Reportage

Oppositiepartij CHP: ‘Als wij Ankara winnen heeft Turkije weer hoop’

Sami Baskaya (l) danst op een bijeenkomst van CHP in Polatli, in de buurt van Ankara. Beeld Melvyn Ingleby

Deze zondag vinden er in Turkije lokale verkiezingen plaats. Vanwege de economische crisis loopt Erdogan het risico belangrijke steden te verliezen.

In het provinciestadje Polatli dansen vier mannen voor het campagne­kantoor van oppositiepartij CHP. Met uitgestrekte armen en vooruitgestoken borstkas draaien ze als in een paringsdans om elkaar heen. Uit de stereo-installatie voor het kantoortje dreunt de maat van de misket, een Anatolisch volkslied over verloren liefde.

“We willen dansen en ons geen zorgen maken!” Sami Baskaya gooit zijn armen in de lucht. “Als wij Ankara winnen, is dat een signaal aan heel Turkije. Het geeft de mensen weer hoop.”

Slaperig stadje

Polatli is een van de kiesdistricten van Ankara. De inwoners van het slaperige boerenstadje zijn massaal de straten opgegaan voor een toespraak van Mansur Yavas, de burgemeesterskandidaat voor de Turkse hoofdstad. De 63-jarige advocaat wordt gezien als de grootste kanshebber bij de lokale verkiezingen van aankomende zondag. Dan kiezen de Turken burgemeesters en andere plaatselijke bestuurders.

Dat lokale bestuur is de sleutel tot nationale macht, weet Michael Wuthrich. De politiek wetenschapper aan de Universtiy of Kansas schreef een studie over de logica achter Turkse verkiezingen. “In Turkije kijken kiezers bovenal naar lokale dienstverlening”, stelt hij. “Een partij die goed levert op gemeente­niveau doet het vrijwel altijd goed in daaropvolgende landelijke verkiezingen.”

Daarmee gaat het deze zondag uiteindelijk over de positie van president Erdogan. “Als de oppositie Istanbul en Ankara wint, heeft Er­dogan een groot probleem”, aldus Wuthrich. “Er wordt vaak gedacht dat AKP-stemmers ideologisch gebonden zijn aan hun leider, maar dat is niet zo. Ze kiezen voor de beste deal. Als de oppositie de kans krijgt goed werk te leveren in de gemeenten, kunnen ook AKP-stemmers op den duur van kamp veranderen.”

Recessie

Erdogan begrijpt dat als geen ander. Zijn partij kwam aan de macht dankzij efficiënt lokaal bestuur en economische vooruitgang. Die glans is er inmiddels af, Turkije zit in een regelrechte recessie. De economie kromp in het laatste kwartaal van 2018 met drie procent ten opzichte van hetzelfde kwartaal vorig jaar, de werkeloosheid staat op 13,5 procent en de Turkse lira verloor in één jaar bijna dertig procent aan waarde ten opzichte van de euro.

Dat zal de stembusgang beïnvloeden. Ook peilingen van de AKP zelf wijzen op mogelijk verlies in enkele grote steden, zo meldden Turkse journalisten op basis van regeringsbronnen. In Istanbul zal de nek-aan-nekrace voor het burgemeesterschap waarschijnlijk nipt worden gewonnen door het zwaargewicht dat de AKP naar voren schoof, voormalig premier Binali Yildirim. In Ankara voorspellen vrijwel alle peilingen een overwinning voor oppositiekandidaat Mansur Yavas.

Yavas draait al bijna dertig jaar mee in de lokale politiek. Zijn tegenstander komt niet eens uit Ankara. AKP-kandidaat Mehmet Özhaseki staat op veel campagneposters dan ook afgebeeld naast president Erdogan. De eens zo dynamische AKP is verworden tot een one-manshow, zo werd pijnlijk bevestigd toen Özhaseki aangaf in debat te gaan met Yavas ‘als Erdogan dat toestaat.’

“Ik heb van niemand toestemming nodig”, kaatst Yavas grijnzend terug in zijn toespraak in Polatli. Het Plein van de Republiek stroomt vol met honderden toehoorders. Yavas belooft hen investeringen in de lokale landbouw en hij drijft de spot met de ‘megaprojecten’ van de AKP, zoals een gigantisch dinosaurus­pretpark dat vorige week openging en ruim 2 miljard lira (ruim 320 miljoen euro) kostte. “Ze zeggen dat ik geen ‘project’ heb, maar dat komt doordat ze armoedebestrijding niet als een project zien!”

Opgetogen

“Een geweldige toespraak”, glundert een oudere man optogen. Hij durft onder geen beding met zijn naam in de krant (zijn naam is wel bekend bij de redactie). “Ik heb altijd op de AKP ­gestemd, maar iedereen ziet dat dit land verandering nodig heeft. We ­leven in armoede. Mijn zoon werkt voor minder dan het minimumloon (310 euro per maand) en is niet eens verzekerd. Het is moderne slavernij.”

De dansende Sami Baskaya voorspelt een ‘verpletterende overwinning’ voor Yavas. “Özhaseki is nergens te bekennen”, grijnst hij. “Formeel zijn dit lokale verkiezingen, maar het lijkt eerder op een landelijke verkiezing. De AKP stuurt ministers, zelfs de president is op campagne. Erdogan maakt zich overduidelijk zorgen.”

Maar wat als Yavas daadwerkelijk wint? Na zeventien jaar AKP-bestuur zal het lastig zijn om de vast­geroeste machtsstructuren in de hoofdstad te veranderen. Bovendien heeft de regering een troef achter de hand. Een paar weken voor de verkiezingen werd Yavas ineens aangeklaagd voor fraude.

Erdogan liet geen twijfel bestaan over de mogelijke gevolgen daarvan. “Deze zaken zullen na de verkiezingen onder de aandacht van de natie komen”, sprak hij dreigend. “Dan zullen niet alleen Mansur Yavas zelf, maar ook de inwoners van Ankara een zeer zware prijs betalen.”

Lees ook: 

‘De Turkse regering bouwt een muur van angst’ 

Miljoenen Turkse arbeiders kunnen nauwelijks rondkomen. Hun woede groeit, maar verzet wordt gesmoord. Erdogan wil geen onrust in de aanloop naar de lokale verkiezingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden