Opvallend pleidooi van belastingadvieskantoor: 'Maak deals openbaar'

Beeld Reuters

PwC pleit voor openbaarmaking. Maar voor dat opmerkelijke pleidooi krijgt het geen steun van branchegenoten. Die wijzen op de privacy.

De Belastingdienst zou zoveel mogelijk openheid moeten geven over de afspraken die hij maakt met internationale ondernemingen, zogeheten rulings. Daarvoor pleit belastingadvieskantoor PricewaterhouseCoopers (PwC). Door die afspraken volledig te publiceren kan het wantrouwen vanuit de maatschappij en de politiek tegenover de geheime afspraken worden weggenomen, denkt de adviseur.

PwC reageert met zijn pleidooi op een recente consultatie van staatssecretaris Menno Snel van financiën. Die kondigde in februari aan dat hij het maken van afspraken tussen de Belastingdienst en multinationals op de schop wil nemen.

Nederland als vestigingsland

Aanleiding daarvoor was een groot onderzoek naar de rulingpraktijk, waaruit bleek dat de Belastingdienst zich niet altijd aan zijn eigen regels houdt bij het afgeven van die rulings. De afgelopen weken konden belangstellenden met ideeën komen over de wijze waarop de rulingpraktijk het beste kan worden aangepast.

Volgens PwC is het noodzakelijk om tegemoet te komen aan de vele kritiek op de afspraken tussen fiscus en bedrijven. "Je ziet dat het onderwerp nu omgeven is door veel mystiek en wantrouwen", zegt Edwin Visser, partner bij PwC. "Het beeld bij het publiek en een deel van de politiek is dat er geheime deals worden gesloten die het daglicht niet kunnen verdragen. Dat is niet zo, maar het is zaak die perceptie bij te stellen."

Visser werkte, voordat hij in 2015 aan de slag ging bij PwC, 25 jaar bij de Belastingdienst en het ministerie van financiën. Mede vanuit die ervaring bepleit hij het belang van rulings. Die dragen volgens hem bij aan rechtszekerheid voor bedrijven, wat Nederland aantrekkelijk maakt als vestigingsland.

"Bovendien is het voor de Belastingdienst veel efficiënter om vooraf zekerheid te geven aan bedrijven. Anders moet je soms jaren later nog alle feiten zien te achterhalen om tot een correcte aanslag te komen."

Niet vrijblijvend

Visser pleit ervoor bedrijven in eerste instantie zelf aan te sporen afspraken met de Belastingdienst in hun geheel te publiceren. De overheid zou daarvoor een publiek toegankelijke website in het leven moeten roepen, waar de rulings voor iedereen te raadplegen zijn. Als bedrijven niet zelf vrijwillig willen publiceren, dan zou de Belastingdienst op zijn minst een - geanonimiseerde - samenvatting van de ruling openbaar moeten maken.

In principe staat bedrijven nu al niets in de weg om afspraken met de Belastingdienst openbaar te maken, erkent Visser. "We willen met deze insteek een dialoog starten over een veel grotere transparantie van rulings. Daarmee hopen we de achterdocht over de afspraken weg te nemen."

Wat PwC betreft kunnen bedrijven die weigeren de rulings te publiceren een 'nader te bepalen sanctie' krijgen. Dat kan een boete zijn, of zelfs een weigering van de Belastingdienst om een ruling met het betreffende bedrijf te sluiten. "Het moet niet vrijblijvend zijn", aldus Visser. "We vinden dit echt nodig om de rulingpraktijk toekomstbestendig te maken."

Transparantie

Dat het pleidooi voor verregaande transparantie juist van een belastingadvieskantoor als PwC komt, is opvallend. Concurrent EY noemt 'enige publieke publicatie van individuele afspraken (...) niet opportuun'. Ook de brancheorganisatie Nederlandse Orde van Belastingadviseurs (NOB) stelt dat rulings 'niet moeten worden gepubliceerd, niet integraal, maar ook niet geanonimiseerd'. Beide partijen zeggen te vrezen voor de privacy van bedrijven of het uitlekken van concurrentiegevoelige informatie.

Lobbyclub AmCham, dat opkomt voor de belangen van Amerikaanse multinationals in Nederland, is eveneens tegenstander. Volgens een eigen peiling zouden minder bedrijven rulings aanvragen als die - al dan niet geanonimiseerd - worden gepubliceerd.

Visser reageert nuchter op de constatering dat PwC in de belastingadvieswereld kennelijk alleen staat met zijn pleidooi voor transparantie. "Het is een discussie die wij ook binnen de NOB graag willen aanzwengelen. Het moet mogelijk zijn om waar nodig geheimhouding te waarborgen bij publicatie van rulings. Daar hechten wij ook aan. Maar je moet tegelijkertijd een goed beeld van de afspraken tussen bedrijven en de Belastingdienst geven richting publiek en politiek. Daar hebben we met zijn allen belang bij."

Lees ook:

Menno Snel heeft nog geen greep op de Belastingdienst

Menno Snel kampt ook na een jaar nog met gedoe bij de fiscus. ‘Het lek is nog niet boven.’ De Kamer kan niet anders dan hem meer tijd geven.

Een ambtenaar die per ongeluk in de politiek verzeild raakte

Wie zijn de nieuwelingen in het kabinet? Vandaag: Menno Snel (D66). Met zijn bestuurservaring en kennis moet de staatssecretaris van financiën één van de lastigste klussen opknappen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden