Review

Opvoeden tot perfectie

Twee Rotterdamse historici is het voortreffelijk gelukt een onderbelichte periode in de Nederlandse geschiedenis, het einde van de achttiende eeuw, tot leven te wekken.

In 'Kind van de toekomst' reconstrueren Baggerman en Dekker de wereld van de jonge Otto van Eck, telg van een verlichte, patriottische familie, wiens vader en oom (Pieter Paulus) nauw betrokken waren bij de Bataafse Revolutie van 1795.

Uitgangspunt is een omvangrijk dagboek, door Otto van zijn tiende tot zijn zeventiende (1791-1797) bijgehouden. Zijn ouders, beïnvloed door kritische adepten van Rousseau, dwongen hem daartoe, in de hoop dat enige introspectie tot karakter- en gewetensvorming zou bijdragen.

Puttend uit legio contemporaine bronnen en latere studies beschrijven Baggerman en Dekker de geografische omgeving, de familierelaties en het geestelijke en politieke milieu waarbinnen de regentenzoon planmatig werd opgevoed tot deugdzaamheid. Laat-achttiende-eeuwse pedagogiek, kinderlectuur, onderwijsmethoden, sociale verhoudingen, geneeskunde, tuinarchitectuur, verlichte geloofsopvattingen, utopische idealen, revolutionaire denkbeelden en activiteiten -het krijgt allemaal een welbelichte plaats in dit goedgeschreven tijdsportret.

In een van de boeiendste hoofdstukken behandelen de auteurs het veranderende tijdsbesef in de tweede helft van de eeuw. Otto was, voorzover bekend, het eerste kind dat blijk gaf van een subjectieve en leeftijdsgebonden tijdsbeleving: ,,Hoe ouder ik word, des te gauwer gaat de tijd in mijn oog voort'', noteerde hij in 1794.

Veel gelegenheid om deze ervaring te continueren werd hem niet gegund. Kort na de afsluiting van het dagboek werd hij ernstig ziek. Borstvoeding van zijn moeder, zojuist weer bevallen, mocht de achttienjarige niet baten. In de vroege lente van 1798 stierf Otto van Eck aan tbc.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden