Oppositieleiders Venezuela opgepakt, land glijdt af naar paria-staat

Rellen in Caracas. 'Terwijl de politie demonstranten te lijf ging, was het op de tv-zenders net Disney World: iedereen was blij.'Beeld EPA

Twee oppositieleiders in Venezuela zijn weggevoerd uit hun woningen waar zij met huisarrest zaten. Dat hebben hun families dinsdag verklaard via Twitter.

Het gaat om Leopoldo Lopez en Antonio Ledezma. De families houden president Nicolás Maduro verantwoordelijk. Die won zondag een omstreden verkiezing voor de samenstelling van een 'Grondwetgevende Vergadering', met daarin 545 vazallen van de regering. De oppositie boycotte die verkiezing.

De twee oppositieleiders hebben de afgelopen dagen het Venezolaanse volk opgeroepen de straat op te gaan om te protesteren tegen Maduro en zijn machtsuitbreiding. Bij de protesten zijn volgens officiële cijfers tien doden gevallen maar volgens de oppositie waren dat er veel meer.

Lopez kreeg in juli huisarrest nadat hij drie jaar in de gevangenis had gezeten voor zijn rol in anti-regeringsprotesten in 2014. Ledezma kreeg in 2015 huisarrest nadat hij vast had gezeten omdat hij zou hebben deelgenomen aan een coup tegen Maduro.

Sancties

De EU erkent de stembusuitslag niet. De VS gaan de sancties tegen Venezuela verzwaren. Alleen Bolivia viert feest met de Venezolaanse leider Nicolas Maduro.

De Boliviaanse president Evo Morales feliciteerde zijn Venezolaanse collega met diens 'verkiezingssucces'. Volgens Maduro hebben zo'n 8,1 miljoen van ruim 20 miljoen kiezers gestemd voor zijn plan, dat de regering almacht verstrekt.

Wellicht dat Raul Castro vanuit Cuba ook nog gelukwensen stuurt, maar dan houdt het wel op. De bijna complete internationale gemeenschap verwerpt de stemming. Het Vaticaan, buurlanden en Spanje's ex-president Zapatero reisden talloze malen naar Venezuela om het socialistisch regime tot dialoog te verleiden en hiervan af te zien. Vergeefs.

Kiezers konden niet voor of tegen de raad stemmen: ze konden door de boycot van de oppositie alleen een stem uitbrengen op regeringsgetrouwe kandidaten. Zo staan de vrouw en zoon van Maduro op de kieslijst. Met een opkomstpercentage van '41,5 procent' voelen Maduro en zijn generaals zich nu vrij 'het lastige parlement' uit te schakelen.

'Schijnverkiezing'

Maar de oppositie spreekt over slechts 2,5 miljoen kiezers en zegt dat er is gefraudeerd. De verkiezing ging gepaard met veel geweld, onafhankelijke waarnemers waren er amper. De autoriteiten bevestigen dat tien personen om het leven zijn gekomen. Volgens de oppositie stierven zestien mensen, terwijl de burgemeester van Caracas, een voorstander van Maduro, zegt dat er helemaal geen doden zijn gevallen.

De VS veroordelen het geweld dat Maduro gebruikt tegen demonstranten. De Amerikaanse VN-ambassadeur Nikki Haley sprak van een schijnverkiezing: "We zullen een onwettige regering niet accepteren."

Vorige week troffen VS-sancties al tien hoge (oud-)functionarissen. Gisteravond bevroor Washington de tegoeden van Maduro zelf en verbood het burgers zaken met hem te doen. Het staatsoliebedrijf doet het via dochter Citgo nog goed in de VS.

Lees verder: 'Venezuela is in feite een dictatuur'

Tekst loopt door onder deze afbeelding.

De Venezolaanse presidentsvrouw Cilia Flores brengt haar stem uit bij de omstreden verkiezingen van dit weekendBeeld AFP

Cilia Flores: sterke vrouw steunt haar president

De echtgenote van de Venezolaanse president Maduro treedt toe tot de grondwetgevende vergadering.

De 'eerste strijder van de natie' krijgt er weer een functie bij. Cilia Flores, de vrouw van de Venezolaanse president Nicolás Maduro, is gekozen in de nieuwe 'grondwetgevende vergadering'. In dat orgaan kan de vrouw die in verband is gebracht met drugshandel de revolutionaire strijd van haar leermeester Hugo Chávez een nieuwe impuls geven.

Minister van justitie

Flores (63) wordt in Venezuela niet 'first lady' genoemd, dat is volgens de aanhangers van Chávez maar een burgerlijke term. Maduro trouwde in 2013 met zijn negen jaar oudere vriendin. De twee, die allang een relatie hadden, verzegelden hun band in een bescheiden setting, beiden in vrijetijdskleding. Maduro had voor die gelegenheid wel het trainingspak uitgedaan dat hij zo vaak draagt. Ze leerden elkaar in 1992 kennen, toen Flores advocaat was van de politieke gevangene Chávez. De revolutionaire leider had een groot vertrouwen in zijn advocaat, prees haar 'sterke hand' en gaf haar de leiding over enkele socialistische initiatieven. Ze werd later minister van justitie en voorzitter van het parlement.

Juist om datzelfde parlement opzij te schuiven, heeft Maduro nu via een referendum een 'grondwetgevende vergadering' laten kiezen. Die moet hem de mogelijkheid geven om nog langer aan te blijven. Er wordt gezegd dat de president zijn vrouw ook heeft gevraagd om achter de schermen het gesprek aan te gaan met de oppositie, in de hoop dat zij hem erkennen als leider van het land.

Drugshandel

Cilia Flores groeide op in arme omstandigheden, eerst op het platteland van de staat Cojedes en later in een achterbuurt van de hoofdstad Caracas. Haar familie kwam regelmatig in conflict met de politie vanwege hun steun aan Chávez.

Twee neven van Flores werden vorig jaar in de VS veroordeeld voor het smokkelen van 800 kilo cocaïne. Ze waren tegen de lamp gelopen in een undercover-operatie van de Amerikaanse narcoticabrigade. De zaak van de 'narconeven', zoals ze werden genoemd, trok veel aandacht. Maduro hekelde na de rechtszaak tegen de neven van zijn vrouw het 'Amerikaanse imperialisme'. De oppositie in Venezuela beschuldigde ook Flores zelf van betrokkenheid bij de drugshandel, maar dat is nooit bewezen.

Met haar familie heeft ze wel een nauwe band, in eerdere functies benoemde ze veel verwanten op belangrijke posities. Toen ze daar kritiek op kreeg, zei Flores: "Ik ben trots dat zij mijn familie zijn en ik zal hen verdedigen als mijn medewerkers."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden