Uitspraken

Opschudding na Trumps uitspraken over buitenlandbeleid

Trump noemde Merkels vluchtelingenbeleid 'rampzalig'.Beeld AFP

Een nucleaire deal met Rusland, de Brexit is 'iets fantastisch', Merkels gastvrijheid voor vluchtelingen was 'een catastrofale fout', de Navo is 'verouderd' en 'hoge importheffingen' voor Duitse autofabrikanten. Donald Trump sprak zich in interviews met twee Europese kranten ongenuanceerd uit, en dat bracht een stroom verontruste reacties op gang.

In The Times of London zei Trump dat hij het kernwapenarsenaal van de VS en Rusland 'drastisch wil verkleinen'. De sancties die vertrekkend president Obama tegen invoerde, ziet Trump als handelswaar. "We hebben de sancties. Laten we kijken of we wat goede deals kunnen sluiten met Rusland. Het terugdringen van kernwapens is een belangrijk onderwerp aan de onderhandelingstafel", aldus Trump in de Britse krant.

Rusland liet vrijwel gelijktijdig weten bereid te zijn de banden met de VS op het gebied van veiligheid aan te halen. Volgens Nikolaj Patroesjev, een naaste medeweker van de Russische president Vladimir Poetin, zijn de Russen bereid meer met de VS op te trekken in de strijd tegen terrorisme en cybercrime.

Tegelijkertijd zei hij niet te verwachten dat de betrekkingen tussen Moskou en Washington snel beter zullen worden. Ook verwacht hij niet dat de sancties tegen zijn land worden opgeheven. Die sancties zouden volgens Patroesjev bedoeld zijn om 'Rusland klein te houden'. Patroesjev deed zijn uitspraken in de krant Rossiiskaja Gazeta nog voor het interview van Trump.

"Als de regering van Donald Trump interesse heeft, we bereid zijn tot overleg met onze Amerikaanse partners via de Russische Federale Veiligheidsraad", aldus Patroesjev, die ook secretaris van de Russische Veiligheidsraad is.

Brexit

In hetzelfde interview met de Times zei Trump dat het Britse vertrek uit de Europese Unie 'iets fantastisch' wordt. Volgens Trump is het niet ondenkbaar dat behalve het Verenigd Koninkrijk ook andere landen de Europese Unie de rug toekeren.

Hij beloofde ook om hard te zullen werken aan een handelsakkoord met Groot-Brittannië. Een grote ommezwaai ten opzichte van het beleid van Barack Obama, die de Britten eerder waarschuwde dat het bereiken van een nieuwe handelsakkoord voor de Verenigde Staten geen topprioriteit is.

Groot-Brittannië reageerde verheugd op de uitspraken van Trump. "Het is erg goed nieuws dat de VS een goed vrijhandelsverdrag met ons willen sluiten en dat snel willen doen. En het is geweldig om dat te horen van de gekozen president Donald Trump", zei de Britse minister van buitenlandse zaken Boris Johnson.

Navo

Trump maakte ook korte metten met het vluchtelingenbeleid van de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Zij maakte volgens de Republikein een 'catastrofale fout' door een miljoen migranten het land in te laten. Hij meent dat de EU een 'voertuig' is geworden voor Duitsland en denkt dat meer lidstaten Groot-Brittannië zullen volgen. Hij wijst de migrantencrisis in Europa aan als de grote oorzaak voor de Brexit.

De aankomend president herhaalde in het interview zijn mening over de Navo. Volgens Trump is de organisatie verouderd omdat het niet beschermt tegen terroristische aanvallen. Toch benadrukte hij dat de Navo voor hem nog steeds belangrijk is. "Toen ik eerder zei dat de Navo verouderd is kreeg ik veel over me heen, maar uiteindelijk zeiden ze dat Trump gelijk had", aldus Trump.

Het belangrijkste kritiekpunt van de aanstaande president is dat veel leden niet hun 'eerlijke deel' betalen voor de bescherming van de VS. "Veel landen betalen niet wat ze wel zouden moeten betalen, dat vind ik oneerlijk voor de VS. Slechts vijf landen betalen voldoende, dat is niet veel."

In Europa werd bezorgd gereageerd op dat standpunt. Het interview zorgde in Brussel voor 'verwondering en opwinding', aldus de Duitse minister van buitenlandse zaken Frank-Walter Steinmeier na een gesprek met NAVO-chef Jens Stoltenberg. De Europese Commissie wilde verder niet inhoudelijk reageren op de Trump's uitspraken over het Duitse vluchtelingenbeleid.

De EU-ministers van buitenlandse zaken zijn maandag bijeen in Brussel, vooral om te praten over het Midden-Oosten. De meesten wilden niet reageren op de Trump's uitspraken. "De beste manier om Europa te verdedigen is om verenigd te blijven", was de reactie van de Franse minister Jean-Marc Ayrault. "De kracht van Europeanen ligt in hun eenheid." De Belgische minister Didier Reynders benadrukte het belang om de meerwaarde van de Europese Unie en de Navo aan te tonen. In Parijs noemde EU-commissaris Pierre Moscovici (Belastingen) de uitspraak dat de Brexit 'besmettelijk' zou zijn een 'slechte fantasie'.

Auto's

Trump's dreigde verder met hoge importheffingen van 35 procent voor Duitse autofabrikanten die hun productie niet verplaatsen naar de Verenigde Staten. Hij noemde daarbij BMW. Volgens de Duitse minister van economische zaken Sigmar Gabriel is dat voor de fabrikanten geen reden om in paniek te raken. Hij vindt dat moet worden afgewacht wat er gaat gebeuren. Duitsland is volgens hem niet de onderliggende partij, maar juist een sterk land dat zich bewust moet zijn van zijn eigen kracht. Als Trump meer Amerikaanse auto's wil verkopen, moet hij zorgen dat Amerika betere auto's gaat maken, zei Gabriel fijntjes.

Gabriel denkt dat de Amerikaanse autoindustrie alleen maar nadelige gevolgen ondervindt van Trumps plannen. "De Amerikaanse autoindustrie wordt daardoor slechter, zwakker en duurder", meent hij. Dat is helemaal zo als ook de toeleveranciers van de autoindustrie te maken krijgen met importheffingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden