Oppositie wint Poolse verkiezingen

(Novum/AP) - Het oppositionele Burgerplatform van Donald Tusk heeft bij de Poolse parlementsverkiezingen van zondag veel meer stemmen behaald dan de regeringspartij van premier Jaroslaw Kaczynski. Het Burgerplatform komt, volgens de eerste voorlopige uitslagen, uit op 205 zetels in het 460 zetels tellende parlement en zijn mogelijke coalitiepartner de Poolse Boerenpartij krijgt waarschijnlijk 36 zetels, genoeg dus voor een meerderheid.

De regerende Partij voor Recht en Rechtvaardigheid (PiS) van Kaczynski moet het, volgens de voorlopige uitslagen, doen met 166 zetels. Kaczynski erkende zijn nederlaag en beloofde fel oppositie te zullen voeren.

De twee toonaangevende partijen in Polen - de PiS van Kaczynski en het Burgerplatform van Tusk - zijn allebei rechts en zijn allebei voortgekomen uit het vrije vakverbond Solidariteit. Maar ze hebben totaal verschillende ideeën over de gevaren die Polen vandaag bedreigen. In Kaczynski's visie heeft Polen nog steeds gevaar te duchten van Berlijn en Moskou. Zijn partij slaat tegenover deze twee landen dan ook een agressieve toon aan, waarmee zij in de twee jaar dat ze regeerde zowel het oosten als het Westen tegen zich in het harnas joeg. Kaczynski ziet Polen als een land dat in de greep is van een duister netwerk van ex-communistische geheim agenten en onbetrouwbare zakenlieden die hun connecties gebruiken om geld af te troggelen van de staat en zo eerlijke, hardwerkende Polen te bestelen.

Het Burgerplatform bepleit nauwere banden met de Europese Unie en meer kapitalisme om welvaart te scheppen en de exodus van jonge, hoogopgeleide Polen naar landen als Groot-Brittannië en Ierland tegen te gaan. Tusk zegt ook dat Polen, hoewel het niet meer wordt overheerst door de Sovjet-Unie en is verankerd in de Navo en de Europese Unie, door Kaczynski's vechtjasserig optreden is gemarginaliseerd in Europa en dreigt terug te zakken in het moeras van Oost-Europese chaos.

Tusk krijgt het nog moeilijk met Lech Kaczynski als president. Alle wetsvoorstellen die hij als premier indient kunnen stuklopen op een veto van president Kaczynski, de tweelingbroer van de premier. Zo'n veto kan worden overstemd, maar daar is wel een drievijfde meerderheid voor nodig.

Na het ineenstorten van haar wankele coalitie met de rechtse Bond van Poolse Gezinnen en de populistische boerenpartij Zelfverdediging was het de PiS die aanstuurde op verkiezingen, hoewel die eigenlijk pas over twee jaar hoefden te worden gehouden. Een groot risico, maar kennelijk vond Kaczynski het de moeite waard om te proberen zijn greep op de grootste van de nieuwe EU-lidstaten te verstevigen en zijn programma van 'morele vernieuwing' uit te voeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden