Oproep 64 hoogleraren: Sluit alle kolencentrales

'Hoog tijd dat Nederland een duidelijk duurzaam signaal afgeeft'

Ruim zestig hoogleraren vragen in een open brief aan het kabinet en de Tweede Kamer alle elf kolencentrales in Nederland te sluiten. Ze willen dat premier Rutte die boodschap meeneemt volgende week naar de VN-klimaattop in Parijs.

"Het wordt hoog tijd dat Nederland eindelijk eens een duidelijk duurzaam signaal afgeeft", aldus de oproep. Morgen debatteert de Tweede Kamer over de Nederlandse inzet voor de klimaatconferentie.

De 64 professoren (met leerstoelen op het gebied van milieu en duurzame ontwikkeling) rekenen voor dat sluiting van de kolencentrales op korte termijn haalbaar en betaalbaar is. Gasgestookte elektriciteitscentrales, die nu veelal uit staan omdat de steenkolenprijs laag is, kunnen de Nederlandse vraag naar stroom makkelijk opvangen, schrijven ze. Het stilleggen van de Nederlandse kolencentrales zal tot een hogere energieprijs leiden, maar die kosten zijn volgens hen te overzien. "Per gezin gemiddeld 10 euro per jaar."

De oproep komt op een moment dat wereldwijd de bezorgdheid over energieopwekking uit steenkool toeneemt. Beleggers, ook grote constitutionele, trekken zich terug uit steenkool. De Oeso, organisatie van rijke industrielanden, noemde dit jaar kolencentrales de grootste klimaatbedreiging van de wereld. Duitsland besloot acht bruinkoolcentrales stil te leggen. De Britse energieminister Amber Rudd maakte afgelopen week bekend dat Groot-Brittannië alle kolencentrales binnen tien jaar uitschakelt. Met die maatregel wil het land de CO2-uitstoot terugdringen én, aldus Rudd, aan de vooravond van 'Parijs', een signaal geven aan andere landen.

Nederland moet dat voorbeeld volgen, vinden de professoren. Hun brief is een initiatief van de Rotterdamse hoogleraar transitiemanagement Jan Rotmans. De oproep is onder anderen getekend door Josee van Eijndhoven (oud-bestuursvoorzitter Erasmus Universiteit), Louise Vet (directeur Nederlands Instituut voor Ecologie), Maarten Hajer (tot voor kort directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving), Herman Wijffels (hoogleraar duurzaamheid Universiteit Utrecht) , Klaas van Egmond (milieukunde Utrecht), Rudy Rabbinge (hoogleraar duurzame ontwikkeling Wageningen) en klimaatexpert Pier Vellinga (Wageningen).

In de afgelopen jaren zijn in Nederland drie nieuwe kolencentrales gebouwd, twee op de Maasvlakte en één in de Eemshaven. Ook die moeten uiterlijk in 2020 dicht, vinden de hoogleraren. De briefschrijvers zien het stilleggen van de centrales, ook de splinternieuwe, als een normaal investeringsrisico voor de energiebedrijven. Al sluiten zij een eventuele schadeloosstelling door de overheid niet uit. In het Energieakkoord van 2013 was overigens al afgesproken dat vijf oudere kolencentrales in de komende twee jaar zullen sluiten.

"Het einde van het kolentijdperk is onvermijdelijk", schrijven ze. Volgens hen kunnen de Nederlandse elektriciteitscentrales die op gas werken - en veel minder CO2 uitstoten - goed voldoen aan de energievraag van industrie en huishoudens. Er is zelfs capaciteit over. "We kunnen morgen alle kolencentrales uitzetten zonder in de problemen te komen."

Sluiting van de kolencentrales leidt niet alleen tot een spectaculaire daling van de uitstoot van broeikasgassen, maar ook tot veel minder vervuiling aan fijnstof, stikstofdioxide en zware metalen, aldus de hoogleraren. Ze vinden dat Nederland in Parijs én aan de vooravond van het voorzitterschap van de EU, leiderschap moet tonen.

nederland 9 'Met een kolenexit haalt Nederland EU-norm wel'

DE VERDIEPING 2|3 Zelfs voor de optimist is Parijs nog ver

Trouw.nl De brief en de namen van de ondertekenaars

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden