Oppositie zet PvdA onder druk om statiegeld te redden

Beeld anp

Coalitiepartij PvdA staat onder druk van de linkse oppositie om zich niet neer te leggen bij het afschaffen van het statiegeld op grote plastic flessen. Het kabinet is van plan dit systeem begin volgend jaar op te heffen, tot vreugde van de verpakkingsindustrie. In ieder geval SP, ChristenUnie en GroenLinks roepen de PvdA op hier niet mee akkoord te gaan.

De reden is dat uit een nieuw rapport van onderzoeksbureau CE Delft blijkt dat het statiegeldsysteem veel goedkoper is dan werd aangenomen: gemiddeld 2,9 cent per petfles. Twee jaar geleden becijferde de Universiteit Wageningen (WUR) dat deze kosten op 6 cent liggen. Voormalig staatssecretaris Joop Atsma (CDA, milieu) noemde het inzamelen van statiegeldflessen 'peper- en peperduur'. Daarop besloot het eerste kabinet-Rutte het systeem af te schaffen.

De oppositiepartijen vinden dat er eerst duidelijkheid moet komen over de werkelijke kosten van het statiegeldsysteem. Kamerlid Carla Dik-Faber van de ChristenUnie zegt: "Het ministerie moet zelf onafhankelijk onderzoek laten doen. Daarna kan de Tweede Kamer pas een goed besluit nemen of afschaffen van statiegeld wel zo'n goed idee is."

'Geen inhoudelijk oordeel'
De rapporten die nu op tafel liggen zijn volgens de parlementariërs niet onafhankelijk genoeg. Het onderzoek van de WUR was aangevraagd door de verpakkingsindustrie. En het rapport van CE Delft is opgesteld op verzoek van het bedrijf Tomra Systems, leverancier van flessenautomaten.

Verantwoordelijk staatssecretaris Wilma Mansveld (PvdA, milieu) laat in een vorige week verstuurde brief aan de Kamer weten dat ze 'geen inhoudelijk oordeel' heeft over de twee tegenstrijdige onderzoeken. Haar ministerie is 'geen partij in een discussie over de onderbouwing van de kosten'.

Mansveld voelt niets voor aanvullend onderzoek. "De staatssecretaris kijkt weg", reageert SP'er Henk van Gerven. "Ze zegt: 'ik heb geen mening'. Dat is flauwekul natuurlijk. Dat kun je net zo goed haar ministerie afschaffen. Mansveld heeft gewoon geen zin in deze oplaaiende discussie."

De PvdA speelt een cruciale rol in het voor deze partij uiterst vervelende debat. De sociaal-democraten waren onder het vorige kabinet tegen afschaffing van het statiegeld, maar leggen zich nu als coalitiepartner van de VVD schoorvoetend bij de situatie neer. Het is munitie voor de linkse oppositiepartijen om de PvdA aan te vallen op haar 'verbleekte' groene imago. Kamerlid Yasemin Çegerek verdedigt zich door te stellen dat het 'onbehoorlijk bestuur' is om nu terug te komen op afspraken die het vorige kabinet heeft gemaakt.

Afspraken aanhalen
De Tweede Kamer zou deze week over het statiegeld debatteren, maar dat wordt waarschijnlijk uitgesteld. De reden is dat een Kamermeerderheid eerst wil weten of het de verpakkingsindustrie lukt voldoende plastic, glas en karton te hergebruiken. Het kabinet heeft hier afspraken over gemaakt met het bedrijfsleven.

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) onderzoekt nu of de industrie die afspraken ook nakomt. De conclusies worden in juni verwacht.

PvdA'er Çegerek zegt dat het nu belangrijk is dat 'alle, maar dan ook echt alle prestatieafspraken' worden gehaald. Anders zal de partij het afschaffen van statiegeld alsnog blokkeren. Dat scenario is niet denkbeeldig. "Het bedrijfsleven komt jaar na jaar de afspraken niet na", zegt Dik-Faber (ChristenUnie). De oppositie zal elke gelegenheid aangrijpen om er bij de PvdA op te hameren dat er juist meer statiegeld moet komen, bijvoorbeeld op kleine plastic flesjes.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden