NASCHRIFT

Optimistische pionier Ruth Gates (1962-2018) wilde de natuur een handje helpen

Ruth Gates

Als elfjarige wilde ze al zeebioloog worden. Ze zou er niet slim genoeg voor zijn en werd geadviseerd het in sport te zoeken. Ze deed beide. Ruth Gates overleed in oktober op 56-jarige leeftijd.

Als hoeder van koraalriffen werd Ruth Gates een pionier en als directeur van het Hawaïaans instituut van zeebiologie richtte ze karateschool Coconut Island Dojo op.

Ze had een werkplek als in een droom, haar onderzoekcentrum op Coconut Island te midden van de koraalriffen. Snorkelend onder water kon ze zo genieten dat zelfs daar haar luide lach in de volgboten was te horen. En anders klonken vanaf het strand haar knallende karateklappen op een oefenzak.

Hoe optimistisch ze ook in het leven stond, dat afreageren zal ze nodig hebben gehad. Net als de kracht om te vechten. Toen ze in Engeland opgroeide, werd ze aangetrokken door koraalriffen in de televisiefilms van zeeverkenner Jacques Cousteau. Vanaf het moment dat ze in 1985 zelf die fascinerende onderwaterwereld binnengleed, zag ze die kleurrijke schoonheid in rap tempo verbleken.

Kettingroken

Toen had ze haar eerste gevecht, tegen zwaar drinken en kettingroken in haar wilde jeugd, gewonnen nadat haar vader was gestorven aan alcoholgerelateerde ziektes. Van haar therapeut kreeg ze ingepeperd dat ze het gedrag van andere mensen en wat er rondom haar gebeurde niet kon controleren, wel haar eigen reactie daarop.

Dat was het inzicht waarmee haar blik op het leven en op de verdwijnende riffen veranderde. Doemdenken over de reële mogelijkheid dat koraal in 2050 vrijwel zou zijn verdwenen, stimuleerde mensen eerder tot lethargie dan actiebereidheid.

Als eerste bioloog legde ze het directe verband tussen afbraak van koraal en opwarmend en verzurend water. Omdat alleen onderzoeken geen oplossing bracht, besloot Gates de natuur een handje te helpen om catastrofes te voorkomen.

Angtaanjagend

In de New Scientist zei ze in 2016: "Het is angstaanjagend om je de gevolgen van een wereldwijd en grootschalig verlies van riffen voor de geest te halen. De afname van voedselvoorraden. Het gebrek aan kustbescherming. Het instorten van de riffen en de daaropvolgende kusterosie zullen plekken onbewoonbaar maken. En dan hebben we het nog niet over het verdwijnen van het toerisme."

Gates ontdekte binnen het gecompliceerde samenspel van koralen en wieren dat bij massale sterfte in opwarmend water altijd individuele soorten overleefden. Onder het mom van 'geassisteerde evolutie' ging ze de sterkste soorten kruisen om 'superkoralen' te ontwikkelen. Fokken dus, zoals bij dieren en gewassen gemeengoed is. Met als doel om in 2020 een voorraad te hebben waarmee verdwenen of beschadigde riffen in Hawaï en Australië kunnen worden hersteld.

Het is een controversieel project. In plaats van de kritiek af te wijzen, omarmde Gates die om het publiek zo open mogelijk te informeren. "Hoe beter wij onze informatie vertalen, hoe meer mensen erbij betrokken raken. Wij zijn geen wetenschappers die verscholen zitten in onze kleine silo." Ze verscheen in de Emmy Award-winnende Netflixdocumentaire 'Chasing Coral' en ontpopte zich in de media als apostel van rifconservatie en bestrijding van klimaatverandering.

Daarnaast voerde ze een gevecht voor gendergelijkheid. Toen Gates als eerste vrouw voorzitter werd van het internationaal genootschap voor rifstudies, was een van haar eerste acties diversiteit brengen in de witte, mannelijke staf. Als jonge vrouw had ze lang moeten vechten voor een carrière in de wetenschap, dat wilde ze haar jonge navolgsters besparen.

Ruth Gates' laatste gevecht was kansloos. In mei bleek ze te lijden aan hersenkanker en trok ze zich uit haar werk terug.

Ruth Deborah Gates werd op 28 maart 1962 geboren in Akrotiri, Cyprus en overleed op 25 oktober 2018 in Kailua, Hawaï.

Trouw beschrijft het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl. Lees meer naschriften op trouw.nl/naschrift.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden