Opvoeding / We zullen strenger zijn

Ze mogen vrijwel alles. En wat ze niet mogen, doen ze toch. Maar later zullen ze streng zijn, strenger dan hun ouders. En jongens die de plaat poetsen met de opmerking dat vrouwen veel beter zijn in opvoeden, worden tot de orde geroepen: een kind heeft een vader nodig.

De pubers mogen bijna alles van hun ouders, en wat ze niet mogen doen ze gewoon stiekem. Toch vinden leerlingen van de havoklas dat niet altijd leuk. ,,Ik had best wat meer discipline willen krijgen. Ik zou mijn eigen kinderen strenger opvoeden.'' Eén ding zal volgens de meeste tieners niet veranderen: ,,Meisjes zijn van nature het meest geschikt om kinderen op te voeden.''

Aan het einde van de les maatschappijleer plaatst Bas (17, één zus), die zijn klasgenoten tot die tijd vooral heeft vermaakt met grapjes, een doodserieuze opmerking. ,,Ik kan me thuis op de bank helemaal klem zuipen als ik dat zou willen. Mijn ouders zouden er niets van zeggen. Eigenlijk is dat niet goed'', zegt de havist terwijl de schoolbel een nieuwe les aankondigt. ,,Kijk, soms zal iemand misschien aan de harddrugs gaan omdat zijn ouders altijd maar zeggen dat het niet mag. Dat zal bij mij niet gebeuren. Maar als ik zelf kinderen zou hebben, zou ik toch vaker zeggen dat sommige dingen niet mogen.''

Vrijwel al het onderzoek naar de opvoeding van deze tijd wijst uit dat in het doorsneegezin ongekend liberaal wordt opgevoed. Ouders en pubers onderhandelen overal over en het zijn vaak de ouders die aan het kortste eind trekken. Je zou het ook anders kunnen stellen: ouders gaan vaak de strijd helemaal niet meer aan, dan ben je er maar vanaf.

Bas is niet de enige leerling van 5-havo van het Griftlandcollege in Soest die over deze houding van zijn ouders niet onverdeeld positief is. Zijn klasgenoot Alex (17, Italiaanse moeder, een zus) is hem voorgegaan. Over zijn eigen opvoeding verklaart hij eerst tevreden te zijn. ,,Ik heb veel vrijheid. Ik kan vaak zelf beslissen wat ik doe. Mijn vader heeft een eigen zaak, ik zie hem weinig. We praten niet meer zoveel als vroeger, maar ik denk dat het goed is dat mijn ouders mij stap voor stap loslaten. En ik ben nog steeds maatjes met mijn vader. Mijn ouders redeneren: zolang het goed gaat op school, hoeven ze zich niet met mij te bemoeien.''

Zo zou Alex het zelf ook aanpakken, mocht hij later zelf vader worden. ,,Je moet kinderen langzaam meer vrijheid geven. Zolang ze goede cijfers halen, is dat het beste. Dan worden ze zelfstandig.'' Maar: ,,Ik heb veel vrijheid en dat vind ik prima. Maar toch, het klinkt eigenlijk een beetje gek, maar ik zou zelf strenger zijn dan mijn ouders nu. Ik had misschien wel wat meer discipline willen krijgen.''

Ook Stephan (17, twee broers) zou het best begrijpen als zijn ouders meer zouden ingrijpen. Zijn vader heeft een boerenbedrijf, waardoor hij altijd voor een praatje bij hem terecht kan. Maar soms zijn er conflicten. ,,Het gaat altijd goed, maar ze willen wel dat ik in m'n kamer de boel opruim. Maar ik doe dat zelden. En eigenlijk vind ik dat jammer: ik zou veel meer tevreden over mezelf zijn als ik het wél doe. En het ziet er natuurlijk ook beter uit, als het schoon is.''

Het mag best strenger, vinden de havisten, maar de meeste waken voor al te veel bemoeienis. ,,Ik zou proberen meer op te voeden vanuit vertrouwen'', zegt Michel (16, enig kind). ,,Ouders hebben moeite met loslaten, dat zou ik zelf anders doen. Op een bepaald moment kan je kind heus wel zelf bepalen hoe laat hij thuiskomt na het uitgaan'', valt Niek (17, twee broers) hem bij.

Want dat is het belangrijkste strijdpunt tussen de tieners en hun ouders: hoe laat moet je thuis zijn? ,,Eerst moest ik om halftwee thuiskomen. Maar ik wilde later. Nou ja, daar moet je dan soms over discussiëren'', zegt Niek. ,,Het kan ook helpen dat je uiteindelijk gewoon een keer wegblijft. Op een gegeven moment valt het niet meer op en vanaf dat moment kun je het zelf bepalen.''

Ze zullen later misschien zelf strenger optreden, maar als hun ouders iets niet willen toestaan kennen ze de vluchtweg. ,,Mijn ouders vinden dat ik met 16 jaar absoluut niet in een grote stad mag uitgaan. Maar dat doe ik natuurlijk wel'', zegt een meisje. Ze wil dit pas uitleggen na de verzekering te hebben gekregen dat haar naam niet in de krant komt, want haar ouders mogen het voorlopig nog even niet weten. ,,Nou ja, niet dat ik nou elke maand een leugen verzin, daar zie ik ook de lol niet van in. Maar je zegt gewoon een keer dat je bij een vriendin gaat slapen en dan ben je in werkelijkheid ergens anders.'' Ze is niet de enige. ,,Gewoon een keer de hele nacht doorgaan, zonder dat je ouders dat weten, dat moet af en toe kunnen. Zeker als je vrienden het ook allemaal doen'', zegt een eveneens anonieme klasgenoot, 17 jaar oud.

De van oorsprong Iraanse ouders van Hessam (18, één zus) hanteren een heel duidelijk opvoedingsprincipe. ,,Bij ons was het: voor wat hoort wat. Ik haalde goede cijfers, ik mocht laat uitgaan. Ik ging niet roken, mocht ik wel een beetje drinken. Sommige dingen mogen absoluut niet: geen drugs, niet opgepakt worden door de politie. Als je je daaraan houdt, worden ouders vanzelf wat losser. Dan mag je wel een beetje later thuiskomen dan zij willen, of iets meer drinken. Maar vooral niet te veel.''

Hessam ziet verschil tussen zijn opvoeding en die van zijn autochtone klasgenoten. ,,Kijk, bij ons is het duidelijk: ik zou alles overhebben voor mijn ouders. En zij geven mij alle aandacht als het nodig is. Bij sommige Nederlandse gezinnen missen kinderen die aandacht nog wel eens.'' Sander (17, een zus en een broer) reageert: ,,Wij komen ook echt wel voor elkaar op. Maar dat zie je misschien minder duidelijk.''

Over een ander vraagstuk voor de toekomst zijn de meeste havisten het eens: meisjes zijn toch het meest geschikt om kinderen op te voeden., ,,Zo is het toch altijd al geweest, kijk maar naar de holbewoners'', zegt Hessam. Deze opmerking levert hem klassikaal hoongelach op. Hij probeert het nog een keer: ,,Maar kijk nou toch, als je hier in de klas een baby zou laten komen duiken alle meisjes erop af: 'ooh, wat schattig!' De jongens vinden zo'n baby ook best aardig, maar die blijven gewoon op hun plaats zitten en kijken toe. Vrouwen hebben meer instinct.''

De jongens zijn het met Hessam eens. Michel maakt wel een kanttekening: ,,Wij zien natuurlijk ook het voorbeeld van onze ouders. Vroeger was het nog meer ongelijk verdeeld, maar de moeders doen nog steeds het meeste. Ik denk dat dat nog meer is veranderd als wij ouder zijn. Maar toch denk ik dat vrouwen van nature eerder gaan opvoeden.''

Hij krijgt bijval. ,,Vrouwen zijn zorgzamer'', meent Alex. ,,Ze zijn gewoon beter met kinderen.'' Dorine (16, een broer en een zus) reageert geprikkeld: ,,Jongens kunnen ook heus wel een luier verschonen. Ik vind het echt onzin dat vrouwen van nature beter zijn in de opvoeding. Een vader heeft toch ook opvoedingsinstincten?'' Maar andere meisjes geven haar ongelijk. ,,Eigenlijk heeft Hessam wel gelijk: vrouwen gaan eerder zorgen'', zegt Saskia (17, een broer en een zus). ,,Hoe ik het zelf zou doen met kinderen? Dat hangt af van mijn baan en of ik nog tijd over heb.'' Docent maatschappijleer Johan Baks reageert hierop. ,,Is een kind dan iets voor als je tijd overhebt?'' Saskia: ,,Als ik een heel drukke baan heb, neem ik geen kinderen. Of je man moet natuurlijk huisman worden.'' Marjolijn (17): ,,Nou, misschien zal een vrouw soms de grootste rol in de opvoeding spelen, maar kinderen hebben ook een vader nodig. Daar zal ik wel voor zorgen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden