningin Beatrix al gauw over de wangen, haar make-up liep uit, maar de koningin maakte zich er niet druk om. Haar oerwoudtocht was een lang gekoesterde wens. En aan alles was gedacht. Langs de route stonden tafeltjes met flesjes mineraalwater en bij de laatste stop stonden zelfs poffertjes klaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden